Ανοιχτός ορίζοντας/ Ορίζοντας

Εγώ, ο πόλεμος και ο Καζαντζάκης

#Μικρές_ιστορίες_του_πολέμου

Τώρα είναι απίστευτο και αστείο, αλλά  το τελευταίο βράδυ πριν τον πόλεμο, δεν μπορούσα να κοιμηθώ «λόγω των πρωτοτοκιών». Όλο τον Φεβρουάριο δούλευα τη μετάφραση του Νίκου Καζαντζάκη. Τώρα κανείς δεν χρειάζεται στη βομβαρδισμένη Μαριούπολη αυτό το μεταφρασμένο κεφάλαιο από το μυθιστόρημα “Αναφορά στο Γκρέκο”, που ετοιμάζαμε με τον καθηγητή μου Αντρέι Σαβένκο για την εφημερίδα “Έλληνες της Ουκρανίας”. Αυτή τη μετάφραση για την οποία που διάβαζα ατελείωτα και τόσο πολύ βασάνισα τον άντρα μου με το «γιατί πρωτοτόκια θὰ πεῖ κυνηγετική στολή ή τουφέκι;» που αυτός σκεπάστηκε με ένα μαξιλάρι και αποκοιμήθηκε.

Δεν έχουμε κουρτίνες, και μετά τις εκρήξεις, μια πορτοκαλορόζ λάμψη έλαμψε στο παράθυρο αντί για τον ήλιο. Κάθισα στο κρεβάτι και πάγωσα. Άκουσες; Άρχισε; Όχι, δεν άρχισε. Χτυπούσαν ξανά και ξανά. Και ο χρόνος έχει σταματήσει. Ο άντρας μου κοιμόταν σε ένα μαξιλάρι δίπλα μου. Κάθισα και κοίταξα έξω από το παράθυρο, ο σκύλος μας γκρίνιαξε παραπονεμένα. Φοβάται τα πυροτεχνήματα.

Τώρα θα τα φοβάμαι κι εγώ. Φίλησα τον άντρα μου στο μέτωπο και είπα: “Σάσα, φαίνεται ότι άρχισε …” Και έτσι άρχισε, ο πόλεμος. Ξεκίνησε όταν ο Σάσα κάθισε και σήκωσε το τηλέφωνο, όταν άρχισε να τηλεφωνεί στην κόρη του και εγώ τηλεφώνησα στους συγγενείς μου, όταν ντύθηκε, με φίλησε και έφυγε. Τον έχω δει μόνο δύο φορές από εκείνη την ημέρα.

Πολλές λέξεις με τα οποία είχα πρόβλημα καταλαβαίνω τώρα πιο σωστά:

«φαρμακομύτα» – είναι η γυναίκα που έγραψε κυνικά σχόλια για την Ουκρανία στη προσωπική μου σελίδα – μείον ένα γνώριμο πρόσωπο στο Facebook

«το πολύβουο, γεμάτο μέλι και μέλισσες μυαλό» – είναι ακριβώς αυτό που συμβαίνει στο μυαλό μου καθημερινώς – είναι όλες οι ολοζώντανες σειρήνες μας, όλα τα νέα, όλες οι σκέψεις και ανησυχίες μου που βουίζουν συνέχεια στο κεφάλι

«γεμάτο μέλι» – έτσι αυτές οι σκέψεις μου – είναι τρομακτικές και ταυτόχρονα αγνές, αφελείς και ακόμη παιδικές

Και πολύ «πολύβουο» – είναι τώρα το Ιβάνο-Φρανκίβσκ – είναι μια θορυβώδης κυψέλη όπου οι άνθρωποι εργάζονται συνεχώς, προμηθεύονται, συναντούν πρόσφυγες, κουβαλούν σάκους με άμμο, προσφέρουν βοήθεια, συλλέγουν πράγματα, βοηθούν ο ένας τον άλλον «με τα μαγικά πάντα μάτια» – όλα τα πράγματα που συμβαίνει τώρα στη χώρα μας, όλα τα πράγματα που βλέπουμε – ο πόλεμος είναι παράξενος, πράγματι, ο πόλεμος ενώνει. «Δεν έχω δει ποτέ μου τόσο καλούς ανθρώπους, τέτοια δημόσια τάξη όπως είναι στο Κίεβο τώρα», – μου γράφει μια φίλη μου, η Άννα, που εργάζεται στο Κίεβο ως εθελοντής, – δεν υπάρχουν πρόστιμα στους δρόμους, αλλά κανείς δεν παραβιάζει τους κανόνες κυκλοφορίας, οι άνθρωποι ρισκάρουν τη ζωή τους για να πάρουν τα παιδιά κάποιου από το Κίεβο, να πάρουν και να μεταφέρουν φάρμακα και φαγητό στην πόλη, να μοιραστούν ό,τι έχουν – είναι κρίμα που ο λόγος για αυτό είναι ένα τόσο τρομερό πράγμα όπως είναι ο πόλεμος…» Αυτή είναι καθηγήτρια αγγλικών και η καλύτερη αθλήτρια αυτοκινήτων που ξέρω. Όταν πρέπει να παραδώσει κάτι από την αριστερή όχθη του Κιέβου στη δεξιά όχθη (και στο Κίεβο αυτό είναι τώρα ένα από τα σοβαρά προβλήματα), θα το κάνει και θα έφτανε ως τη γραμμή πυρός – αυτή είναι η Άννα μου. Θα ταξιδέψει παντού, θα περάσει με ασφάλεια και σε οποιαδήποτε απροσδόκητη κατάσταση θα αντιμετωπίσει το δύσκολο δρόμο, το ξέρω αυτό, την προπονούσε ο Σάσα μου και αυτός είναι ο καλύτερος προπονητής αυτοκινήτων στο Κίεβο. Θα μπορούσε να έχει φύγει από το Κίεβο για πολύ καιρό, μπορεί να φύγει ακόμα και σήμερα, αλλά δεν θα το κάνει. «Η βοήθειά μου χρειάζεται εδώ, – μου είπε, – αυτή είναι η Πόλη μου, έχω ένα οικόπεδο κοντά στο Κίεβο, το δέντρο μας μεγαλώνει εκεί, η βελανιδιά μας – ο «Πάτρικ» μας. Δεν μπορώ να φύγω».

Μόνο ένα βράδυ 23 Φεβρουαρίου – και δεν έχει σημασία πια αν έβαλα σωστά τα κόμματα τότε . Δεν τα βάζω πια. Μπορείτε να γράψετε μηνύματα χωρίς αυτά. Από εκείνη την ημέρα, εγώ η ρωσόφωνη δε γράφω πλέον στα ρωσικά (αλλά θα γράψουμε βέβαια δεν είμαστε ζόμπι), σχεδόν δεν κοιμάμαι και δεν θέλω να φάω. Ο κόσμος έχει αλλάξει και φαίνεται ότι έχουν περάσει πολλοί μήνες από «τα πρωτοτόκια» και δεν πειράζει τώρα αν τα μετέφρασα σωστά. Αλλά καταλαβαίνω τώρα ότι η γλώσσα μπορεί να είναι και όπλο, δεν έχω άλλο και ελπίζω να μην έχω άλλο.

Natalka Morozova

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.