Λονδίνο, του ανταποκριτή μας Ισαάκ Καριπίδη

Σε τέσσερις μέρες από σήμερα, την Πέμπτη 12 του Δεκέμβρη, οι πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου θα κληθούν να αποφασίσουν ποιος θέλει να τους κυβερνά τα επόμενα χρόνια. Πρόκειται, χωρίς καμία αμφιβολία, για μια από τις ιστορικότερες εκλογικές αναμετρήσεις της χώρας, καθώς το αποτέλεσμά της θα καθορίσει κατά πολλοίς τι τελικά θα γίνει με το περιβόητο Brexit.

Συντηρητικοί

Image result for conservative party uk"

Αν κερδίσουν οι Συντηρητικοί και καταφέρουν να σχηματίσουν κυβέρνηση είναι βέβαιο πως μέχρι τις 31 Ιανουαρίου θα έχουν ολοκληρώσει την πρώτη φάση της διαδικασίας εξόδου της χώρας από την ΕΕ. Θα περάσουν, όπως ορίζει ο νόμος, από τη Βουλή των Κοινοτήτων τη συμφωνία αποχώρησης που έφερε πρόσφατα ο Βρετανός πρωθυπουργός από τις Βρυξέλλες. Άλλωστε κεντρικό προεκλογικό τους σύνθημα είναι το: «Ας φέρουμε εις πέρας το Brexit». Συμπληρωματικά, τονίζουν πως θέλουν να «απελευθερώσουν τις δυνατότητες της Βρετανίας».

Ο Μπόρις Τζόνσον, ο βασικότερος υποστηρικτής του Brexit στο δημοψήφισμα του 2016, μέσω του προσωπικού του λογαριασμού στο twitter έχει πει πως στοχεύει να συνάψει με την ΕΕ μια «φανταστική ενισχυμένη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου τύπου Καναδά». Μάλιστα έχει υποσχεθεί πως μέχρι το τέλος του 2020 η διαδικασία εξόδου της χώρας θα έχει πλήρως ολοκληρωθεί. Τότε είναι που λήγει, με τα σημερινά δεδομένα, η μεταβατική περίοδος, δηλαδή η δεύτερη και τελευταία φάση του Brexit. Αν αυτό επιτευχθεί, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν θα επιβαρυνθεί περαιτέρω από πληρωμές προς την ΕΕ. Υπολογίζεται πως κάθε χρόνο το Λονδίνο καταβάλλει τουλάχιστον 10 δισ. στις Βρυξέλλες.

 

Εργατικοί

Image result for labour uk"

Αν κερδίσουν οι Εργατικοί και καταφέρουν να σχηματίσουν κυβέρνηση, θα ζητήσουν μια ακόμη εξάμηνη παράταση της ημερομηνίας εξόδου με στόχο να επαναδιαπραγματευθούν την υπάρχουσα συμφωνία κυρίως στα κεφάλαια που αφορούν την τελωνειακή ένωση και την ενιαία αγορά. Με άλλα λόγια κατευθύνονται σε μια νέα συμφωνία με έντονα τα χαρακτηριστικά ενός ήπιου Brexit. Μάλιστα τη συμφωνία αυτή θέλουν να θέσουν στην κρίση του λαού με ένα ακόμη δημοψήφισμα. Χωρίς να αποκλείουν ακόμη και το ενδεχόμενο τελικά να στηρίξουν την παραμονή της χώρας στην ΕΕ. Βασικό τους σύνθημα αποτελεί το «είναι η ώρα για πραγματική αλλαγή».

 

Φιλελεύθεροι Δημοκράτες

Image result for liberal democrats"

Οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες με κεντρικό σύνθημα «να σταματήσουμε το Brexit», και συμπληρωματικό «να χτίσουμε ένα λαμπρότερο μέλλον», έχουν ταχθεί ανοικτά και ξεκάθαρα υπέρ της παραμονής του Ηνωμένου Βασιλείου στην ΕΕ. Έχουν μάλιστα δηλώσει πως αν γίνουν κυβέρνηση «θα σταματήσουν το Brexit». Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και οι θέσεις του κόμματος των Πρασίνων αλλά και του ουαλικού Plain Cymru. Γι’ αυτό άλλωστε τα τρία αυτά κόμματα αποφάσισαν να κατεβάσουν κοινούς υποψηφίους σε 60 περιφέρειες. Μια συνεργασία που την έχουν παρουσιάσει ως «συμμαχία υπέρ του Remain».

 

Σκωτικό Εθνικό Κόμμα (SNP)

Image result for snp uk logo"

Το SNP με κεντρικό προεκλογικό σλόγκαν «ώρα να διαλέξουμε το δικό μας μέλλον», έχει ταχθεί και αυτό υπέρ της διεξαγωγής δεύτερου δημοψηφίσματος για το Brexit. Άλλωστε οι Σκωτσέζοι στη συντριπτική τους πλειοψηφία είναι κατά της εξόδου της χώρας από την ΕΕ. Είναι αξιοσημείωτο πως στο δημοψήφισμα του 2016 το 62% των Σκωτσέζων ψήφισε υπέρ της παραμονής. Μάλιστα έχει δηλώσει πως είναι έτοιμο να συμμετάσχει σε κυβέρνηση συνασπισμού με τους Εργατικούς αν οι τελευταίοι ψηφίσουν υπέρ της διεξαγωγής δεύτερου δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία της Σκωτίας.

 

Κόμμα του Brexit

Image result for brexit party"

Το νεόδμητο Kόμμα του Brexit με αρχηγό τον ακραίο ευρωσκεπτικιστή Νάιτζελ Φάρατζ έχει ταχθεί υπέρ της απόλυτης εξόδου της χώρας από την ΕΕ. Δηλαδή, ενός σκληρού Brexit. Βασικό του σύνθημα αποτελεί το «ας αγωνιστούμε για ένα αληθινό Brexit». Μάλιστα δεν κατεβάζει υποψήφιους στις περιφέρειες που είχαν κερδίσει οι Συντηρητικοί στις προηγούμενες εκλογές και αυτό για να ενισχύσει, έστω και ατύπως, μια συμμαχία υπέρ της εξόδου.

 

Ενωτικό Δημοκρατικό Κόμμα (DUP) της Βόρειας Ιρλανδίας

Image result for DUP party uk"

Το DUP που τα τελευταία δύο χρόνια στήριξε τις κυβερνήσεις των Συντηρητικών τόσο επί πρωθυπουργίας Τερέζας Μέι όσο και επί πρωθυπουργίας Μπόρις Τζόνσον, είναι κατά της συμφωνίας αποχώρησης που έχει φέρει ο Βρετανός πρωθυπουργός. Η συμφωνία του Τζόνσον προβλέπει για τη Βόρεια Ιρλανδία διαφορετικό καθεστώς για την εφαρμογή κάποιων ευρωπαϊκών κανόνων αλλά και ελέγχους για προϊόντα που εισέρχονται από τη Βρετανία. Έτσι, το Ενωτικό Δημοκρατικό Κόμμα που αποτελεί μετεξέλιξη του προτεσταντικού κόμματος ανησυχεί για τη διατήρηση της ένωσης της Βόρειας Ιρλανδίας με τη Βρετανία. Γι’ αυτό το λόγο δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι σε περίπτωση μη αυτοδυναμίας των Συντηρητικών θα είναι διατεθειμένο να ξαναστηρίξει το κόμμα των Τόρις.

 

Δημοσκοπήσεις

Οι δημοσκοπήσεις όλο αυτό τον καιρό δίνουν ένα ξεκάθαρο προβάδισμα στους Συντηρητικούς. Η διαφορά με τους Εργατικούς αν και έχει μειωθεί από την αρχή της προεκλογικής εκστρατείας φαίνεται να κυμαίνεται στο 10%. Επιπλέον, στην ερώτηση για το ποιος είναι καταλληλότερος πρωθυπουργός ο κόσμος φαίνεται να προτιμά τον Μπόρις Τζόνσον. Σε πρόσφατη δημοσκόπηση του YouGov τον στήριξε το 44% τον ερωτηθέντων ενώ μόλις το 22% τάχθηκε υπέρ του Τζέρεμι Κόρμπιν. Έτσι, για πολλούς αναλυτές το ερώτημα δεν είναι ποιος θα κερδίσει τις επικείμενες εκλογές αλλά αν τελικά οι Τόρις θα καταφέρουν να σχηματίσουν αυτοδύναμη κυβέρνηση. Πάντως αξίζει να σημειωθούν δύο πράγματα. Πρώτον ότι παρόμοιες εκτιμήσεις υπήρχαν και στις εκλογές του 2017 και τελικά το αποτέλεσμα ήταν εντελώς διαφορετικό και δεύτερον ότι σχεδόν 1 στους 3 ψηφοφόρους αποφασίζει ποιον θα ψηφίσει την ημέρα των εκλογών. Με αυτά ως δεδομένα το αποτέλεσμα δεν είναι καθόλου εύκολο να προβλεφθεί.

 

Το εκλογικό σύστημα

Το εκλογικό σύστημα της Βρετανίας, σχεδιασμένο να ενισχύει τον δικομματισμό και να βοηθάει τον σχηματισμό ισχυρών αυτοδύναμων κυβερνήσεων είναι πλειοψηφικό του ενός γύρου. Πρακτικά αυτό σημαίνει πως σε κάθε εκλογική περιφέρεια εκλέγεται ένας βουλευτής και μάλιστα με σχετική πλειοψηφία. Έτσι, το συνολικό ποσοστό που θα λάβει ένα κόμμα σε εθνικό επίπεδο συχνά μπορεί να μην αντιστοιχεί στις έδρες που θα κερδίσει. Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελούν οι εκλογές του 2015 όπου ενώ το UKIP είχε έρθει τρίτο κόμμα με ποσοστό 12,6% αλλά κατάφερε να εκλέξει μόλις 1 βουλευτή. Αντιθέτως το Σκωτικό Εθνικό Κόμμα (SNP) λαμβάνοντας ποσοστό 4,7% κέρδισε 56 έδρες.

Το Ηνωμένο Βασίλειο είναι χωρισμένο σε 650 μονοεδρικές περιφέρειες. Από αυτές οι 533 ανήκουν στην Αγγλία, οι 59 στη Σκωτία, οι 40 στην Ουαλία και οι 18 στη Βόρεια Ιρλανδία. Παραδοσιακά τα μεγάλα κόμματα δεν διεκδικούν την έδρα του Προέδρου της Βουλής. Συνεπώς ουσιαστικά οι διεκδικούμενες έδρες είναι 649. Επίσης πρέπει να τονιστεί πως οι βουλευτές που εκλέγονται με το ιρλανδικό κόμμα Σιν Φέιν, ως ένδειξη διαμαρτυρίας, δεν καταλαμβάνουν τις έδρες τους στη Βουλή των Κοινοτήτων. Γι’ αυτό και μετά τις εκλογές του 2017 οι Συντηρητικοί, το κόμμα που κέρδισε, τελικά χρειάστηκε τη στήριξη 322 βουλευτές για να σχηματίσει κυβέρνηση.

Δικαίωμα ψήφου έχουν όλοι οι πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου που έχουν συμπληρώσει τα 18. Επίσης μπορούν να ψηφίσουν πολίτες της Κοινοπολιτείας, συνεπώς και Κύπριοι πολίτες, που έχουν εξασφαλίσει δικαίωμα διαμονής στη χώρα. Όλοι με την προϋπόθεση ότι θα έχουν εγγραφεί στους εκλογικούς καταλόγους. Επίσης δικαίωμα ψήφου έχουν και όλοι οι Βρετανοί που ζουν στο εξωτερικό για λιγότερο από 15 χρόνια. Τέλος όσοι το επιθυμούν μπορούν να ψηφίσουν και με επιστολική ψήφο ή ακόμη και διά αντιπροσώπου.

Οι κάλπες θα ανοίξουν στις 7 το πρωί και θα κλείσουν στις 10 το βράδυ (τοπική ώρα). Αμέσως μετά θα ανακοινωθούν και τα αποτελέσματα των πρώτων exit polls. Μια καλή εικόνα του αποτελέσματος θα υπάρχει γύρω στις 1 με 2 το πρωί ενώ το τελικό αποτέλεσμα, καλώς εχόντων των πραγμάτων, αναμένεται μέχρι την Παρασκευή το μεσημέρι.