Φωτογραφία: Shutterstock

 

Είναι θέμα ημερών να ξαναξεσπάσει σοβαρή πολιτική κρίση εντός του Συντηρητικού Κόμματος, καθώς το κλίμα εξακολουθεί να είναι τοξικό

Του ανταποκριτή μας στο Λονδίνο Ισαάκ Α. Καριπίδη

 

• Αν μαζευτούν 48 επιστολές – προτάσεις μομφής, τότε ο επικεφαλής της αρμόδιας επιτροπής του κόμματος υποχρεούται να ρωτήσει την κοινοβουλευτική ομάδα του αν στηρίζει ή όχι την αρχηγό τους
Ακόμη και η φιλοκυβερνητική Daily Telegraph αποκάλυψε πως μέλη της κυβέρνησης συζητούν τρόπους πίεσης προς τη Βρετανίδα Πρωθυπουργό να ορίσει ημερομηνία παραίτησης πριν από τις επόμενες εθνικές εκλογές

 

«Οι χορευτικές ικανότητες της Τερέζα Μέι είναι σαν τους χειρισμούς της στο Brexit». Αυτό ήταν το σχόλιο γνωστού δημοσιογράφου όταν είδε τη Βρετανίδα Πρωθυπουργό να εμφανίζεται στην εξέδρα του συνεδρίου των Συντηρητικών προσπαθώντας να χορέψει στους ρυθμούς του «Dancing Queen» των Abba. Και δεν είχε άδικο, γιατί, μπορεί οι «ρομποτικές» της κινήσεις να προκάλεσαν την ευθυμία του ακροατηρίου, αλλά ήταν εντελώς ασυγχρόνιστες. Όπως δηλαδή και οι διαπραγματεύσεις της για την έξοδο της χώρας από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Έχουν απομείνει λιγότεροι από έξι μήνες ως την καταλυτική ημερομηνία της 29ης Μαρτίου που η χώρα θα πρέπει να αποχωρήσει από την Ένωση και όχι απλά δεν υπάρχει συμφωνία μεταξύ Λονδίνου – Βρυξελλών, αλλά ούτε καν εντός του Συντηρητικού Κόμματος, ούτε και μεταξύ των βουλευτών του.
Γι’ αυτό άλλωστε και η κ. Μέι κάλεσε τους Τόρηδες σε συσπείρωση και εμφανίστηκε εντελώς διαφορετική από την Πρωθυπουργό που είχαν συνηθίσει μέχρι τώρα οι Βρετανοί. «Αν μείνουμε ενωμένοι και διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας, ξέρω ότι μπορούμε να πετύχουμε μια ικανοποιητική συμφωνία για το Ηνωμένο Βασίλειο», τόνισε κατά το κλείσιμο των εργασιών του συνεδρίου, επισημαίνοντας παράλληλα πως «βρισκόμαστε στην πιο δύσκολη φάση των διαπραγματεύσεων». Μάλιστα η ομιλία της δεν επικεντρώθηκε στο Brexit αλλά στην πορεία της βρετανικής οικονομίας, τονίζοντας πως είναι σίγουρη ότι «οι καλύτερες μέρες της χώρας βρίσκονται μπροστά μας».
Απέφυγε να αναφερθεί ονομαστικά στην πρόταση εξόδου που έχει καταθέσει, γνωστή ως «σχέδιο Τσέκερς», καθώς έχει κατηγορηθεί από τους πολιτικούς της αντιπάλους πως αυτή υπονομεύει το δημοψήφισμα. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Μπόρις Τζόνσον, υπέρμαχος του σκληρού Brexit, μια μέρα πριν, στο ίδιο συνέδριο, από το ίδιο βήμα, είπε πως ήρθε «η ώρα να πετάξουμε το Τσέκερς στα σκουπίδια», εισπράττοντας επιφωνήματα και ένα παρατεταμένο χειροκρότημα από το ακροατήριο. Την ίδια στιγμή το χαρακτήρισε «πολιτικά ταπεινωτικό» και «συνταγματικά εξωφρενικό». Παρ’ όλα αυτά η Τερέζα Μέι υπερασπίστηκε τις θέσεις της για το Brexit λέγοντας ότι οι προτάσεις της «εξασφαλίζουν τη συνοχή του Ηνωμένου Βασιλείου».

Μελλοντικοί μετανάστες από την ΕΕ

Αξιοσημείωτη είναι και η τοποθέτησή της στις προϋποθέσεις που θα πρέπει να συντρέχουν για να μεταναστεύσει κάποιος Ευρωπαίος πολίτης στη Βρετανία μετά το Brexit. Έτσι, όπως είπε η κ. Μέι, τόσο στο συνέδριο όσο και σε συνέντευξή της στα περιθώρια αυτού, βασική προϋπόθεση θα είναι η ειδίκευση και τα προσόντα των «επίδοξων» μεταναστών και όχι η εθνικότητά τους. Αν και το θέμα αυτό, λίγο ως πολύ, είχε ειπωθεί εδώ και καιρό, ποτέ δεν ξεκαθαρίστηκε με τόση ευκρίνεια. Αντιθέτως, στις σχετικές συζητήσεις το Λονδίνο άφηνε να εννοηθεί πως είναι διατεθειμένο να επιτρέψει «προνομιακές προϋποθέσεις» για τους μελλοντικούς μετανάστες από χώρες της ΕΕ. Βέβαια, όπως και η ίδια έχει πει, «μέχρι να συμφωνηθούν όλα, τίποτα δεν έχει συμφωνηθεί» και συνεπώς «η θέση της αυτή μπορεί να αποτελεί ένα ακόμη χαρτί στις διαπραγματεύσεις», είπε στη «Χαραυγή» πηγή της ΕΕ. Όπως και να έχει, μέσα στο φθινόπωρο είναι προγραμματισμένη η δημοσιοποίηση της Λευκής Βίβλου που θα περιγράφει τις λεπτομέρειες του νέου μεταναστευτικού συστήματος.
Πάντως, αξίζει να σημειωθεί ότι, όπως υπογραμμίζουν πολλοί αναλυτές εδώ στη Βρετανία, μετά το Brexit και στο πλαίσιο των διμερών εμπορικών συμφωνιών που θα υπογράψει η Βρετανία με κάθε κράτος μέλος της ΕΕ, δεν αποκλείεται πολλές χώρες να ζητήσουν ιδιαίτερο καθεστώς μεταχείρισης των υπηκόων τους που θα ήθελαν να μεταναστεύσουν στο Ηνωμένο Βασίλειο. Αυτό θα εξαρτηθεί κατά πολύ από τα συμφέροντα και τις παραδοσιακές σχέσεις που έχει το Λονδίνο με την κάθε χώρα ξεχωριστά. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι η Κύπρος θα είναι μια από αυτές τις χώρες.
Αν και το συνέδριο των Συντηρητικών ολοκληρώθηκε με πανηγυρισμούς και ένα τόνο αισιοδοξίας, παρ’ όλα αυτά «είναι θέμα ημερών να ξαναξεσπάσει σοβαρή πολιτική κρίση εντός του κόμματος, καθώς το κλίμα εξακολουθεί να είναι τοξικό», είπε στην «Κυριακάτικη Χαραυγή» γνωστός Βρετανός αναλυτής.
Δεν έχει άδικο αν αναλογιστεί κανείς πως ακόμη και η φιλοκυβερνητική Daily Telegraph αποκάλυψε πως μέλη της κυβέρνησης συζητούν τρόπους πίεσης προς τη Βρετανίδα Πρωθυπουργό να ορίσει ημερομηνία παραίτησης πριν από τις επόμενες εθνικές εκλογές. Την ίδια στιγμή ένας ακόμη βουλευτής των Συντηρητικών, ο Τζέιμς Ντάνριτζ, κατέθεσε στο αρμόδιο κομματικό όργανο πρόταση δυσπιστίας κατά της Πρωθυπουργού. Ενώ λίγο αργότερα δήλωσε πως εκτιμά ότι «χρειαζόμαστε έναν ισχυρότερο ηγέτη που να πιστεύει στο Brexit». Και δεν είναι ο μόνος. Υπάρχουν και άλλοι βουλευτές των Τόρηδων που έχουν καταθέσει πρόταση μομφής κατά της κ. Μέι. Αν μαζευτούν 48 τέτοιες επιστολές, τότε ο επικεφαλής της αρμόδιας επιτροπής του κόμματος υποχρεούται να ρωτήσει την κοινοβουλευτική ομάδα του αν στηρίζει ή όχι την αρχηγό τους. Αν αυτή ψηφίσει όχι, τότε θα πραγματοποιηθούν εκλογές για την ανάδειξη νέου αρχηγού και συνεπώς νέου Πρωθυπουργού της χώρας. Σε αυτή την εκλογική διαδικασία δεν θα έχει δικαίωμα να θέσει υποψηφιότητα η κ. Μέι.

Τα βασικά αγκάθια της διαπραγμάτευσης

Δύο είναι τα βασικά αγκάθια που ακόμη βρίσκονται προς διαπραγμάτευση. Πρώτον οι μελλοντικές εμπορικές σχέσεις της Βρετανίας με τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της ΕΕ και δεύτερον τα χερσαία σύνορα με την Ιρλανδία.

Νέα πρόταση για τις εμπορικές σχέσεις ΕΕ – Ηνωμένου Βασιλείου

Την ίδια στιγμή φαίνεται πως η κ. Μέι σκέφτεται σοβαρά να καταθέσει μια νέα πρόταση αναφορικά με τη μελλοντική τελωνειακή ένωση του Ηνωμένου Βασιλείου με την ΕΕ. Πρόταση που θα θυμίζει τη συμφωνία που έχει υπογράψει ο Καναδάς με την Ένωση. Μια τέτοια πρόταση φαίνεται να ικανοποιεί τους σκληροπυρηνικούς του Brexit.

 

Τελικά θα περάσει από τη Βουλή των Κοινοτήτων η συμφωνία;

Αίσθηση έχει προκαλέσει δημοσίευμα του ειδησεογραφικού πρακτορείου Bloomberg, σύμφωνα με το οποίο το επιτελείο της Τερέζα Μέι προσανατολίζεται τώρα πια να φέρει την τελική συμφωνία για την αποχώρηση της Βρετανίας από την ΕΕ εντός του κοινοβουλίου μέσα σε δύο εβδομάδες από την ημέρα που θα ολοκληρωθεί το τελικό κείμενο. Αν όλα εξελιχθούν ομαλά, σύμφωνα με τον νέο προγραμματισμό, το κείμενο αυτό θα συμφωνηθεί εντός του Νοεμβρίου. Αξίζει να σημειωθεί πως θα έπρεπε ήδη τα δύο μέρη να έχουν συμφωνήσει.

Έτοιμη η Βρετανία να αποχωρήσει ακόμη και χωρίς συμφωνία

Αν δεν βρεθεί λύση, η Βρετανία είναι έτοιμη να αποχωρήσει και χωρίς συμφωνία. «Δεν φοβόμαστε να αποχωρήσουμε χωρίς συμφωνία, αν χρειαστεί» δήλωσε και στο συνέδριο η κ. Μέι. Παράλληλα όμως τόνισε πως μια τέτοια εξέλιξη θα επιβάλει «δασμούς και δαπανηρούς ελέγχους στα σύνορα. Και αυτό θα είναι ένα άσχημο αποτέλεσμα τόσο για το Ηνωμένο Βασίλειο όσο και για την ΕΕ», κατέληξε η Βρετανίδα Πρωθυπουργός.