Του Ευάγγελου Κωνσταντέλου*

Στη διακαναλική δημόσια αντιπαράθεση μεταξύ του Γενικού Γραμματέα του ΑΚΕΛ, κ. Κυπριανού και του προέδρου του ΔΗΣΥ, κ. Νεοφύτου, ακούστηκαν ομολογουμένως αρκετά ενδιαφέρουσες τοποθετήσεις, οι οποίες έδειξαν τις αντιλήψεις τόσο των δύο πολιτικών ανδρών για θέματα που απασχολούν την κυπριακή κοινωνία και την εξωτερική πολιτική, όσο και την ουσιαστική ιδεολογική διαφορά που χαρακτηρίζει τα δύο πολιτικά κόμματα.

Ο Άντρος Κυπριανού υπογράμμισε στην αρχή του debate την εμμονή των μελών του ΔΗΣΥ να πολιτεύονται με βάση την «επικοινωνία» και όχι την ουσία των πραγμάτων και τις ανάγκες της κοινωνίας. Αυτό θα μπορούσε να είναι μια γενική παρατήρηση, δεδομένου ότι αυτή η τακτική αφορά τη σημερινή δεξιά, στη νεοφιλελεύθερη μορφή της, η οποία συναντάται και σε άλλες χώρες του δυτικού κόσμου, όπως οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιταλία, η Ελλάδα κ.τ.λ. Και πριν αλέκτορα φωνήσαι δις, ο κ. Νεοφύτου αρθρώνει μια από τις πιο διάσημες ακραία καπιταλιστικές εκφράσεις… εκφράσεις απ’ την Κόλαση. Είπε χαρακτηριστικά ο κ. Νεοφύτου ότι «… μέσα από τις κρίσεις μπορούν να γεννηθούν μεγάλες ευκαιρίες για την επίλυση του Κυπριακού».


Ανεξάρτητα από το πλαίσιο μέσα στο οποίο αρθρώνεται μια τέτοια έκφραση, δεν παύει να αποτελεί την επιτομή της κάλπικης αμερικανικής προπαγάνδας, που κορυφώθηκε μέσα στον Ψυχρό Πόλεμο. Τέτοιες εκφράσεις είναι τόσο κάλπικες, που δημιουργούσαν το αίσθημα στον μέσο Αμερικανό πολίτη ότι μπορεί να έχει μερίδιο πραγματικού κέρδους, μέσα σε μια ατμόσφαιρα που τα βουβάλια των πολυεθνικών και τα συμφέροντα μοίραζαν τον κόσμο. Αν κάνουμε μια πρόχειρη αναζήτηση στο διαδίκτυο της έκφρασης… «οι κρίσεις δημιουργούν ευκαιρίες», θα παρατηρήσουμε ότι τέτοιες «βαθυστόχαστες» ρήσεις, εκστομίζονται είτε από ακραία πλούσιους και «πετυχημένους» μεγιστάνες είτε από πολιτικούς που προασπίζονται τα συμφέροντα του κεφαλαίου και παραπλανούν τους πολίτες δημιουργώντας τους φρούδες ελπίδες εύκολου πλουτισμού.

Οι κρίσεις και μάλιστα οι σχετιζόμενες με τις καπιταλιστικές οικονομίες δημιουργούν συζητήσεις για τα αίτια και τα μέτρα αντιμετώπισης, αλλά και τη διαχείρισή τους, μειώνοντας ταυτόχρονα τις συνέπειες για το κεφάλαιο. Η κρίση στην οικονομία σημαίνει τη μερική ή απόλυτη καταστροφή των παραγωγικών δυνάμεων παρασύροντας βέβαια και ένα μέρος του κεφαλαίου. Οι συνέπειες των κρίσεων είναι εξ ορισμού οδυνηρές για την εργατική τάξη, τα μεσαία και κατώτερα οικονομικά στρώματα. Τα αίτια της κρίσης ανάγονται όχι στις μορφές διαχείρισης ή στην κακή μας μοίρα, αλλά στη φύση του καπιταλισμού.

Οι κρίσεις δεν δημιουργούν ευκαιρίες για το λαό, αλλά άλλοθι για τυχοδιώκτες και παράσιτους. Ο λαός πληρώνει ακριβά τις κρίσεις που δημιουργούν οι διαχειριστές του καπιταλισμού, οι οποίοι ιδιοποιούνται όλα τα κέρδη ενώ κοινωνικοποιούν τις ζημιές, μεταθέτοντας ταυτόχρονα και ενοχές στο λαό. Αυτή η μορφή καπιταλισμού, μαζί με τους κινδύνους που ελλοχεύει, απλώνεται σε όλες τις χώρες, οι οποίες διαθέτουν φυσικές πηγές ενέργειας, και μάλιστα έχει ακραία και ολοκληρωτικά χαρακτηριστικά. Δεν χρειάζεται να μαντέψουμε βέβαια ποιος «πλήρωσε» τις δύο παγκόσμιες πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970 και για ποιον ήταν… ευκαιρία. Σίγουρα όχι για τους λαούς του κόσμου, που πλήρωσαν βαρύ τίμημα.

Οι ευκαιρίες για να είναι ουσιαστικές και με διάρκεια πρέπει να βασίζονται στην ειρηνική συνύπαρξη των λαών και όχι στα αποτελέσματα των κρίσεων που δημιουργούν οι μεγάλοι παίκτες και οι πολυεθνικές του διεθνούς κεφαλαίου. Είναι σχεδόν νομοτέλεια ότι η ελευθερία και η ειρήνη δεν μπορούν να συνδέονται με τις επισφαλείς και εφήμερες συνθήκες και τα συμφέροντα των ιδιωτικών εταιρειών που δεν έχουν ούτε πατρίδα ούτε ενδιαφέρονται για τους λαούς. Είναι περιττό φυσικά να λεχθεί ότι εταιρείες και συμφέροντα δεν παρέχουν καμιά εγγύηση για τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει ένα κράτος. Δυστυχώς, με παρακάλια, ανεδαφικές υποσχέσεις και ανούσιες προσδοκίες πορεύονται σχεδόν όλες οι δεξιές κυβερνήσεις που βασίζουν την ύπαρξή τους στη διαιώνιση των προβλημάτων και των κρίσεων που δημιουργεί ο καπιταλισμός.

 

*Ακαδημαϊκός, εικαστικός, δημοσιογράφος