Δύσκολο να γεφυρωθούν οι διαφορές ΗΠΑ – Τουρκίας

FILE PHOTO: U.S. Vice President Joe Biden (L) meets with Turkey's President Tayyip Erdogan at Beylerbeyi Palace in Istanbul November 22, 2014. REUTERS/Murad Sezer/File Photo

Ο Τούρκος Πρόεδρος προσπαθεί να βρει νέες ισορροπίες με ΗΠΑ και ΕΕ, με στόχο να αμβλύνει τις αρνητικές επιπτώσεις των πολιτικών του στην τουρκική οικονομία

Του ειδικού μας συνεργάτη, Ευάγγελου Αρεταίου

Παρόλες τις υψηλές προσδοκίες που καλλιεργούνται από την Άγκυρα ενόψει της συνάντησης του Ταγίπ Ερντογάν με τον Τζο Μπάιντεν αύριο, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες, Ευρωπαίοι διπλωμάτες, αναλυτές και δημοσιογράφοι κρατούν «μικρό καλάθι» εκτιμώντας ότι οι διαφορές ανάμεσα στις δύο πλευρές είναι πολύ μεγάλες για να γεφυρωθούν.

Καθώς ο Τούρκος Πρόεδρος προσπαθεί να βρει νέες ισορροπίες με τις ΗΠΑ και με την ΕΕ, με βασικό στόχο να αμβλύνει τις αρνητικές επιπτώσεις των ανορθόδοξων πολιτικών του στην τουρκική οικονομία, το ΑΚΡ και οι εθνικιστές σύμμαχοί του χάνουν σταθερά έδαφος.

Στην Άγκυρα έχουν πάλι αρχίσει οι εικασίες για πρόωρες εκλογές το 2022 και όχι το 2013, όπως προβλέπεται κανονικά, αλλά βετεράνοι αναλυτές επισημαίνουν ότι με το σημερινό εκλογικό σύστημα οι πιθανότητες το ΑΚΡ και το ΜΗΡ να κερδίσουν είναι επικίνδυνα χαμηλές. Τα σενάρια για αλλαγή του εκλογικού συστήματος βρίσκονται σε έξαρση την τελευταία περίοδο, ενώ οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν σταθερά την απογοήτευση της πλειοψηφίας από τη διακυβέρνηση του ΑΚΡ.

Κατά περίπτωση συνεργασία

Η Τουρκία είναι ένα πρόβλημα για τις ΗΠΑ και για το ΝΑΤΟ και δεν πρέπει να αναμένονται πολλά από τη συνάντηση Ερντογάν-Μπάιντεν, εκτιμά ο αναλυτής Steven Cook σε άρθρο γνώμης στο Politico.

«Η απόφαση του Μπάιντεν να αναγνωρίσει τη γενοκτονία και η συνολική προθυμία της διοίκησής του να είναι πιο σκληρή στην Τουρκία, ενισχύει το δράμα που περιβάλλει την πολυαναμενόμενη συνάντηση της Δευτέρας. Οι σχέσεις της Άγκυρας με τις HΠA, την Ευρώπη και το ΝΑΤΟ είναι σχεδόν αδρανείς για σχεδόν πέντε χρόνια, καθώς η Τουρκία έκανε επίδειξη ισχύος αγοράζοντας ρωσικά όπλα, απείλησε τους συμμάχους του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Μεσόγειο και κατέστρεψε τους εγχώριους αντιπάλους σε ένα κύμα καταστολής. Υπάρχει μια αυξανόμενη αίσθηση ότι η επίσημη Ουάσιγκτον έχει τελικά απηυδύσει με την τουρκική κυβέρνηση».

«Αντί να σπρώχνει την κακή τουρκική συμπεριφορά κάτω από το χαλί, όπως έχουν κάνει οι προηγούμενες διοικήσεις, ο Μπάιντεν φαίνεται να έχει αποφασίσει για μια διαφορετική προσέγγιση: να συνεργαστεί με τον Ερντογάν σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος, όπως η ασφάλεια της Ουκρανίας και της Μαύρης Θάλασσας, αλλά να υποβαθμίσει αυτό που κάποτε θεωρείτο ως μια κρίσιμη διμερής σχέση», εκτιμά ο Cook.

Το ίδιο επιφυλακτική όσον αφορά τα αποτελέσματα της συνάντησης Ερντογάν-Μπάιντεν είναι και η ανάλυση του Eurasia Group, που εκτιμά ότι οι προσπάθειες του Τούρκου Προέδρου να βελτιώσει τις σχέσεις της Τουρκίας με τις ΗΠΑ δεν θα αποδώσουν. Οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να συνεργάζονται κατά περίπτωση με την Τουρκία, αλλά οι σχέσεις θα παραμείνουν σε αυτό το επίπεδο, εκτιμά το Eurasia Group και προειδοποιεί ότι με ένα «ναυάγιο» των συνομιλιών για το Κυπριακό και όσο η ΕΕ θα συνεχίσει να κάνει πίσω όσον αφορά την αναθεώρηση της τελωνειακής ένωσης με την Τουρκία, ο Ταγίπ Ερντογάν θα έχει μια προδιάθεση να πυροδοτεί εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σενάρια πρόωρων εκλογών

Στο εσωτερικό, ο Ταγίπ Ερντογάν αντιμετωπίζει μια σταθερή εξασθένιση της δημοτικότητάς του και του ΑΚΡ, ενώ το ενδιαφέρον των Τούρκων πολιτών για την εξωτερική πολιτική δεν φαίνεται πλέον ικανό να συσπειρώνει τους οπαδούς του Τούρκου Προέδρου με την ίδια ευκολία όπως στο πρόσφατο παρελθόν.

Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση που δημοσιεύθηκε στην Τουρκία, το 39,9% των αναποφάσιστων αισθάνεται πιο κοντά στο συνασπισμό της αντιπολίτευσης, ενώ μόνο το 27,9% των αναποφάσιστων αισθάνεται πιο κοντά στη συμμαχία του ΑΚΡ με το ΜΗΡ.

Στην Άγκυρα και την Κωνσταντινούπολη δημοσιογράφοι και αναλυτές ασχολούνται με τα διάφορα σενάρια περί πρόωρων εκλογών, τονίζοντας ωστόσο ότι τα ποσοστά του ΑΚΡ και του ΜΗΡ είναι πια πολύ μακριά από το να μπορούν να τους δώσουν μια αυτόνομη κυβέρνηση. Και εκτιμούν ότι οι πιθανότητες να συνεργαστεί μαζί του κάποιο κόμμα από την αντιπολίτευση είναι σχεδόν μηδαμινές μέσα στο κλίμα έντονης πόλωσης που κυριαρχεί πλέον.

ΑΚΡ και ΜΗΡ εξετάζουν εδώ και μήνες τη δυνατότητα αλλαγής του εκλογικού νόμου, με σενάρια να αναφέρουν ότι το όριο προκειμένου ένα κόμμα να εκπροσωπείται στην Εθνοσυνέλευση μπορεί να μειωθεί από 10% που είναι σήμερα σε 7%, ή ακόμα και 5%. Ωστόσο, το πρόβλημα του ΑΚΡ και των εθνικιστών δεν είναι μόνο το όριο, αλλά και η αυξανόμενη συνεργασία και σύμπνοια ανάμεσα στα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Την ίδια ώρα, η τουρκική Δικαιοσύνη αποφάσισε να προχωρήσει τη διαδικασία απαγόρευσης του φιλοκουρδικού Κόμματος της Δημοκρατίας των Λαών (HDP) πυροδοτώντας νέα σενάρια περί προοπτικής πρόωρων εκλογών αμέσως μετά την απαγόρευση, ώστε το κουρδικό κίνημα να μην έχει τον απαραίτητο χρόνο για να ανασυνταχθεί.

Google News icon Aκολουθήστε μας στο Google News


Οι τελευταίες ειδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο και όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy