Aντρέας Κουτσόφτας, Ελένη Αναστασίου, Νάγια Τ. Καρακώστα.

Συνέντευξη στον Αντώνη Γεωργίου

Η intra portas ιδρύθηκε το 2016 για να ασχοληθεί με το εφηβικό θέατρο, με ένα όμως διαφορετικό τρόπο. Όπως μας εξηγεί η Ελένη Αναστασίου, ιδρυτικό μέλος της ομάδας και σκηνοθέτης της νέας παραγωγής #Το δωμάτιο του Γιώργου, «στόχος είναι η διαδρομή και το πέρασμα στον ίδιο το σχολικό χώρο και σε ό,τι συνεπάγεται μ’ αυτό. Δεν φιλοξενούμε εμείς τα παιδιά σε ένα δικό μας χώρο, τους προσκαλούμε να γίνουν αυτοί οικοδεσπότες κι αυτό από μόνο του τούς τοποθετεί σε άλλη θέση».

Η απήχηση που είχε η πρώτη προσπάθεια της ομάδας Η ιστορία του Βίκτωρα και της Μαρίας οδήγησε στη νέα παραγωγή που έχει θέμα το διαδικτυακό εκφοβισμό, ένα θέμα που προέκυψε από τις εισηγήσεις παιδιών και καθηγητών. Το μεγαλύτερο στοίχημα που κερδήθηκε από αυτές τις παραστάσεις στα σχολεία, μας αναφέρει η Ελένη Αναστάσιου, είναι πως δημιούργησαν «τις προϋποθέσεις για να μιλήσουν παιδιά που συνήθως δεν συμμετέχουν σε κανένα άλλο πλαίσιο του σχολείου».

Ελένη Αναστασίου – intra portas

  • Τα θρανία γίνονται τα σκηνικά μας και οι μαθητές θεατές και συμμέτοχοι
  • Για να μιλήσουν παιδιά που συνήθως δεν συμμετέχουν σε κανένα άλλο πλαίσιο του σχολείου

Πότε ιδρύθηκε η ομάδα σας intra portas και από ποιους;

Η ομάδα δημιουργήθηκε το 2016, τη χρονιά δηλαδή που επέστρεψα στην Κύπρο από τις σπουδές μου. Η ομαλή επιστροφή μου πίσω επέβαλλε την άμεση εμπλοκή μου με το θέατρο του τόπου μου, οπότε αυτό το οποίο προσπάθησα είναι να εντοπίσω ένα κενό το οποίο θα κούμπωνε με τις δικές μου ανησυχίες. Η αλήθεια είναι πως οι intra portas είναι «παιδί» μιας ομάδας αγαπημένων φίλων από τη Θεσσαλονίκη, τους Παπαλάγκι, οι οποίοι και ξεκίνησαν πρώτοι αυτό το ταξίδι. Βλέποντας τον αντίκτυπο που έχουν οι δράσεις τους στα σχολεία, αποφάσισα πως αυτό πρέπει να γίνει και στην Κύπρο.

Αρχικά προσέγγισα τους δύο Κύπριους ηθοποιούς που συνεργάστηκαν με την ομάδα Παπαλάγκι στη Θεσσαλονίκη και ήξεραν ακριβώς τι ήταν αυτό που ζητούσα. Η μια ήταν η Νάγια Τ . Καρακώστα, η παλιά καραβάνα όπως την ονομάζω εγώ, γιατί είναι το μέλος που συνεχίζει για τρίτη χρονιά στην ομάδα, και τον Στέλιο Καλλιστράτη, ο οποίος μπορεί εν τέλει να μην δούλεψε μαζί μας ως ηθοποιός άλλα έγινε νονός προτείνοντας το όνομα intra portas. Και μέσα σ’ αυτά τα τρία χρόνια η ομάδα φιλοξένησε τον Στέφανο Πίττα, τον Ηρόδοτο Μιλτιάδους και φέτος τον Αντρέα Κουτσόφτα.

Ποιοι οι βασικοί στόχοι σας;

«Ιntra portas», δηλαδή «εντός των πυλών». Στόχος είναι η διαδρομή και το πέρασμα στον ίδιο το σχολικό χώρο και σε ό,τι συνεπάγεται μ’ αυτό. Δεν φιλοξενούμε εμείς τα παιδιά σε ένα δικό μας χώρο, τους προσκαλούμε να γίνουν αυτοί οικοδεσπότες κι αυτό από μόνο του τούς τοποθετεί σε άλλη θέση. Νιώθουν περισσότερη οικειότητα και έτσι για μας τα πράγματα γίνονται πιο ουσιαστικά. Η τάξη, με ό,τι σημασίες φέρει, μεταμορφώνεται και για 45 λεπτά γίνεται μια θεατρική σκηνή. Τα θρανία γίνονται τα σκηνικά μας και οι μαθητές θεατές και συμμέτοχοι.

Γιατί αποφασίσατε να ασχοληθείτε με το είδος αυτό του εφηβικού θεάτρου βαλίτσα;

Η απόφαση να ασχοληθούμε με το εφηβικό θέατρο δεν ήταν εύκολη, γιατί ξέραμε πως έπρεπε να βρούμε το πώς και το γιατί θα το κάνουμε. Οι έφηβοι βρίσκονται σε ένα περίεργο ηλικιακό μεταίχμιο και είναι δύσκολο να τους προσεγγίσεις, πόσω μάλλον να τους κερδίσεις. Δεν θέλαμε να τους πούμε άλλο ένα παραμύθι με ωραία μηνύματα, θέλαμε να μιλήσουμε στη γλώσσα τους και για πράγματα που τους αφορούν άμεσα. Τα κείμενα του Τάσου Αγγελόπουλου μάς έλυσαν τα χέρια κι αυτά ήταν που διαμόρφωσαν ουσιαστικά το χαρακτήρα της ομάδας.

Πριν μιλήσουμε για τη νέα σας παραγωγή, πείτε μας τις εντυπώσεις από την προηγούμενη παραγωγή σας Η ιστορία του Βίκτωρα και της Μαρίας;

Η ιστορία του Βίκτωρα και της Μαρίας ταξίδεψε σχεδόν δύο χρόνια στα σχολεία στην Κύπρο και έχω την εντύπωση πως ακόμα δεν έχει κλείσει τον κύκλο της. Με αυτή την ιστορία ο κόσμος έμαθε την ομάδα μας και σε κάποιες περιπτώσεις γνώρισε για πρώτη φορά το ίδιο το θέατρο. Η απήχηση που είχε επιβεβαίωσε την επιλογή μας και ήταν ο λόγος που συνεχίζουμε αυτή την προσπάθεια και φέτος.

Η σημασία που έχει η τέχνη στα σχολεία είναι ακριβώς η ίδια που έχει η τέχνη σε όλη την υπόλοιπη ενήλικη ζωή μας. Είναι απαραίτητη. Απλώς πρέπει να γυρίσουμε ένα διακόπτη στον εγκέφαλό μας που θα μας επιτρέψει να έχουμε τις κεραίες μας ανοιχτές

Από τη συζήτηση που γινόταν μετά την παράσταση βγάλατε κάποια συμπεράσματα για την έκταση του προβλήματος του bulling στα σχολεία μας;

Η συζήτηση που ακολουθούσε την παράσταση ήταν κάθε φορά μια ανακάλυψη αλλά και μια νέα πρόκληση για μας. Η πρώτη ερώτηση που κάναμε πάντα ήταν αν αυτό που είδαν έμοιαζε με σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Όχι μόνο δεν πήραμε ποτέ αρνητική απάντηση, αλλά ακούσαμε πολύ χειρότερα από αυτά που παρουσιάζαμε. Αυτό που μας έκανε εντύπωση είναι το γεγονός πως στις συζητήσεις αντιλαμβανόμασταν πως οι μαθητές ήξεραν με ακρίβεια τι είναι ο σχολικός εκφοβισμός, πώς και γιατί ασκείται. Τελειώνοντας αναρωτιόμασταν γιατί το φαινόμενο είναι τόσο ισχυρό, ενώ οι μαθητές είναι πλέον τόσο ενημερωμένοι;

Κάπου εκεί μπαίνει η δική μας πρόταση. Είναι πολύ διαφορετικό να βλέπεις μπροστά στα μάτια σου μια ιστορία και να αναγνωρίζεις σ’ αυτήν πρόσωπα και καταστάσεις και πολύ διαφορετικό να μαθαίνεις στα χαρτιά τι πρέπει να κάνεις όταν έρθει η στιγμή να δράσεις. Είχαμε περιπτώσεις που κατά τη διάρκεια των συζητήσεων γίνονταν αποκαλύψεις από μαθητές τις οποίες οι καθηγητές αγνοούσαν και έβλεπαν ο ένας τον άλλον απορημένοι.

Έχετε προσκληθεί και συμμετάσχει σε ευρωπαϊκά προγράμματα που ασχολούνται με το θέατρο στην εκπαίδευση και το σχολικό εκφοβισμό. Ποιες οι εντυπώσεις σας;

Αυτό που εντυπωσίαζε ήταν η αμεσότητα που έχει αυτό το είδος θεάτρου και το γεγονός ότι δημιουργούσε το κατάλληλο κλίμα για να εμπλέξει τους μαθητές πολύ ενεργά. Εμείς κάθε φορά που ερχόμαστε αντιμέτωποι με την ανατροφοδότηση μικρών και μεγάλων νιώθουμε απίστευτα ευγνώμονες. Ακόμα περισσότερο όταν έρχεται από το εξωτερικό, που συνήθως έχουμε την εντύπωση πως έξω έχουν γίνει όλα και πάντα ερχόμαστε δεύτεροι. Δεν ισχύει πάντα αυτό και καλό είναι οι Κύπριοι καλλιτέχνες να αφήσουν πίσω το σύνδρομο του φτωχού συγγενή, να πιστέψουν περισσότερο στις δυνάμεις τους και να κάνουν ανοίγματα και στο εξωτερικό.

Η νέα σας παραγωγή έχει ως θέμα το διαδικτυακό εκφοβισμό, γιατί διαλέξατε αυτό το θέμα;

Ουσιαστικά το θέμα μάς διάλεξε και όχι εμείς αυτό. Πέρσι φεύγοντας από τα σχολεία ζητούσαμε από τα παιδιά και τους καθηγητές να μας προτείνουν θέματα που τους απασχολούν και με τα οποία θα ήθελαν να καταπιαστούμε. Ο διαδικτυακός εκφοβισμός ήταν δυστυχώς το θέμα που κυριάρχησε. Ο Τάσος Αγγελόπουλος ήταν και πάλι ο φύλακας άγγελός μας, ο οποίος πήρε τις προτάσεις και τις ανησυχίες μας και έγραψε για μας #Το δωμάτιο του Γιώργου.

#Το δωμάτιο του Γιώργου σε κείμενο του Τάσου Αγγελόπουλου για γυμνάσια και λύκεια σε όλη την Κύπρο με θέμα τον διαδικτυακό εκφοβισμό παρουσιάζουν η Νάγια Τ. Καρακώστα, ο Αντρέας Κουτσόφτας και η βαλίτσα τους. Για πληροφορίες 99818208

Ποιοι είναι οι βασικοί συντελεστές της παραγωγής;

Το κείμενο υπογράφει ο Τάσος Αγγελόπουλος, τον οποίον ευχαριστούμε θερμά. Τη σκηνοθεσία η υποφαινόμενη και στις θεατρικές αίθουσες ταξιδεύουν η Νάγια Τ . Καρακώστα, ο Αντρέας Κουτσόφτας και η βαλίτσα τους.

Οι μαθητές συμμετέχουν δημιουργικά στη συζήτηση; Βλέπετε να προβληματίζονται;

Κατά τη γνώμη μου το μεγαλύτερο στοίχημα που κερδίσαμε ήταν ότι δημιουργήσαμε τις
προϋποθέσεις για να μιλήσουν παιδιά που συνήθως δεν συμμετέχουν σε κανένα άλλο πλαίσιο του σχολείου. Παιδιά που εκ πρώτης όψεως έρχονται στην τάξη και επιδεικτικά για τα πρώτα λεπτά αγνοούν το τι συμβαίνει, ή παιδιά που οι καθηγητές ορίζουν ως «παραβατικά» προειδοποιώντας μας για τη στάση τους. Κατά 99% αυτά τα παιδιά μέχρι το τέλος της παράστασης είναι τα πιο συγκεντρωμένα και είναι αυτά που θα μιλήσουν πρώτα στη συζήτηση.

Το θέατρο μπορεί και πρέπει να χρησιμοποιείται στην εκπαίδευση; Ποιος ο ρόλος του στα σχολεία;

Ο ρόλος του είναι πιο ουσιαστικός από αυτόν που φανταζόμαστε, αλλά δυστυχώς ακόμα δεν βρέθηκαν οι άνθρωποι που θα πείσουν τους σκληροπυρηνικούς πως το θέατρο δεν είναι η τελική παράσταση του σχολείου αλλά ένα εξαιρετικό εργαλείο με το οποίο μπορούν να κάνουν «παπάδες».

Γίνεται αυτό στην Κύπρο ικανοποιητικά;

Από την εικόνα που έχω θεωρώ πως δεν γίνεται σε ικανοποιητικό βαθμό, αλλά γίνεται σε μεγαλύτερο βαθμό από όταν πήγαινα εγώ σχολείο. Με χαρά βρίσκω στα σχολεία καθηγητές, οι οποίοι μου περιγράφουν πως χρησιμοποιώντας ασκήσεις θεατρικού παιχνιδιού βάζουν σε ρόλους τα παιδιά και διδάσκουν π.χ. ένα λογοτεχνικό κείμενο. Το ίδιο θα μπορούσε να γίνει όμως και στα μαθηματικά και στη φυσική. Απλώς κάποιοι αγνοούν τους τρόπους.

Ποια η σημασία πιστεύετε γενικότερα του θεάτρου και των τεχνών στα σχολεία;

Η σημασία που έχει η τέχνη στα σχολεία είναι ακριβώς η ίδια που έχει η τέχνη σε όλη την υπόλοιπη ενήλικη ζωή μας. Είναι απαραίτητη. Απλώς πρέπει να γυρίσουμε ένα διακόπτη στον εγκέφαλό μας που θα μας επιτρέψει να έχουμε τις κεραίες μας ανοιχτές. Το θέατρο και οι τέχνες δεν είναι μόνο για τους καλλιτέχνες που ζουν από αυτό/γι’ αυτό. Βρεθήκαμε μια φορά σε ένα σχολείο στη Λάρνακα και στην αίθουσα που ήμασταν βρισκόταν ένα πιάνο. Με το τέλος της παράστασης μια μαθήτρια πλησίασε το πιάνο και ξεκίνησε να παίζει. Αμέσως την πλησίασαν τα υπόλοιπα παιδιά και 2-3 καθηγητές που βρίσκονταν μαζί μας και όλοι έγιναν μια παρέα και τραγουδούσαν μαζί. Εκείνα τα 10 λεπτά ήταν μαγικά και ήταν αρκετά για να δώσουν σε όλους άλλη ενέργεια για όλο το υπόλοιπο της μέρας.

Μας έχεις Like στο Facebook ;