“Θεωρούμε πως υπάρχουν διαφοροποιήσεις εντός του μετώπου. Υπάρχουν οι εργάτες και οι άλλες δυνάμεις”

Συνέντευξη στον Δημήτρη Παλμύρη

Λίγο πριν ξεκινήσουν οι πραξικοπηματικές επεμβάσεις από τις ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, η «Κυριακάτικη Χαραυγή» είχε την ευκαιρία να μιλήσει με τον Έκτωρ Ροντρίγκες, μέλος του Πολιτικού Γραφείου του ΚΚ του Κομμουνιστικού Κόμματος Βενεζουέλας και Γενικό Γραμματέα της Κομμουνιστικής Νεολαίας. Με αφορμή τη δολοφονία ενός στελέχους του κόμματος μας ενημερώνει για τις μάχες του αγροτικού κινήματος σε μια διαδρομή που ρίχνει φως στις παρούσες εξελίξεις.

Η πάλη για τη γη

Το Κομμουνιστικό Κόμμα Βενεζουέλας μαζί με άλλες επαναστατικές δυνάμεις στη χώρα -και κυρίως το αγροτικό κίνημα- καθοδηγούν την πάλη στην ύπαιθρο της Βενεζουέλας με στόχο να οργανώσουν τους αγρότες ενάντια στους μεγαλογαιοκτήμονες.

Όσο βρισκόταν στη ζωή ο Τσάβες, το 2001-2002 είχαν προχωρήσει με ένα νόμο που αναγνώριζε τις αξιώσεις των αγροτών για αναδιανομή της γης. Ο νόμος πέρασε, ωστόσο στην πραγματικότητα, την οποία καθορίζει η ταξική πάλη στην ύπαιθρο της Βενεζουέλας, συνάντησε την ισχυρή αντίσταση από τους γαιοκτήμονες. «Στο ζήτημα αυτό η πάλη των τάξεων ήταν εξαιρετικά σκληρή», λέει ο Έκτωρ. «Από τη μία βρίσκονται οι άκληροι αγρότες,  οι μικροϊδιοκτήτες, οι εργάτες γης και από την άλλη οι μεγάλοι γαιοκτήμονες, οι λατιφουντίστας», όπως τους ονομάζουν για να μας θυμίσουν τη ρωμαϊκή αριστοκρατία της γης και τα λατιφούντια. Παρά την ύπαρξη του νόμου, μέχρι σήμερα η μεγάλη γαιοκτησία δεν έχει ανακατανεμηθεί, αλλά έχει ενισχυθεί.

Αυτή η πάλη έχει κοστίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 200 ηγέτες του αγροτικού κινήματος, οι οποίοι δολοφονήθηκαν από τους γαιοκτήμονες. Από την έγκριση του νόμου, οι αγρότες διεκδικούν και κάποιες φορές καταλαμβάνουν τις μεγάλες γαίες, περιμένοντας ότι η κυβέρνηση θα εφαρμόσει το νόμο και θα προχωρήσει στην αναδιανομή τη γης. Αυτό δεν συμβαίνει. «Γιατί οι αστικοί θεσμοί δεν εργάζονται ούτε λειτουργούν για τα συμφέροντα των αγροτών στην εφαρμογή του νόμου, εάν αυτός πλήττει τους μεγαλογαιοκτήμονες. Και έτσι οι λατιφουντιστές με την ανοχή αυτών των θεσμών προχωρούν στις δολοφονίες των αγροτών για να προστατεύουν τη γη τους». Και όλα αυτά χωρίς την απόδοση δικαιοσύνης, χωρίς συλλήψεις. «Απόλυτη ατιμωρησία», τονίζει ο νεαρός ακτιβιστής του ΚΚ.

Δολοφονώντας τη χώρα και τους ακτιβιστές της

Το αγροτικό πρόβλημα, ωστόσο, αντικατοπτρίζεται και στα υπόλοιπα ζητήματα που βιώνει η χώρα: Τεράστιο μέρος από το εισόδημα από την παραγωγή πετρελαίου καταλήγει στην εισαγωγή του 80% των φαγώσιμων ειδών που καταναλώνει η Βενεζουέλα. «Γιατί δεν παράγουμε! Και η αιτία γι’ αυτό το πρόβλημα είναι τα λατιφούντια. Είναι η έλλειψη έστω και μικρής βοήθειας προς τους μικρούς αγρότες για να μπορέσουν να ανεβάσουν την παραγωγή», εξηγεί. Δεν δίνεται πρόσβαση σε προμήθειες, σε τεχνολογία, σε υποδομές, σε χρηματοδότηση κτλ.

Αντίθετα, η κυβέρνηση ευνοεί τη διανομή των προμηθειών και των πρώτων υλών στους μεγαλοπαραγωγούς και στα μονοπώλια. Και αυτό έρχεται σε αντίθεση με την πραγματικότητα: 70% της αγροτικής παραγωγής που τρέφει τις πόλεις παράγεται από τους μικρούς αγρότες.

Γιατί δεν παράγουν οι μεγαλογαιοκτήμονες; «Είναι μια ιδιαιτερότητα του βενεζουελάνικου μοντέλου καπιταλιστικής συσσώρευσης. Πρώτον, αυτό που παράγουν προτιμούν να το πωλήσουν στο εξωτερικό -Κολομβία, Βραζιλία κτλ- να κάνουν συναλλαγές με το δολάριο, το οποίο μπορούν να φέρουν στην εγχώρια αγορά και να το πωλήσουν ακριβά σε ρυθμισμένες τιμές. Δεύτερο, την ίδια ώρα μποϊκοτάρουν με τον τρόπο αυτό τη διαδικασία της βολιβαριανής επανάστασης. Η γενική κατάσταση χειροτερεύει, παρεμποδίζουν τη διανομή τροφίμων, δυσκολεύουν τον πληθυσμό», περιγράφει ο Έκτωρ.

«Την ίδια ώρα έχουμε λιγότερα έσοδα από το πετρέλαιο, του οποίου η παραγωγή έχει μειωθεί. Έτσι μειώνονται οι οικονομικοί πόροι με τους οποίους το κράτος αγόραζε αγροτικό προϊόν από το εξωτερικό». Σε πρώτο βαθμό η κατάσταση στην ουσία της έχει να κάνει με την κρίση του βενεζουελάνικου μοντέλου του καπιταλισμού. Πάνω σε αυτό προστίθενται οι ιμπεριαλιστικές οικονομικές κυρώσεις, αλλά ταυτόχρονα και το μποϊκοτάζ που εφαρμόζουν τα εθνικά μονοπώλια ενάντια στη διαδικασία.

Μπροστά σε όλα αυτά τα ζητήματα το κόμμα, μέσω του αγροτικού του μετώπου που ονομάζεται «Αγροτικό Μέτωπο Nicomedes Abreu», διοργάνωσε το καλοκαίρι μια μεγάλη πεζοπορία αγροτών από μια γεωργική περιφέρεια προς την πρωτεύουσα Καράκας, η οποία διήρκεσε 64 μέρες, συμπυκνώνοντας τα κύρια αγροτικά αιτήματα.

«Η πάλη αυτή των αγροτών μας έφερε σημαντικά αποτελέσματα. Η κυβέρνηση εισάκουσε ορισμένα από τα αιτήματα. Ένα από αυτά είχε εκφραστεί από τον Λούις Φαχάρντο, ο οποίος ήταν στέλεχος του αγροτικού κινήματος και μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚ». Ο Φαχάρντο ήταν ο κύριος καθοδηγητής της πάλης για τον έλεγχο ενός μεγάλου αγροκτήματος στην περιοχή αυτή, το οποίο με απόφαση του Εθνικού Ινστιτούτου Γης παραχωρήθηκε στους καταληψίες ακτήμονες σε βάρους του μεγαλογαιοκτήμονα.

Στις 31 Οκτωβρίου ο Λούις Φαχάρντο μαζί με ακόμη ένα στέλεχος του κινήματος γαζώθηκαν από πυρά αγνώστων. «Θεωρούμε τον μεγαλογαιοκτήμονα ως τον ηθικό αυτουργό της δολοφονίας του συντρόφου μας. Υπήρξε μια απόφαση που δικαίωνε τους αγρότες και αυτοί έδρασαν». Το Κόμμα είχε προηγουμένως πάρει απόφαση να προστατεύσει τον Φαχάρντο. Ο ίδιος όμως αρνήθηκε, καθώς προτίμησε να συνεχίσει στο ρόλο του ως σημαντικός ηγέτης του αγροτικού κινήματος και να παραμείνει στην πρώτη γραμμή της πάλης.

«Για εμάς είναι ένα γεγονός με βαρύνουσα σημασία, καθώς έχουμε νεκρό ένα μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος. Απευθυνθήκαμε στα όργανα της δικαιοσύνης της χώρας μας για να διερευνήσουν και να λάβουν μέτρα εναντίον των ηθικών και φυσικών αυτουργών του εγκλήματος. Ακόμα δεν έχει συλληφθεί κανένας. Η πάλη μας για απόδοση δικαιοσύνης συνεχίζεται», λέει ο Έκτωρ.

Όμως το πιο σημαντικό για το κόμμα είναι να κρατήσει ζωντανή την πάλη του αγροτικού κινήματος. «Δεν θα επιτρέψουμε την δολοφονία του συντρόφου μας, να εκφοβίσει τους αγρότες και να αποτελέσει πισωγύρισμα στους αγώνες. Ακόμη και μετά το θάνατο του συντρόφου μας, σε μεγάλο βαθμό υπάρχει καλύτερη οργάνωση και κινητοποίηση των αγροτών και ακόμη πιο μαχητικές δράσεις ενάντια στους μεγαλογαιοκτήμονες. Η καλύτερη απόδοση δικαιοσύνης για το έγκλημα ενάντια στον Λούις Φαχάρντο, η μεγαλύτερη νίκη που  μπορεί να επιτευχθεί, είναι να αποδοθεί ολόκληρο το αγρόκτημα, για το οποίο αυτός πάλεψε, στους ακτήμονες αγρότες», τονίζει αποφασιστικά.

Ο δρόμος για την εργατική εξουσία

 Η 30ή Ολομέλεια της Κεντρικής Επιτροπής, που πραγματοποιήθηκε το 2016, αποφάσισε τη γραμμή της «Σύγκρουσης, του Διαχωρισμού και της Συσσώρευσης δυνάμεων για να προχωρήσουμε».

«Έχει να κάνει με τις δύο αντιθέσεις που ορίζουν την ταξική πάλη στη Βενεζουέλα. Από τη μία έχουμε την αντίθεση μεταξύ των συμφερόντων της πατρίδας, το δικαίωμα στην κυριαρχία, την αυτοδιάθεση ενάντια στην επιθετικότητα και τις ιμπεριαλιστικές απειλές. Από την άλλη έχουμε την αντίθεση κεφαλαίου – εργασίας, πώς εξελίσσεται η βούληση των καπιταλιστών έναντι των συμφερόντων της εργατικής τάξης», μας εξηγεί το μέλος της ΚΕ.

Αυτή η γραμμή πηγάζει από την ανάγκη του κόμματος να συγκρουστεί με τους τομείς και τις δυνάμεις των ρεφορμιστών και του κατευνασμού, που θέλουν την κυβέρνηση να συναινεί με το μεγάλο κεφάλαιο και τα μονοπώλια. Να συγκρουστεί με τη γραμμή της συμφιλίωσης με το μεγάλο κεφάλαιο, που είναι αντίθετη με τα συμφέροντα των εργατών.

Τι θα πει αυτό; «Το κόμμα δρώντας στη γραμμή της υπεράσπισης της πατρίδας από την ιμπεριαλιστική απειλή δεν θα σταματήσει να συγκρούεται με μια πολιτική της κυβέρνησης που χτυπά τα εργατικά δικαιώματα. Θα στηρίξουμε όλα όσα υπηρετούν την εργατική τάξη, όσα δικαιώνουν τα συμφέροντα και τις προσδοκίες της εργατικής τάξης. Όμως θα συγκρουστούμε με όλες μας τις δυνάμεις με όλες τις πολιτικές που συναινούν στο μεγάλο κεφάλαιο εις βάρος των συμφερόντων των εργατών».

Αυτή η σύγκρουση δημιουργεί το διαχωρισμό. «Γιατί αν αποφασίσουμε να συγκρουστούμε με τη συνδιαλλαγή και τη σοσιαλδημοκρατική υποχώρηση, αυτό οδηγεί στο διαχωρισμό δυνάμεων». Ακόμη και στο πλαίσιο μιας πλατιάς αντι-ιμπεριαλιστικής ενότητας, η πάλη των τάξεων δημιουργεί διαχωρισμό των δυνάμεων. «Και αυτός ο διαχωρισμός είναι απαραίτητος για εμάς σήμερα. Γιατί δεν είναι αλήθεια πως υπάρχει μια μονότονη πατριωτική ενότητα. Η ηγεμονική δύναμη θέλει μια πατριωτική ενότητα μονολιθική. Εμείς θεωρούμε πως υπάρχουν διαφοροποιήσεις εντός του μετώπου. Υπάρχουν οι εργάτες και οι άλλες δυνάμεις». Σήμερα, στο πλαίσιο της πάλης εντός της καπιταλιστικής κρίσης, οι εργάτες αποκτούν συνείδηση εντός αυτής της αντι-ιμπεριαλιστικής ενότητας: «Εμείς έχουμε τα δικά μας συμφέροντα, δικές μας προσδοκίες και στόχους».

Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα, καθώς τα σοσιαλδημοκρατικά ρεύματα συνδιαλλάσσονται με το μεγάλο καπιταλιστικό κεφάλαιο, ενώ οι εργάτες, οι αγρότες και τα λαϊκά στρώματα, μέσα στο πλαίσιο της αντι-ιμπεριαλιστικής ενότητας, έχουν τους δικούς τους στόχους: την εμβάθυνση της επανάστασης προς μια κατεύθυνση που να ανοίγει την σοσιαλιστική προοπτική.

«Και αυτό μας οδηγεί στο τελικό σημείο της δράσης μας: στη συσσώρευση δυνάμεων. Γιατί η συσσώρευση δυνάμεων είναι ο μόνος τρόπος που καθιστά εφικτό οι εργάτες να έχουν τη δυνατότητα να πάρουν την εξουσία στην πατρίδα μας και η βολιβαριανή επανάσταση να πάρει άλλο χαρακτήρα», καταλήγει ο Έκτωρ.