Η εκδικητική πορνογραφία σπρώχνει σε αυτοκτονίες, απόπειρες αυτοκτονίας, ψυχολογική κατάρρευση…

Απαιτείται ενίσχυση της νοµοθεσίας για την πάταξη της εκδικητικής πορνογραφίας

Η εκδικητική πορνογραφία είναι ένα φαινόμενο που φουντώνει τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα στο πλαίσιο της ραγδαίας αύξησης της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και του πολλαπλασιασμού ιστοσελίδων και πλατφορμών πορνογραφικού υλικού.

Ο ορισµός «εκδικητική πορνογραφία» χρησιµοποιείται για να περιγράψει περιπτώσεις δηµοσιοποίησης ή απειλής δηµοσιοποίησης οπτικοακουστικού υλικού µε σεξουαλικό ή πορνογραφικό περιεχόµενο χωρίς τη συναίνεση των εικονιζόµενων προσώπων. Στόχος είναι συνήθως ο εξευτελισµός, η διαπόµπευση, η εκδίκηση, η παρενόχληση, αλλά και η ψυχολογική και κοινωνική εξόντωση των προσώπων που παρουσιάζονται σε αυτό. ∆ίκαια χαρακτηρίζεται ως «διαδικτυακός βιασµός».

Συντριπτικός ο αντίκτυπος στα θύµατα

Ολοένα και πληθαίνουν παγκοσµίως τα περιστατικά νεαρών γυναικών που διαποµπεύονται από πρώην συντρόφους τους ή άλλα πρόσωπα, µέσα από τη διακίνηση/δηµοσιοποίηση βίντεο με ερωτικές στιγµές µε το θύµα, µε γυµνές φωτογραφίες κ.ο.κ. Καταγράφονται πλέον θύµατα που καταλήγουν σε αυτοκτονίες, απόπειρες αυτοκτονίας και ψυχολογική κατάρρευση από τη δηµοσίευση τέτοιου υλικού σε βάρος τους ή από τον εκβιασµό για δηµοσίευσή του. Το υλικό µπορεί να είχε ληφθεί µε τη συναίνεση του θύµατος κατά το χρόνο εκείνο ή και να αποσπάστηκε εν αγνοία του (π.χ. κρυφή βιντεογράφηση).

Οι συνέπειες της εκδικητικής πορνογραφίας στα θύµατα προσοµοιάζουν µε αυτές της σεξουαλικής κακοποίησης. Η προσωπικότητα και η ιδιωτική ζωή του θύµατος πλήττεται βάναυσα και ίσως ανεπανόρθωτα. Τα θύµατα αντιµετωπίζουν συντριπτικές ψυχολογικές συνέπειες που οδηγούν σε κοινωνική αποστασιοποίηση, αποµάκρυνση από το οικογενειακό και συγγενικό περιβάλλον, ακόµα και τάσεις αυτοκτονίας. Πολλά από τα θύµατα αντιµετωπίζουν επαγγελµατικές και οικονοµικές συνέπειες, αφού είτε οδηγούνται σε παραίτηση ή δυσκολεύονται να συνεχίσουν την επαγγελµατική και κοινωνική τους ζωή.

Επισηµαίνεται, βέβαια, ότι η αποκρουστική αυτή πράξη του θύτη συναντάται µε τον κανιβαλισµό που «ανθεί» στον κόσµο των µέσων κοινωνικών δικτύωσης.

Σεξισµός και εκδικητικότητα

Στο µυαλό του δράστη -αλλά και όσων επιδίδονται στον διαδικτυακό κανιβαλισµό των θυµάτων- κυριαρχεί η βαθύτατα σεξιστική ενοχοποίηση της γυναικείας σεξουαλικότητας, αλλά και η διάθεση του να ελέγξει µέχρι και να καταστρέψει τη ζωή µιας γυναίκας.

Όταν µάλιστα ο οικογενειακός και κοινωνικός περίγυρος του θύµατος, αντί να το στηρίξει το ενοχοποιεί (π.χ. «γιατί τον άφησες να τραβήξει βίντεο;», «γιατί του έστειλες γυµνή φωτογραφία;» κ.λπ.), η κατάληξη είναι η επαναθυµατοποίηση του θύµατος που προσοµοιάζει µε την ενοχοποίηση του θύµατος βιασµού για «συµπεριφορά που προκάλεσε τον βιαστή».

Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι το προφίλ των δραστών ποικίλει, από έναν πρώην σύντροφο που θέλει να εκδικηθεί για το χωρισµό µέχρι κάποιον που βιντεογραφεί σε ένα δοκιµαστήριο καταστήµατος ρούχων µια άγνωστη ηµίγυµνη γυναίκα. Υπενθυµίζεται η περίπτωση του παρουσιαστή Στάθη Παναγιωτόπουλου (γνωστός από την εκποµπή «Ράδιο Αρβύλα») που το 2021 συντάραξε την κοινή γνώµη της Ελλάδας µε την αποκάλυψη ότι ήταν δράστης εκδικητικής πορνογραφίας σε βάρος της πρώην συντρόφου του.

Pr2

Φαινόµενο που διογκώνεται – 65 καταγγελίες στην Κύπρο

Τα διαθέσιµα στοιχεία από έρευνες ΜΚΟ είναι αρκετά για να καταδείξουν τη σηµασία και το µέγεθος του προβλήµατος. H βρετανική γραµµή βοήθειας για εκδικητική πορνογραφία σε πρόσφατη έκθεσή της σηµειώνει ότι ο αριθµός των περιστατικών που αποτάθηκαν κοντά τους είχε διπλασιαστεί το 2020 ξεπερνώντας τις 3.000 υποθέσεις, ενώ το 2021 τα περιστατικά έφτασαν τις 4.400 υποθέσεις.

Ενδεικτικό είναι ότι την περίοδο 2015-2020, οι Αρχές της χώρας είχαν καταφέρει να αφαιρέσουν από το διαδίκτυο 200 χιλιάδες ξεχωριστά δεδοµένα που είχαν δηµοσιευτεί παράνοµα.

Το φαινόµενο παίρνει διαστάσεις και στην Κύπρο. Σύµφωνα µε τα στοιχεία της Αστυνοµίας, τα οποία κατέθεσε πρόσφατα η Υπουργός ∆ικαιοσύνης, απαντώντας σε σχετική κοινοβουλευτική ερώτηση του βουλευτή του ΑΚΕΛ Γιώργου Κουκουµά (ηµεροµηνίας 29 Μαρτίου 2022), τα τελευταία πέντε χρόνια έχουν καταγγελθεί 65 περιστατικά εκδικητικής πορνογραφίας στον τόπο µας.

Και σε βάρος αντρών

Το γεγονός ότι η εκδικητική πορνογραφία έχει κατά κανόνα θύµατα γυναίκες, δεν αποκλείει να βρεθούν και άνδρες στη θέση του θύµατος. Καταγράφονται περιστατικά χρηµατικού εκβιασµού αντρών, περιστατικά δηµοσιοποίησης τέτοιου υλικού για «εκδίκηση», αλλά και εκδικητική πορνογραφία µε θύµατα γκέι άντρες. Παρ’ όλο που τα κοινωνικά στερεότυπα τείνουν να υποβαθµίζουν τη σοβαρότητα όταν το θύµα είναι άντρας, δεν παύει η πράξη να συνιστά προσβολή της ιδιωτικότητας και της κοινωνικής υπόστασης του θύµατος.

Από τα 65 περιστατικά που έχουν καταγγελθεί στην Αστυνοµία, τα 17 είχαν θύµατα άντρες, δηλαδή 1 στα 5 περιστατικά.

Rp

Ξεχωριστή και ολοκληρωμένη νομοθεσία προτείνει το ΑΚΕΛ

Το ΑΚΕΛ έχει πρωτοστατήσει τα τελευταία χρόνια για να θεσπιστεί ένα δραστικό νοµοθετι­κό πλαίσιο πάταξης της εκδικητικής πορνογρα­φίας. Μάλιστα, τον Δεκέµβρη του 2020 κατέθε­σε Πρόταση Νόµου στη Βουλή για να καταστεί ιδιώνυµο αδίκηµα η εκδικητική πορνογραφία ανεξαρτήτως φύλου του θύµατος, θέτοντας και µια σειρά από πολύ αυστηρές πρόνοιες.

Με την επιµονή του ΔΗΣΥ η πρόταση οδη­γήθηκε στην Επιτροπή Νοµικών, όπου… δεν συζητήθηκε ποτέ! Ωστόσο, µε πρωτοβουλία του ΑΚΕΛ, βασικές πρόνοιες της πρότασής του εντάχθηκαν στο νόµο που ψηφίστηκε τον Απρίλη του 2021 για την πρόληψη και καταπο­λέµηση της βίας ενάντια στις γυναίκες, µε τον οποίο ενσωµατώθηκε στο κυπριακό δίκαιο η Σύµβαση της Κωνσταντινούπολης. Όπως όµως προκύπτει από την απάντηση της Υπ. Δικαιοσύ­νης στην ερώτηση του Γ. Κουκουµά, οι άντρες θύµατα στα 17 περιστατικά που καταγγέλθηκαν έµειναν χωρίς νοµική προστασία. Αντίθετα, 12 περιστατικά µε θύµατα γυναίκες έχουν ήδη διε­ρευνηθεί στη βάση αυτού του νόµου.

Μια σοβαρή πτυχή της προσπάθειας πάταξης της εκδικητικής πορνογραφίας είναι το ζήτηµα της υποχρέωσης των παρόχων υπηρεσιών (πά­ροχοι φιλοξενίας ιστοσελίδων, µέσα κοινωνικής δικτύωσης κ.λπ.) να αφαιρούν άµεσα και να δι­αγράφουν το υλικό αυτό εφόσον ειδοποιηθούν από το εικονιζόµενο άτοµο ότι το υλικό λήφθηκε χωρίς τη συναίνεσή του. Το ζήτηµα αποτέλεσε ήδη αντικείµενο έντονης συζήτησης σε επίπεδο ΕΕ. Ωστόσο, σχετική πρόνοια που είχαν αρχικά πετύχει να εισάγουν οι Οµάδες της Αριστεράς και των Πρασίνων, στην πρόσφατη Οδηγία για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, αφαιρέθηκε τελικά.

Στην Κύπρο, δεν περιλαµβάνεται στην υφι­στάµενη νοµοθεσία αυτή η υποχρέωση και η όποια διαγραφή υλικού γίνεται σε εθελοντική βάση µετά την ενηµέρωση από την Αστυνοµία.

Tην ανάγκη ενίσχυσης του νοµοθετικού πλαισίου για την πάταξη της εκδικητικής πορ­νογραφίας θέτει εκ νέου το ΑΚΕΛ στη Βουλή. Με επιστολή του βουλευτή Γ. Κουκουµά, εκ µέ­ρους της κοινοβουλευτικής οµάδας του ΑΚΕΛ – Αριστερά – Νέες Δυνάµεις στις 14 Ιουλίου 2022, ζητήθηκε από τις υπηρεσίες της Βουλής να ετοιµαστεί πρόταση νόµου µε την οποία να δηµιουργηθεί ξεχωριστή νοµοθεσία για την εκ­δικητική πορνογραφία.

Στη νέα νοµοθεσία ζητείται όπως περιλη­φθεί ποινικοποίηση του αδικήµατος ανεξαρτή­τως του φύλου του θύµατος. Επιπρόσθετα, να θεσπιστεί ποινική υποχρέωση των ψηφιακών πλατφορµών ή/και παρόχων υπηρεσιών να δι­αγράφουν το περιεχόµενο εντός 12 ωρών από την ενηµέρωση της Αστυνοµίας, η οποία θα έχει και την ευθύνη παρακολούθησης εάν το υλικό διαγράφεται και πότε.

Ακολουθήστε μας στο Google News.
Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.