15ο Παγκύπριο Συνέδριο ΕΚΑ, Σάββατο 16 Φεβρουαρίου, στο Πολιτιστικό Κέντρο Λυμπιών

Του Γιάννη Κακαρή

Το συνέδριο της Ένωσης Κυπρίων Αγροτών αποτελεί βήμα προβληματισμού, ανταλλαγής απόψεων για τα προβλήματα του αγροτικού κόσμου, μα πάνω απ’ όλα εφαλτήριο αγώνα. Μέσα από τον καθημερινό τους αγώνα οι αγρότες μας προσπαθούν να προσφέρουν ό,τι πιο αγνό και ποιοτικό στον Κύπριο πολίτη, ωστόσο εμπόδιο σε αυτή τους την προσπάθεια μπαίνουν οι αντίξοες συνθήκες που υπάρχουν στον τόπο μας, δεδομένου του κλίματος και της ιδιαιτερότητας του κυπριακού προβληματος. Σαν να μη φτάνουν όλα τα πιο πάνω, προστίθενται και οι αντιλαϊκές πολιτικές που εφαρμόζει η κυβέρνηση και η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η εφημερίδα μας επικοινώνησε με τον Γενικό Γραμματέα της ΕΚΑ, Πανίκο Χάμπα, με αφορμή το επικείμενο συνέδριο της Ένωσης, καλώντας τον να σχολιάσει τα κύρια προβλήματα που αντιμετωπίζει ο αγροτικός τομέας. Παράλληλα, μιλήσαμε και με αγρότες, τους πρωταγωνιστές και σκληρά εργαζόμενους στη γη.

Το δεύτερο μεγαλύτερο πρόβλημα
Παρά το γεγονός ότι η φετινή χρονιά είναι πολύ καλή, το υδατικό πρόβλημα παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα, ανέφερε ο κ. Π. Χάμπας, χαρακτηρίζοντάς το ως «το δεύτερο μεγαλύτερο μετά το Κυπριακό». Γι’ αυτό ως καθήκον της η ΕΚΑ, διαχρονικά, είχε θέσει ως αίτημα την ίδρυση Ανεξάρτητης Αρχής Υδάτων. Ωστόσο, σημειώνει, «δυστυχώς αυτό δεν κατέστη δυνατό λόγω διαφόρων συμφερόντων, έτσι δημιουργήθηκε ένα συμβουλευτικό σώμα, το οποίο όμως δεν λειτούργησε όπως το θέλαμε, αφού συνέρχεται μια φορά το χρόνο». Σε μια πρόσφατη επίσκεψη στο Ισραήλ, το οποίο αντιμετώπιζε μεγαλύτερο πρόβλημα από την Κύπρο και το έχει επιλύσει, οι ειδικοί υπέδειξαν ότι το κλειδί για τη λύση βρίσκεται στη δημιουργία Ανεξάρτητης Αρχής Υδάτων, η οποία θα διαχειρίζεται όλα τα ύδατα. «Επομένως έχουν ωριμάσει οι συνθήκες και το απαιτούν και οι κλιματικές αλλαγές», ανέφερε ο Πανίκος Χάμπας.

Στήριξη στους αγρότες
Ένα άλλο μεγάλο κεφάλαιο για τον αγροτικό τομέα αποτελεί ο Οργανισμός Γεωργικής Ασφάλισης, τον οποίο ο προηγούμενος υπουργός οδηγούσε προς διάλυση, σύμφωνα με τον ΓΓ της ΕΚΑ. Ωστόσο ο νυν, σε συνεργασία με τις αγροτικές οργανώσεις, αντιλήφθηκε την αναγκαιότητά του, προχωρώντας σε εκσυγχρονισμό και συμπεριλαμβάνοντας στις υπηρεσίες του ελιές και οπωροκηπευτικά στα είδη που μπορούν να αποζημιωθούν.
Όπως εξήγησε ο Π. Χάμπας, οι υπηρεσίες του ΟΓΑ θα μεταβιβαστούν στο Τμήμα Γεωργίας κι έτσι θα γίνει εξοικονόμηση 4,5 εκ. ευρώ από τα έξοδα που πληρώνονταν, κυρίως από τα ασφάλιστρα των αγροτών. Παράλληλα θα συνεχίσει να υπάρχει η διαχειριστική αρχή με τη συμμετοχή του αγροτικού κινήματος, ακριβώς για να αντεπεξέλθει καλύτερα στις ανάγκες των αγροτών. Αυτή τη στιγμή το νομοσχέδιο βρίσκεται στη Νομική Υπηρεσία για τον απαραίτητο νομοτεχνικό έλεγχο.

• Ευθύνη της κυβέρνησης
Αναφορικά με την καθυστέρηση στην αποζημίωση των αγροτών για τις ζημιές που υπέστησαν το προηγούμενο διάστημα, ο Π. Χάμπας ανέφερε ότι από τη στιγμή που αυτή η κυβέρνηση προσπάθησε να διαλύσει τον ΟΓΑ, πλήρωνε αυτό τον κόσμο μέσα από ένα σχέδιο το οποίο ονομαζόταν «εθνικό πλαίσιο». «Γι’ αυτό παρατηρούμε την τόση μεγάλη καθυστέρηση στις πληρωμές, αφού αυτό το σχέδιο αντιμετώπιζε πολλά προβλήματα. Είναι καθαρή ευθύνη των πολιτικών αυτής της κυβέρνησης», υπέδειξε, υπογραμμίζοντας ότι «αυτή τη στιγμή παλεύουμε για να πληρωθούν μέχρι τον Απρίλη το υπόλοιπο 50%».

• Brand name που δεν πρέπει να χαθεί
Για το Συμβούλιο Κυπριακών Πατατών ανέφερε ότι δυστυχώς εδώ και αρκετά χρόνια πολλοί προσπαθούν να το διαλύσουν. Ωστόσο είναι θετικό βήμα και χαιρετίζεται το γεγονός ότι δόθηκε παράταση για ακόμα τρία χρόνια «και είναι χρέος μας να βελτιώσουμε την κατάσταση». Επιπρόσθετα, ο κ. Χάμπας ανέφερε ότι είναι σημαντικό να διατηρηθεί στη ζωή το Συμβούλιο γιατί αποτελεί ένα brand name, αφού οι πελάτες στο εξωτερικό γνωρίζουν και εμπιστεύονται αυτό τον οργανισμό.

• Επιτροπή Σιτηρών- ρυθμιστής τιμών
Η Επιτροπή Σιτηρών είναι ένας οργανισμός ο οποίος αντιμετωπίζει μεγάλα προβλήματα και χρειάζεται εκσυγχρονισμό. «Ωστόσο δεν μπορούμε από τη στιγμή που η Κύπρος δεν είναι αυτάρκης σε σιτηρά να τα ξεπουλήσουμε και να τα δώσουμε στους εμπόρους να τα διαχειρίζονται», σημειώνει ο ΓΓ της ΕΚΑ. «Η ΕΚΑ συμφωνεί ότι πρέπει να γίνουν αλλαγές και είναι έτοιμη να συζητήσει για το μέλλον της αλλά σε καμιά περίπτωση θα συναινέσει στο κλείσιμό της και τη δημιουργία μονοπωλίου, εκτοξεύοντας τις τιμές στα ύψη», υπέδειξε, καθώς κάτι τέτοιο θα φέρει αλυσιδωτές επιπτώσεις σε όλα τα επίπεδα.


Το «δημοπρατήριο» θα μειώσει την εκμετάλλευση του αγρότη
Συντελείται μια μεγάλη αδικία κατά των καταναλωτών και των παραγωγών, καθώς όλοι έχουν παρατηρήσει και όλοι παραδέχονται ότι υπάρχουν αθέμιτες πρακτικές. Όπως εξήγησε ο ΓΓ της ΕΚΑ, το προϊόν είναι φθηνό αλλά μέχρι να φτάσει στο πιάτο του καταναλωτή καθίσταται πολύ ακριβό, καταδεικνύοντας ότι αυτός που κερδίζει είναι ο μεσάζων, «με αυτούς που βρίσκονται στα δύο άκρα της αλυσίδας (παραγωγός και καταναλωτής) να είναι ζημιωμένοι». Λόγω αυτής της κατάστασης, το αγροτικό κίνημα ενωμένο προσέφυγε στην Επιτροπή Ανταγωνισμού και σύμφωνα με πληροφορίες αυτή τη στιγμή διεξάγονται έλεγχοι.
Προς επίλυση αυτού του προβλήματος, η ΕΚΑ κατέθεσε εδώ και αρκετά χρόνια πρόταση δημιουργίας «δημοπρατηρίου», στο οποίο τα προϊόντα θα δημοπρατούνται με σύγχρονες μεθόδους από τους παραγωγούς, ούτως ώστε ο έμπορας να πληρώνει την ίδια ώρα για το προϊόν που θα παίρνει και όχι μετά από δύο μήνες. Αυτή η πρακτική λειτουργεί σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ολλανδία και το Βέλγιο, με εξαιρετικά αποτελέσματα.

Το αγροτικό κίνημα έδωσε μάχες για τον Συνεργατισμό
«Ενωμένο το αγροτικό κίνημα έδωσε μεγάλες μάχες για τη διατήρηση του Συνεργατισμού, αλλά δυστυχώς δεν καρποφόρησαν, αφού ήταν όλα τροχοδρομημένα από τη νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση του Νίκου Αναστασιάδη και του ΔΗΣΥ», αναφέρει ο κ. Χάμπας. «Παρ’ όλα αυτά κερδήθηκε η διατήρηση εταιρειών όπως η νέα ΣΕΒΕΓΕΠ, ενώ τώρα δίνεται μάχη και για το ΣΟΠΑΖ. Παρά τις αρνητικές εξελίξεις που είχε, ειδικά για τον αγροτικό τομέα, η διάλυση του Συνεργατισμού, οι αγρότες δεν έμειναν με δεμένα τα χέρια, αφού, όπως είναι πολύ καλά γνωστό, γίνεται προσπάθεια για νέα αρχή με τη Νέα Συνεργατική Πελεντρίου».

Χαλλούμι – Άμεση ανάγκη η εγγραφή του ως ΠΟΠ
Μετά το μεγάλο σκάνδαλο και το φιάσκο της κυβέρνησης Αναστασιάδη, η οποία έχασε το εμπορικό σήμα του χαλλουμιού στο Ηνωμένο Βασίλειο, υπάρχει κίνδυνος να χαθεί το 40% των εξαγωγών αν γίνει άτακτο Brexit. Δεδομένου ότι τα κέρδη από τις εξαγωγές ανέρχονται στα 200 εκ. ευρώ, τότε θα χαθούν περίπου 80 εκ. ευρώ και μεγάλος αριθμός θέσεων εργασίας, αφού για την παραγωγή του εργάζεται πάρα πολύς κόσμος: 3.200 αιγοπροβατοτρόφοι, 250 αγελαδοτρόφοι συν οι τυροκόμοι, το επιστημονικό προσωπικό, οι μεταφορείς και τόσοι άλλοι.
Αυτό που ζητά η ΕΚΑ είναι είναι η άμεση κατοχύρωση του χαλλουμιού ως Προϊόν Ονομασίας Προέλευση (ΠΟΠ). Όπως μας ενημέρωσε ο Π. Χάμπας, τα προϊόντα στην ΕΕ που είναι ΠΟΠ αποτελούν προϊόντα ελίτ. Trademark υπάρχουν εκατομμύρια, όμως στην ΕΕ μόνο 1.000 είναι τα ΠΟΠ, «επομένως λέμε ότι πρέπει να κατοχυρωθεί άμεσα και να επιλύσουμε τα όποια προβλήματα υπάρχουν», καταλήγει.

Μιλούν οι ίδιοι οι αγρότες

 

Νίκος Σαββίδης: Η κυβέρνηση να βοηθήσει τους αγρότες

Ο κ. Σαββίδης, αμπελουργός στο επάγγελμα και κοινοτάρχης της Καλλέπιας της επαρχίας Πάφου, χαρακτήρισε καλοδεχούμενες τις βροχές, ωστόσο αυτές έχουν δημιουργήσει πολλά προβλήματα για τα οποία το κράτος πρέπει να παρέχει βοήθεια. Όπως ανέφερε, έγιναν πολλές κατολισθήσεις με αποτέλεσμα να αποκοπούν πολλοί αγροτικοί δρόμοι, γεγονός που εμποδίζει τους αγρότες να πάνε στα χωράφια τους. Επίσης, όπως ανέφερε, οι Τοπικές Αρχές αδυνατούν να αντεπεξέλθουν στον καθαρισμό των δρόμων, αφού τα έξοδα ανέρχονται στις πέντε με δέκα χιλιάδες μόνο για την προσωρινή επαναλειτουργία τους. Ως εκ τούτου κάλεσε το κράτος να παρέχει βοήθεια και να σταματήσει να αδιαφορεί.
Σχετικά με το υδατικό πρόβλημα, ο κ. Σαββίδης κάκισε το γεγονός ότι εδώ και ένα χρόνο περίπου η κυβέρνηση κατάργησε την αφαλάτωση της Πάφου, ενώ δεν μερίμνησε για τη δημιουργία των απαιτούμενων φραγμάτων, με αποτέλεσμα αρκετοί ποταμοί να καταλήγουν στη θάλασσα. Όπως είπε, δίπλα από τον ποταμό που καταλήγει στο φράγμα του Ασπρόκρεμμου υπάρχουν δύο μεγάλα ποτάμια που καταλήγουν στη θάλασσα, υποδεικνύοντας ότι ενώ υπάρχει σχεδιασμός για τη δημιουργία φράγματος, άλλα συμφέροντα απέτρεψαν τη δημιουργία του.

 

Σωτηρούλλα Αυγουστή: Μας τρώνε τους καρπούς μας

Η κα Αυγουστή είναι παραγωγός εσπεριδοειδών από το Κολόσσι της Λεμεσού. Ήταν μεγάλο πλήγμα η διάλυση του Συνεργατισμού, μας λέει, ο οποίος στήριζε κυρίως τους αγρότες.
Επιπρόσθετα, ζητά από το κράτος να δώσει μια αποζημίωση για τα επιπλέον έξοδα των αγροτών, αφού λόγω της ανομβρίας και της ανάγκης σε περισσότερο νερό χρεώθηκαν επιπλέον 1.000 και 2.000 ευρώ.
Ένα άλλο σημαντικό πρόβλημα είναι ότι οι παραγωγοί τυγχάνουν εκμετάλλευσης από τους εμπόρους και όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η κα Αυγουστή, «μας τρων τους κόπους μας». Ένα κιβώτιο από λεμόνια μπορεί να κοστίζει 5 ευρώ και οι έμποροι να κερδίζουν 20. Αναφορικά με τις ευρωπαϊκές πολιτικές, υπέδειξε ότι μετά την ένταξή μας στην ΕΕ οι μικρομεσαίοι παραγωγοί καταστράφηκαν, διότι τα κόστη παραγωγής αυξήθηκαν και ήρθαν οι πολυεθνικές. Για τους πιο πάνω λόγους και άλλους τόσους η κ. Αυγουστή κάλεσε όλο τον αγροτικό κόσμο και μέλη της ΕΚΑ να συμμετάσχουν στο συνέδριο της ΕΚΑ.

 

Σάββας Δαμιανού: Όπως και κάθε άλλος αγρότης, σκέφτομαι να σταματήσω

Ο κ. Δαμιανού κατάγεται από το Πελέντρι και είναι παραγωγός φρούτων και όπως μας ανέφερε τα προβλήματα είναι πάρα πολλά, καθώς οι δουλειές δεν πάνε καθόλου καλά. Έτσι σκέφτεται να σταματήσει. Τα προβλήματα αυξάνονται το χειμώνα, όπως μας ανέφερε, αφού εδώ και αρκετά χρόνια τούς έχει αποκοπεί το επίδομα θέρμανσης και τους είναι ακόμα πιο δύσκολη διαβίωση σε τόσο χαμηλές θερμοκρασίες. Επίσης κατήγγειλε ότι εδώ και έξι χρόνια κανένας κυβερνητικός αξιωματούχος δεν επισκέφθηκε την περιοχή για να δει από κοντά τα προβλήματα των αγροτών.
Πλήρως συνειδητοποιημένος, υπέδειξε ότι δεν υπάρχει άλλος δρόμος από το να ξεσηκωθούμε «αν θέλουμε να υπάρξει σωτηρία για τον κόσμο, αλλά και για τον αγροτικό τομέα που καταστρέφεται μέρα με την ημέρα».

Γιώργος Ζορλής: Τα συμφέροντα των εταιρειών φυτοφαρμάκων δεν τα αγγίζει κανείς
Ο Γιώργος Ζορλής κατάγεται από το χωριό Αυγόρου της επαρχίας Αμμοχώστου, είναι πατατοπαραγωγός στο επάγγελμα και μέλος του Συμβουλίου Εμπορίας Κυπριακών Πατατών. Όπως μας ανέφερε είναι τεράστια η διαφορά στα κόστη των φαρμάκων μεταξύ κατεχομένων και ελεύθερων περιοχών, υποδεικνύοντας ότι τα συμφέροντα των εταιρειών που ασχολούνται με τα φυτοφάρμακα δεν τα αγγίζει κανείς.
Αναφορικά με τις εκταρικές επιδοτήσεις, ο κ. Ζορλής ανέφερε ότι είναι δώρον άδωρο, αφού επιδοτούνται 35 ευρώ το δεκάριο, ενώ τους στοιχίζει 50 με 70 ευρώ η ενοικίαση και μόνο. Επιπρόσθετα απαιτούνται πάρα πολλά έξοδα για να καταστεί κάποιος δικαιούχος και είναι αναγκασμένος να το καλλιεργήσει 2-3 φορές.

 

Χάρτα Κύπριων Αγροτών
Από τις αρχές Νοεμβρίου άρχισε η προσυνεδριακή διαδικασία της ΕΚΑ με τον αγροτικό κόσμο και τις κοινότητες της υπαίθρου. Έγινε διάλογος με όλους, τόσο από τις ελεύθερες περιοχές όσο και από τους εγκλωβισμένους αγρότες και η οργάνωση διαμόρφωσε τη Χάρτα των Κύπριων Αγροτών. Η Χάρτα περιλαμβάνει αρκετά ζητήματα (πέραν των 30) που παραμένουν άλυτα, τα οποία πρέπει να επιλυθούν ώστε να μπορέσει η αγροτική οικονομία να προσδώσει μια άλλη δυναμική στην οικονομία και να μπορέσει ο αγροτικός κόσμος να αναπνεύσει καλύτερα.


Τα πιο σημαντικά από τα αιτήματα των αγροτών είναι:

1. Επεξεργασία ειδικού, στοχευμένου προγράμματος οικονομικής και άλλης στήριξης από την κυβέρνηση στους γεωργούς και κτηνοτρόφους από τις αρνητικές επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών, στη βάση της πρακτικής του 2008.

2. Να αρθούν όλοι οι φόροι που επιβλήθηκαν στη γεωργική γη και τα κτηνοτροφικά υποστατικά με πρόσχημα την Τρόικα.

3. Δημιουργία Ανεξάρτητης Αρχής Υδάτων που θα αξιοποιεί τους υδάτινους πόρους και θα χαράσσει ολοκληρωμένη πολιτική.

4. Να υπάρξει ενιαία σταθερή τιμή για το νερό που χρησιμοποιείται για ύδρευση των ζώων.

5. Να αρθεί η φορολόγηση στις επιδοτήσεις από την Κοινή Αγροτική Πολιτική, οι οποίες δίνονται ως αντιστάθμισμα από τις επιπτώσεις που έφερε η ένταξή μας στην ΕΕ. Παράδειγμα: πριν την 1/5/04 το κτηνοτροφικό κριθάρι πωλείτο 42 λίρες τον τόνο, ενώ σήμερα ο κτηνοτρόφος το αγοράζει €200.

6. Το τμήμα Αλιείας να στηρίξει έμπρακτα τους ψαράδες με συγκεκριμένο, ολοκληρωμένο και αποτελεσματικό πρόγραμμα.

1. 7. Επιδότηση του μεταφορικού κόστους ζωοτροφών ειδικά για τις μειονεκτικές περιοχές.
2.
3. 8. Αναδιοργάνωση και αναδιάρθρωση της Επιτροπής Σιτηρών, λαμβάνοντας υπόψη ότι είμαστε ημικατεχόμενη χώρα.

1. 9. Εκσυγχρονισμός του Συμβουλίου Κυπριακών Πατατών

1. Άμεση μεταφορά των περιουσιών του Συνεργατισμού στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, για να τύχουν εκμετάλλευσης προς όφελος της τοπικής κοινωνίας.

1. Το μάθημα της Γεωργίας και Κτηνοτροφίας να διδάσκεται στις Τεχνικές Σχολές

 

 

Σημαντικά αγροτικά ζητήματα που εκκρεμούν στη Βουλή

Ένα πάγιο αίτημα των αγροτικών οργανώσεων είναι η δημιουργία Μητρώου Αγροτών, μέσα από το οποίο θα τους παρέχεται στοχευμένη στήριξη. Πριν μερικά χρόνια το ΑΚΕΛ κατέθεσε πρόταση νόμου για τη δημιουργία αυτού του μητρώου, η οποία όμως καταψηφίστηκε. Η κυβέρνηση επανήλθε με δικό της νόμο, το 2016, ο οποίος ψηφίστηκε και ισχύει μέχρι σήμερα. Σε αντίθεση με τα άλλα κόμματα, το ΑΚΕΛ καταψήφισε το συγκεκριμένο νόμο προειδοποιώντας ότι δεν θα εφαρμοστεί, αφού ουσιαστικά οι πρόνοιές του δίνουν δικαίωμα εγγραφής στους πάντες. Έτσι δεν θα μπορούσε να αντεπεξέλθει στην ουσία του ζητήματος. Για παράδειγμα, ενώ οι αγρότες σήμερα είναι περίπου 4.000, έχουν δικαίωμα εγγραφής 30.000 άτομα. Μέχρι σήμερα έχουν εγγραφεί στον εν λόγο κατάλογο μόνο 3.000, με αποτέλεσμα να αναγκαστεί η κυβέρνηση να φέρει πρόταση τροποποίησης, η οποία βρίσκεται προς συζήτηση εδώ και ένα μήνα.
Ένα αυτεπάγγελτο θέμα που εγγράφηκε στη Βουλή από το ΑΚΕΛ, στηριζόμενο και από βουλευτές άλλων κομμάτων, είναι η δημιουργία διαφόρων δομών (όπως δημοπρατήριο) για να βελτιωθεί η θέση των αγροτών στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων και να παίρνουν καλύτερες τιμές για τα προϊόντα τους. Αυτό είναι ένα πάγιο αίτημα των αγροτών για να σταματήσει η αισχροκέρδεια που γίνεται εις βάρος τους και να μειωθεί η διαφορά μεταξύ της τιμής που οι ίδιοι πωλούν και της τιμής που αγοράζει ο καταναλωτής.
Ο νόμος για τις Λαϊκές Αγορές του 2013, ο οποίος προνοεί ότι θα μπορούν να πουλούν τα προϊόντα τους μόνο παραγωγοί, φαίνεται να μη λειτουργεί, γι’ αυτό το λόγο έχει κατατεθεί πρόταση νόμου στη Βουλή για βελτίωση του νόμου.
Ωστόσο, όπως φαίνεται, η κυβέρνηση αδιαφορεί γι’ αυτό το θέμα, αφού η θητεία της συμβουλευτικής επιτροπής που λειτουργεί στο Υπουργείο Εσωτερικών έληξε εδώ και αρκετούς μήνες, χωρίς να υπάρξει νέος διορισμός.