Ο Ερντογάν φοβάται πως μόλις σταματήσει την καταπίεση, η κοινωνία θα αντεπιτεθεί
Συνέντευξη στον Δημήτρη Παλμύρη
Ο Δρ Χισιάρ Όζσοϋ, αντιπρόεδρος του Δημοκρατικού Κόμματος των Λαών στην Τουρκία (HDP), μιλά στην «Κυριακάτικη Χαραυγή» για τη δράση του προοδευτικού και φιλοκουρδικού κόμματος εν μέσω της καταστολής του καθεστώτος του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης – AKP. 
Πώς εξελίσσονται οι μαζικές απεργίες πείνας που κάνουν από τις φυλακές τα μέλη του κόμματός σας;
Η βουλευτής του HDP, η Λεϊλά Γκιουβέν, βρίσκεται σε διαρκή απεργία πείνας από τις 7 Νοεμβρίου. Εκλέχθηκε βουλευτής ενόσω ήταν ήδη στη φυλακή και όμως το τουρκικό δικαστήριο αρνήθηκε την απελευθέρωσή της παρά το γεγονός πως απέκτησε βουλευτική ασυλία. Συνέχισαν να την κρατούν στη φυλακή του Ντιγιάρμπακιρ (σ.σ. η συνέντευξη παραχωρήθηκε πριν τις 25 Ιανουαρίου 2019, όπου δικαστήριο έδωσε εντολή απελευθέρωσής της υπό δικαστικό έλεγχο και ενώ εκκρεμεί δίκη εναντίον της. Η Λεϊλά συνεχίζει την απεργία πείνας από το σπίτι της).
Όμως η ίδια δεν απαιτεί κάτι για τη δική της κατάσταση. Ο μόνος λόγος για την απεργία πείνας της είναι η απομόνωση του Αμπντουλάχ Οτσαλάν, του ηγέτη του κουρδικού κινήματος ο οποίος είναι φυλακισμένος από το 1999 στο Ιμραλί. Όταν μιλάμε για απομόνωση εννοούμε το γεγονός ότι από το 2011, οι δικηγόροι του δεν μπόρεσαν να τον συναντήσουν, παρά το γεγονός πως υπάρχουν εκκρεμούσες υποθέσεις με τον πελάτη τους. Τα μέλη της οικογένειάς του δεν τον έχουν επισκεφθεί από το φθινόπωρο του 2016. Ακόμη χειρότερο είναι το γεγονός πως δεν μπορεί καν να επικοινωνήσει ούτε με τηλέφωνο, ούτε με γράμματα, οπότε μιλάμε για απόλυτη απομόνωση.
Έτσι η Λεϊλά Γκιουβέν λέει, και εμείς στηρίζουμε αυτή της τη θέση, ότι ο Οτσαλάν ήταν ηγετική μορφή της ειρηνευτικής διαδικασίας του 2013 – 2015. Με τον τερματισμό της ειρηνευτικής διαδικασίας άρχισαν να επιβάλλουν αυτή την απομόνωση στον Οτσαλάν. Έτσι προκειμένου να ξαναρχίσει ο διάλογος και να συνεχιστεί η ειρηνευτική διαδικασία, πρέπει να σπάσει αυτή η απομόνωση. Αυτό είναι το πιο σημαντικό. Επίσης είναι απόλυτα παράνομη, είναι ενάντια στο σύνταγμα, το εθνικό αλλά και το διεθνές δίκαιο.
Μαζί με την Γκιουβέν υπάρχουν 114 άλλοι κρατούμενοι που ξεκίνησαν διαρκή απεργία πείνας. Κάποιοι βρίσκονται στην 20ή μέρα, άλλοι στην 40ή και αναμένουμε πως περισσότεροι κρατούμενοι θα συμμετέχουν, γύρω στα 300 άτομα.
Πόσο δύσκολο είναι για εσάς να λειτουργείτε κάτω από αυτές τις συνθήκες καταστολής που επιβάλλει το AKP και ο Ερντογάν;
Ας το θέσουμε με αυτόν τον τρόπο: Το κουρδικό κίνημα όπως και άλλα κινήματα της αντιπολίτευσης στην Τουρκία βρίσκονταν ιστορικά υπό τεράστια πίεση. Έτσι μέχρι ενός βαθμού έχουμε συνηθίσει. Ξέρουμε πώς να επιβιώνουμε κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες.
Χρησιμοποίησαν την κατάσταση εκτάκτου ανάγκης για να εκκαθαρίσουν κάθε αντιπολιτευτική, κριτική φωνή σε όλη τη χώρα. Αυτό είχε ως συνέπεια, περισσότερα από 5.000 στελέχη και μέλη του κόμματός μας να φυλακιστούν. Σε αυτούς συμπεριλαμβάνονται οι δύο επικεφαλής του κόμματός μας, ο Σελαχατίν Ντεμιρτάς και η Φιγκέν Γιουκσένταγ, μέλη του Κοινοβουλίου. Περισσότεροι από 70 Κούρδοι δήμαρχοι εκ των οποίων 59 βρίσκονται ακόμη στη φυλακή, αλλά και μέλη της συνέλευσης του κόμματος. Σχεδόν από όλες τις γραμμές, τα πιο επιφανή στελέχη του κόμματός μας βρίσκονται στη φυλακή. Όμως άλλοι ήρθαν να τους αντικαταστήσουν.
Είναι δύσκολο. Ο στόχος τους είναι να παραλύσουν το HDP. Κάθε φορά που πλησιάζουν οι εκλογές, τότε το επίπεδο της πίεσης αυξάνεται. Τώρα πλησιάζουν οι τοπικές εκλογές, που είναι προγραμματισμένες στις 31 Μαρτίου και σχεδόν κάθε μέρα δεκάδες συλλαμβάνονται και πολλοί τίθενται υπό κράτηση. Πιστεύουμε πως υπάρχει τόση καταστολή γιατί ο Πρόεδρος Ερντογάν φοβάται και πιστεύει (και ίσως έχει δίκαιο για αυτό) πως τη στιγμή που θα σταματήσει την καταπίεση της κοινωνίας, η κοινωνία θα αντεπιτεθεί. Μπορεί να χάσει κάποιες σημαντικές επαρχίες στις τοπικές εκλογές και για αυτό συνεχίζει να ασκεί πίεση, ειδικά στο HDP.
Κι όμως συνεχίζετε…
Όταν δέχεσαι αυτά τα κύματα επιθέσεων και καταστολής, ακονίζεις τις ικανότητες επιβίωσής σου, ιστορικά μιλώντας. Τα έχουμε περάσει αυτά στη δεκαετία του 1990, όταν πολλά μέλη του Κοινοβουλίου πήγαν φυλακή το 1994. Το 2009 υπήρχε ξανά μια μαζική καμπάνια όπου περισσότεροι από 5.000 Κούρδοι πολιτικοί οδηγήθηκαν στη φυλακή. Ανάμεσά τους πάνω από 30 δήμαρχοι. Κάθε φορά καταφέρνουμε να επιβιώνουμε ακόμη και να μεγαλώνουμε μετά από αυτές τις επιθέσεις. Καθώς υπάρχουν σοβαρά κοινωνικά, οικονομικά, πολιτικά και πολιτισμικά προβλήματα στην Τουρκία, τα οποία επηρεάζουν ιδιαίτερα τον κουρδικό λαό. Και για όσο θα υπάρχουν αυτές οι αντιθέσεις και τα προβλήματα, θα υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι και κάποιο κίνημα να παλεύει για αυτά τα ζητήματα. Και δεν μπορούν απλά να ξεπεράσουν το πρόβλημα με το να καταστρέφουν αυτούς που μιλούν για αυτό. Αυτό είναι μια κακή στρατηγική.
Κάθε φορά που αποτυγχάνουν να σταθεροποιήσουν τη χώρα κοινωνικά, οικονομικά και πολιτικά, καταφεύγουν σε αυτή την επιθετικότητα. Και φυσικά οι Κούρδοι συγκεκριμένα και το HDP ως πολιτικό κόμμα, αλλά και η δημοκρατική αντιπολίτευση γενικότερα, γίνονται θύματα αυτής της επιθετικότητας.
Ποιοι οι στόχοι και οι προοπτικές, ενόψει των τοπικών εκλογών;
Στην Τουρκία υπήρξε ένα ισχυρό κύμα συγκεντροποίησης της πολιτικής εξουσίας, ειδικά στα χέρια του Προέδρου. Έχουμε ένα νέο προεδρικό σύστημα, δεν υπάρχει διαχωρισμός των εξουσιών, δεν υπάρχει κράτος δικαίου, δεν υπάρχει ανεξάρτητη δικαστική εξουσία. Αυτόν το συγκεντρωτισμό τον πέτυχαν μαζί με τους νέους τους συμμάχους, τους υπερεθνικιστές, αυτούς που ονομάζαμε βαθύ κράτος στη δεκαετία του 1990.
Έτσι οι τοπικές εκλογές αποτελούν ένα πεδίο όπου μπορείς κάπως να παλέψεις για τοπική δημοκρατία, ενάντια σε αυτόν το συγκεντρωτισμό. Ως HDP διοικούσαμε 102 δημαρχεία πριν από το πραξικόπημα. Μετά 96 από τους εκλεγμένους Κούρδους δημάρχους μας αντικαταστάθηκαν από αυτό που ονομάζουν “kayyum” (σ.σ. επίτροποι), οι οποίοι λειτουργούν σαν αποικιακοί αξιωματούχοι. Έτσι αντικαθιστούν εκλεγμένους Κούρδους δημάρχους με διορισμένους γραφειοκράτες από την Άγκυρα. Είμαστε αποφασισμένοι να πάρουμε πίσω αυτά τα δημαρχεία. Να δείξουμε στον Ερντογάν πως δεν μπορεί να δρα σαν αποικιοκράτης.
Σε δυτικές περιφέρειες της Τουρκίας έχουμε ισχυρό αριθμό υποστηρικτών. Σε μέρη όπως Άδανα, Μερσίνα, Αττάλεια, αλλά και σε μέρη όπως Προύσα, Κωνσταντινούπολη και Άγκυρα. Ο Ερντογάν θέλει να νικήσει στην Κωνσταντινούπολη και την Άγκυρα, καθώς είναι καθοριστικές πόλεις και επειδή τα τελευταία 20 χρόνια τις κερδίζει το κυβερνών AKP και προηγουμένως το Κόμμα της Ευημερίας από το οποίο το AKP αναδύθηκε. Έτσι αν χάσουν σε αυτές τις δύο πόλεις γνωρίζουν πως θα προκύψει μια πολύ σοβαρή συζήτηση για το όλο προεδρικό σύστημα που καθιέρωσαν μαζί με τους εθνικιστές του MHP. Θα υποστηρίξουμε τους υποψηφίους που θα βοηθήσουν στην οπισθοχώρηση της συμμαχίας AKP-MHP.
Σχετικά με τη Συρία, πώς βλέπετε την προσπάθεια του Ερντογάν να διαπραγματεύεται και με τη Ρωσία και τις ΗΠΑ;
Δεν έχει σαν στόχο να πολεμήσει το Ισλαμικό Κράτος, αυτό είναι τεράστιο ψέμα. Ο Ερντογάν θέλει να κυνηγήσει τους Κούρδους, να καταστρέψει την επανάσταση της Ροζαβά. Οι Κούρδοι εκεί πάλεψαν σφοδρά ενάντια στο ΙΚ και το νίκησαν σε πολλά μέτωπα και βρίσκονται πολύ κοντά στην τελική νίκη εναντίον του. Όμως κάθε φορά που κέρδιζαν μια μεγάλη μάχη ενάντια στο ΙΚ υπήρχε μια επίθεση από την Τουρκία. Τώρα ο Τραμπ μιλώντας με τον Ερντογάν απλά του είπε, “είναι δική σας, εμείς φεύγουμε”. Κάτι που φαίνεται πως δεν είναι τόσο απλό, καθώς τα πράγματα περιπλέκονται. Υπάρχουν άλλοι σύμμαχοι, Γερμανία, Βρετανία, Γαλλία, όπως και ολόκληρη η γραφειοκρατία στην Ουάσινγκτον. Όλοι τους εναντιώνονται σε αυτή την απόφαση, καθώς λένε πως είναι άκαιρη. Το ζήτημα είναι πως εάν αποσύρουν ξαφνικά τις δυνάμεις τους, τότε η Τουρκία ή ο Άσαντ ή κάποιος άλλος θα επέμβει. Αυτό δημιουργεί τον κίνδυνο η Ροζαβά να αποτελέσει πεδίο μάχης για νέους πολέμους διά αντιπροσώπων. Οι Κούρδοι εκεί κυρίως πολεμούσαν ενάντια στο ΙΚ και όχι ενάντια στον Άσαντ παρά το καταπιεστικό του καθεστώς. Ο πόλεμος ο ίδιος ήταν χωρίς νόημα. Στην αρχή ήταν αρκετά νομιμοποιημένη φωνή ενάντια στο καθεστώς του Άσαντ, αλλά μετά στρατιωτικοποιήθηκε από διεθνείς δυνάμεις (συμπεριλαμβανομένων της Τουρκίας και των ΗΠΑ). Οι Κούρδοι προσπάθησαν κατά κύριο λόγο να παραμείνουν εκτός της σύγκρουσης και υπερασπίστηκαν τον εαυτό τους στο Κομπανί και άλλες περιοχές ενάντια στο ΙΚ.
Αναδιαμόρφωση σχέσεων
Στόχος του Ερντογάν παραμένουν οι Κούρδοι…
Ο Ερντογάν θέλει να καταστρέψει τους Κούρδους, στη Συρία ιδιαίτερα, καθώς εάν εκεί κερδίσουν κάποιο πολιτικό στάτους, εάν δημιουργήσουν κάποιου είδους ομοσπονδιακή δομή, η Τουρκία δυστυχώς αυτό θα το εκλάβει ως τη μέγιστη απειλή της εθνικής της ασφάλειας. Γιατί βασίζεται στην άρνηση των Κούρδων την οποία θεωρούν τόσο θεμελιώδη για την Τουρκική Δημοκρατία. Έτσι στο Ιράκ υπάρχει κουρδική περιφέρεια, και αν στη Συρία υπάρξει άλλη κουρδική περιφέρεια, αυτό θα επηρεάσει τους Κούρδους στην Τουρκία. Ωστόσο η σοφότερη επιλογή που έχει να κάνει η κυβέρνηση στην Τουρκία είναι να αναδιαμορφώσει τις σχέσεις της με τους Κούρδους στην Τουρκία, τη Συρία και στο Ιράκ, με ειρηνικό τρόπο. Όμως αντί να βλέπουν τους Κούρδους ως πιθανό σύμμαχο, σε μια περίοδο που ολόκληρη η Μέση Ανατολή αναδιαμορφώνεται, επιλέγουν να τους βλέπουν ως απειλή. Εάν μπορέσει ο Ερντογάν να πείσει τις ΗΠΑ, αλλά και τη Ρωσία και έμμεσα τον Άσαντ και το Ιράν, τότε θα επιτεθεί στους Κούρδους εκεί. Τώρα οι διεθνείς δυναμικές δεν το επιτρέπουν ακόμη, αλλά είναι πιθανό.

Μας έχεις Like στο Facebook ;