Δυσκολότερες οι προκλήσεις για τις γυναίκες μετά την πανδημία

Χαμογέλα στους πόνους σου, χαμογέλα παντού

«Χαμογέλα γυναίκα
να χαμογελάς πάντα στη ζωή
ακόμα κι αν αυτή δεν σου χαμογελάει
χαμογέλα στους χαμένους έρωτες
χαμογέλα στους πόνους σου, χαμογέλα
παντού.
Το δικό σου χαμόγελο θα είναι:
Φως στο δρόμο σου
φάρος για τους χαμένους ταξιδευτές.
Το χαμόγελό σου θα είναι:
Ένα μητρικό φιλί
ένα καρδιοχτύπι για τους αγαπημένους σου
μια αχτίνα του ήλιου για όλους».


Η 8η του Μάρτη είναι μέρα σύμβολο. Είναι μέρα που θυμίζει τιμημένους και γεμάτους θυσίες αγώνες για την καταξίωση και την πρόοδο της γυναίκας, για την καταξίωση και την πρόοδο της ανθρωπότητας. Γιατί η ανθρωπότητα δεν πρόκειται ποτέ να φτάσει σε εκείνο το ποθούμενο επίπεδο πολιτισμού και δημοκρατίας, αν πρώτα δεν εξαλείψει στην πράξη κάθε μορφή καταπίεσης, κάθε μορφή διάκρισης και προκατάληψης σε βάρος της γυναίκας. Στο μυαλό και την καρδιά μας κρατούμε ότι η μέρα αυτή δεν είναι γιορτή, αλλά μέρα τιμής και αγώνων. Αφετηρία πάλης για όσα δικαιούνται οι γυναίκες της Κύπρου και των λαών του κόσμου. Ήταν στις 8 του Μάρτη το 1857 όταν οι εργάτριες στα υφαντουργεία και τα ραφτάδικα της Νέας Υόρκης κατέβηκαν σε απεργία και διαδηλώσεις. Ζητούν ανθρώπινες συνθήκες δουλειάς και μείωση των ωρών εργασίας.

Υπολογίζεται ότι οι γυναίκες εκείνη την εποχή δούλευαν στα εργοστάσια περίπου 16 ώρες τη μέρα, ενώ οι μισθοί τους ήταν σημαντικά χαμηλότεροι από τους μισθούς των ανδρών. Έτσι, στα αιτήματα των εργατριών της Νέας Υόρκης περιλαμβάνονταν και η μείωση των ωρών εργασίας στις 10, αλλά και η εξίσωση των μισθών ανδρών και γυναικών. Η απεργία και οι μεγάλες μαχητικές διαδηλώσεις αντιμετωπίζονται από την κυβέρνηση με την Αστυνομία και τα όπλα, βάφοντας με αίμα τον αγώνα των εργατριών.

Η απεργία της 8ης του Μάρτη 1857 ήταν από τις πιο σημαντικές στιγμές του παγκόσμιου εργατικού κινήματος, γιατί έβαζε στην πρώτη γραμμή το ζήτημα της πάλης κατά των φυλετικών διακρίσεων, κατά της ανισοτιμίας ανδρών και γυναικών, σε συνδυασμό με τον αγώνα ενάντια στην ταξική εκμετάλλευση.

Η Β’ Διεθνής Συνδιάσκεψη των Σοσιαλιστριών Γυναικών, που συνήλθε στην Κοπεγχάγη το 1910, καθιέρωσε, μετά από πρόταση της επιφανούς προσωπικότητας του διεθνούς εργατικού κινήματος, Κλάρας Τσέτκιν, τη μέρα της 8ης Μάρτη ως Διεθνή Μέρα της Γυναίκας.

Women Day1

 

Ανισομισθία και σήμερα

Σήμερα, εν έτει 2023, οι γυναίκες βρίσκονται και πάλι αντιμέτωπες με την ανισομισθία, την ανεργία, την κατάργηση δικαιωμάτων, τις ευέλικτες μορφές εργασίας. Επίσης, μετά και την πανδημία του κορονοϊού τα τελευταία χρόνια οι γυναίκες και πάλι βρίσκονται σε πιο ευάλωτη θέση από τους άνδρες. Η φτώχεια έχει αυξηθεί στην ΕΕ και το εισόδημα των νοικοκυριών έχει μειωθεί. Σύμφωνα με έρευνα που παρουσιάσθηκε τον περασμένο Ιούνιο, προκύπτει πως οι γυναίκες διατρέχουν δυσανάλογα μεγαλύτερο κίνδυνο να βρεθούν σε συνθήκες φτώχειας σε σύγκριση με τους άνδρες

Το ποσοστό ξεκινά από το 22,3% έναντι 20,4% και μεγαλώνει σε μεγαλύτερες ηλικίες (22,3% έναντι 18,2%). Αυτό συμβαίνει διότι υπάρχει ακόμη διαχωρισμός των ρόλων μεταξύ γυναικών και ανδρών, με αποτέλεσμα να είναι πιο δύσκολο για τις γυναίκες να αναζητήσουν μακροχρόνια και πλήρους απασχόλησης εργασία. Ακόμη, η επαγγελματική σταδιοδρομία των γυναικών διακόπτεται συχνά για να καλυφθεί η φροντίδα των παιδιών, ενώ πολλές γυναίκες εργάζονται με μερική απασχόληση, οπότε το επίπεδο των συντάξεων που λαμβάνουν είναι πολύ χαμηλότερο. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, το 2019 οι γυναίκες άνω των 65 στην ΕΕ έλαβαν σύνταξη κατά μέσο όρο 29% χαμηλότερη από εκείνη των ανδρών. Η μεγαλύτερη διαφορά καταγράφηκε στο Λουξεμβούργο, όπου οι γυναίκες ηλικίας άνω των 65 ετών έλαβαν 44% χαμηλότερη σύνταξη από τους άνδρες και ακολούθησαν η Μάλτα και η Ολλανδία με 40% και η Κύπρος με 39%.

Η πλειονότητα των μονογονεϊκών οικογενειών αποτελείται κυρίως από γυναίκες και τουλάχιστον το 40% αυτών διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού.

Akel Pogo1

Βήματα πίσω λόγω πανδημίας

Η πανδημία οδήγησε ένα βήμα πιο πίσω την ισότητα των φύλων κι αυτό διότι περισσότερες γυναίκες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης που είχαν, ενώ αύξηση παρουσίασαν και τα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας, αφού οι γυναίκες θύματα βίας βρέθηκαν κλεισμένες στα ίδια σπίτια με τους θύτες και χωρίς άμεση πρόσβαση σε βοήθεια. Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα του ευρωβαρόμετρου, το 77% των γυναικών στην ΕΕ πιστεύει ότι η πανδημία COVID-19 έχει οδηγήσει σε αύξηση της σωματικής και ψυχολογικής βίας κατά των γυναικών στη χώρα τους -από 47% στην Ουγγαρία μέχρι 93% στην Ελλάδα.

Στην Κύπρο το ποσοστό φτάνει το 83%.

• Περίπου τέσσερις στις δέκα γυναίκες (38%) δηλώνουν ότι η πανδημία είχε αρνητικό αντίκτυπο στο εισόδημά τους και στην ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής (44%), ενώ μία στις πέντε δηλώνει ότι η κρίση επέδρασε αρνητικά στο χρόνο που μπορεί να αφιερώσει στην αμειβόμενη εργασία (21%).

• Στην Ελλάδα (60%) και στην Κύπρο (57%) πάνω από τις μισές ερωτηθείσες εντοπίζουν αρνητικό αντίκτυπο στο εισόδημά τους, ποσοστό αρκετά μεγαλύτερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. • Η Κύπρος κατέχει την πρώτη θέση πανευρωπαϊκά με 68% των ερωτηθεισών (ο μέσος όρος της ΕΕ είναι στο 44%) να δηλώνουν ότι η πανδημία είχε αρνητικό αντίκτυπο στην ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, ενώ αισθητά υψηλότερο είναι και το ποσοστό στην Ελλάδα (59%).

• Σημαντικά έχουν επηρεάσει την ψυχική υγεία των γυναικών και τα μέτρα περιορισμού και απαγόρευσης της κυκλοφορίας (41% σε επίπεδο ΕΕ, 54% στην Κύπρο και 58% στην Ελλάδα), καθώς και οι περιορισμοί όσον αφορά τον αριθμό των ατόμων που μπορεί να συναντήσει κανείς (38% σε επίπεδο ΕΕ, 37% στην Κύπρο και 43% στην Ελλάδα).

Τα αποτελέσματα της έρευνας του Ευρωβαρόμετρου επιβεβαιώνουν ότι η πανδημία έχει επηρεάσει τις γυναίκες και τα κορίτσια σε δυσανάλογο βαθμό και με ποικίλους τρόπους, από την αύξηση της έμφυλης βίας μέχρι την αύξηση των βαρών της οικιακής και οικογενειακής φροντίδας, και από τις οικονομικές επιπτώσεις σε τομείς που απασχολούν κυρίως γυναίκες μέχρι τις επισφαλείς συμβάσεις εργασίας. Οι κρίσεις ωστόσο παρουσιάζουν και ευκαιρίες, εν προκειμένω τη δυνατότητα να χτίσουμε καλύτερα στο πλαίσιο της ανοικοδόμησης. Η ανάκαμψη θα πρέπει να έχει τις γυναίκες στο επίκεντρο των λύσεων.

Ελένη Κωνσταντίνου

 

 

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.