Συναντήσεις/ Ορίζοντας

Βλέπω σημαντικές μετατοπίσεις στην κυπριακή κοινωνία . Τόσο προς θετικές όσο και προς αρνητικές κατευθύνσεις.

 Ο Αντώνης Γεωργίου συζητά με την Ελλάδα Ευαγγέλου καλλιτεχνική διευθύντρια του Buffer fringe festival που αναμένει προτάσεις μέχρι τις 31 Μαΐου για τη διοργάνωση του 2020 με θέμα ‘μετα-τόπιση’. Μαζί της στο Φεστιβάλ είναι οι δύο Συντονίστριες, η  Nihal Soğancı και η Μαρία Βαρνακκίδου, η τεχνική διευθύντρια Ζωή Κακοτά, και η ομάδα του Σπιτιού της Συνεργασίας που υποστηρίζουν τη διοργάνωση και επικοινωνία του Φεστιβάλ.

Ίσως να μην μπορούμε να βρεθούμε, αλλά πάλι θέλουμε να δημιουργήσουμε και να μοιραστούμε!

  

Πότε θα πραγματοποιηθεί το 7ο  Buffer fringe festival; Η πανδημία του COVID πόσο έχει επηρεάσει το προγραμματισμό σας;

Ποτέ δεν υπήρχε τόσο πολύπλοκη ερώτηση, όσο το «ποτε προγραμματιζεται να γίνει το φεστιβαλ»! Αλλά, και μετά από ριζικό επανα-προγραμματισμό, με την ομάδα στο Σπίτι της Συνεργασίας, αποφασίσαμε οτι το Φεστιβάλ για το live κοινό θα πραγματοποιηθεί τέλη Νοεμβρίου ή αρχές Δεκεμβρίου. Αλλά θα προηγηθεί μια εξίσου σημαντική περίοδος, από Σεπτέμβριο μέχρι Νοέμβριο, όταν θα πραγματοποιείται το ψηφιακό κομμάτι του φεστιβάλ, όπου οι συμμετέχουσες ομάδες θα παρουσιαζουν τη δουλειά τους, τη δημιουργική διαδικασία τους, κάθε βδομάδα στο διαδικτυακό κοινό. Έτσι στην πραγματικότητα το φεστιβάλ θα έχει διάρκεια τρεις μήνες. Στόχος είναι φυσικά να στηρίξουμε τη δημιουργία των καλλιτεχνών, πέρα από τη μια μερα που θα παρουσιάσουν το έργο του. Επίσης να στηριξει τις διεθνείς συνεργασίες, και τις συνεργασίες με διεθνείς καλλιτέχνες, που ισως να μην έχουν την ευκαιρία λογω της κατάστασης να ταξιδέψουν στο νησί.

Σκεφτήκαμε ‘ποξω που την αμπούστα’ (out of the box), για να προτείνουμε ένα μοντέλο συγχρονισμένο με τις νέες ανάγκες, τη πιθανότητα ότι ίσως να μην μπορούμε να βρεθούμε, αλλά πάλι θέλουμε να δημιουργήσουμε και να μοιραστούμε!

Ποιο είναι το φετινό θέμα;

Το φετινό θέμα, το οποίο είχε αποφασιστεί προ-κορονοιού, αλλά φαίνεται να ταιριάζει γάντι, είναι η ‘μετα-τοπιση’, το displacement. Καλούμε τους καλλιτέχνες να μας μιλήσουν μεσα από την τέχνη τους για το τι σημαινει γι’αυτους ο όρος, από την προσφυγιά, την εσωτερική μετατόπιση, τη μετανάστευση και την μετακίνηση στη Μεσόγειο, τη μετακόμιση καλλιτεχνων από ενα χώρο στον άλλο και το πως εισπράττουν την εμπειρία, και τέλος, την εποχή του κορονοίου για ένα καλλιτέχνη: τι άλλα ειδη μετατόπισης έχουν ανακαλύψει, τι σημαίνει η στατικότητα χώρου.

Προσβλέπουμε, ελπίζω όχι ματαίως, οτι η συνεργασία και η επικοινωνία θα υπερισχύσουν ως αρετές που κτιζουν υγιεις κοινωνιες, και θα ανοίξουν τα οδοφράγματα, για να μπορούν οι Κύπριοι από τις δύο πλευρές να συνεχίσουν τις ζωές τους.

Έχετε σκεφτεί το ενδεχόμενο τα οδοφράγματα να μην έχουν ανοίξει μέχρι τότε;

Είναι ένα εξαιρετικά δύσκολο σενάριο, έτσι προτιμώ να μην το σκέφτομαι. Όπως λέει και η Blanche du Bois, “I don’t want realism, I want magic…”!

Αλλά σοβαρά: έχουμε σκεφτεί πολλά ενδεχόμενα. Καταλήξαμε στο ότι παρά να προσπαθήσουμε να προβλέψουμε τι θα γίνει στο σύντομο μέλλον, θα δούμε ποιά είναι τα δεδομένα μας. Ένας θεσμός που εξελίσσεται, μια φοβερη καλλιτεχνική και διοικητική ομάδα, όρεξη για δημιουργία και συνεργασία, εξαιρετικά δίκτυα συνεργατών σε Κύπρο και εξωτερικό. Έτσι βάλαμε μπρος και φτιάξαμε ενα φεστιβαλ ευελικτο, με στόχο να μπορεί να αντέξει ισχυρούς κραδασμούς, ακόμα και το κλείσιμο των οδοφραγμάτων.

Προσβλέπουμε, ελπίζω όχι ματαίως, οτι η συνεργασία και η επικοινωνία θα υπερισχύσουν ως αρετές που κτιζουν υγιεις κοινωνιες, και θα ανοίξουν τα οδοφράγματα, για να μπορούν οι Κύπριοι από τις δύο πλευρές να συνεχίσουν τις ζωές τους.

Τι ζητάτε από τους καλλιτέχνες, ποια ερωτήματα θέτετε με αυτό το θέμα;

Τους καλλιτέχνες τους ζητάμε να σκεφτούν το θέμα της μετα-τοπισης μέσα από τη δική τους εμπειρία. Το ζητάμε αυτό, γνωρίζοντας ότι φυσικά πολλοί καλλιτέχνες δουλεύουν με διαφορετικό τρόπο, δεν καθοδηγούνται απαραιτήτως απο ερωτήματα.  Αλλά το θέμα το Φεστιβάλ, είναι εκεί για να πλαισιώσει μια συζήτηση, οχι για να την ορισει απόλυτα.

Μας ενδιαφέρει να δούμε πως οι καλλιτέχνες ερμηνεύουν τη σχέση μεταξύ μετανάστευσης, κινητικότητας και μετα-τοπισης. Ακόμα πως βλέπουν την μετα-τόπιση ως εμπειρία ανθρώπων, αλλά και σε σχέση με ιδεες και έννοιες (μεταναστεύουν οι ιδέες;). Πώς αυτό αντανακλάται στη δική μας πραγματικότητα ή στην πραγματικότητα των άλλων; Πώς αντιλαμβάνονται τη μετα-τοπιση σε σχέση με το χρόνο, το γεγονός ότι πάντα υπήρχε μετακίνηση ανθρώπων, αγαθών και ιδεών, αλλά πια αντιλαμβανόμαστε διαφορετικά αυτή  τη διαδικασία, σαν κίνδυνο (ενώ το παρελθόν το βλέπουμε με νοσταλγία). Τέλος, μας ενδιαφέρει πως εισπράττουν την μετα-τόπιση την εποχή του κορονοίου, όπου η μετα-τόπιση λαμβάνει χώρα μέσα σε 4 τοίχους, όντας (μάλλον) άνεργος/η.

Βλέπετε στην κυπριακή κοινωνία τα τελευταία χρόνια «μετατοπίσεις» ιδεών και πρακτικών;

Βλέπω σημαντικές μετατοπίσεις. Τόσο προς θετικές όσο και προς αρνητικές κατευθύνσεις. Μια μερίδα νέων, καλλιτέχνών και επιστημόνων, κινούνται προς την καινοτομία, τη διαθεματικότητα, τη συνεργασια και την καλλιτεχνική αυτονομία. Χωρίς να απολογούνται, με θάρρος. Αναμεσα τους και νέοι καλλιτέχνες των παραστασιακών τεχνών, που δημιουργούν με νεες προσεγγίσεις και μεθοδολογίες. Εξαιρετικά παραδείγματα το Κέντρο Παραστατικών Τεχνών Μίτος στη Λεμεσό και ο κοινοτικός χώρος καλλιτεχνών Pasaj στην μεσαιωνική πόλη της Αμμοχωστου. Στοχεύουμε στο φετινό Buffer Fringe να συνεργαστούμε και με τους δύο.

Άλλες μετα-τοπίσεις, φέρουν αρνητικό πρόσημο, πάνε δηλαδή προς πολιτικό και πολιτισμικό συντηριτισμό. Ένα καλό παράδειγμα είναι η ίδρυση ή στήριξη θεσμών πεπαλαιωμένων, με καθαρα ταξικές και εθνικές καταβολές που δεν ανταποκρίνεται στις σύγχρονες τάσεις στις τέχνες και τα γράμματα οι οποίες μιλούν για το διάλογο με την κοινότητα, την ανάμειξη των ειδών και την πολλαπλότητα.

Μας ενδιαφέρει να δούμε πως οι καλλιτέχνες ερμηνεύουν τη σχέση μεταξύ μετανάστευσης, κινητικότητας και μετα-τοπισης. Ακόμα πως βλέπουν την μετα-τόπιση ως εμπειρία ανθρώπων, αλλά και σε σχέση με ιδεες και έννοιες (μεταναστεύουν οι ιδέες;).

Πως αντιμετωπίζει η κυπριακή κοινωνία τις μετατοπίσεις ανθρώπων; Υπάρχουν πολλά διαφορετικά είδη. Σε σχέση με πιο σκουρόχρωμους και οικονομικά δυσπραγούνες άνθρωπους που βρίσκουν τους ευατούς τους στο νησί, με δυσπιστία και καχυποψία. Η μετα-τοπιση που έχει σχέση με την προσφυγια, έχει άλλο χρώμα, βασίζεται πάνω στη μνήμη (άμεση ή έμμεση) ή τη νοσταλγία.  Η αναφορά στη μετα-τοπιση που συσχετίζεται με την ανταλλαγή χρημάτων, όπως το εμπόριο ή τις διακοπές, συνήθως περιβάλλεται από θαυμασμό.

Δεν φοβάστε μήπως χάσει κάτι από το χαρακτήρα του (ειδικά όσο αφορά τη Νεκρή Ζώνη)  απλώνοντας σε όλη την Κύπρο;

Το Φεστιβάλ ακόμα βρίσκεται στη φαση (αυτο)-ορισμού, έτσι ο διάλογος με καλλιτέχνες και συνεργάτες από το εξωτερικό είναι σημαντικός. Φέτος αρχίσαμε ένα διάλογο με το διεθνές collective IMPACT, μια πλατφόρμα από ακαδημαϊκούς και καλλιτέχνες που διδάσκουν, γράφουν και ενεργοποιούνται γύρω από το θέμα της τέχνης σε μετα-συγκρουσιακές κοινότητες, όπως είναι η Κυπρος. Τέτοιες σχέσεις πιστεύω ότι μας βοηθούν να δούμε λίγο καλύτερα το ποιοί είμαστε, σε σχέση με άλλους που έχουν παρόμοιες εμπειρίες. Μας βγάζει λίγο από την απομώνωση, τη γεωγραφική και την πολιτιστική.

Ακόμα, ο λόγος που φέτος θέλουμε να εμπλέξουμε φορείς σε Λεμεσό και Αμμόχωστο, είναι το θέμα του Φεστιβάλ, και το παρελθόν των δύο πόλεων, τόσο στο εμπόριο όσο και στην ιστορία της προσφυγιάς. Είμαστε σίγουροι ότι οι πρωτοποριακοί καλλιτέχνες από τον Μίτο και το Pasaj έχουν πολλά να πουν, ελπίζουμε μεταξύ τους, στο διαδίκτυο και το κοινό της Κύπρου.

Πέρσι σε μια συνέντευξη μάς είπατε πως «Νεκρές Ζώνες στην Κύπρο υπάρχουν, και κρύβονται, σε πολλούς τόπους.» Είναι και αυτός ένας λόγος που το Φεστιβάλ μετατοπίζεται χωροταξικά;

Ναι, σίγουρα. Έχουμε ανάγκη και απο κουβέντες για την τέχνη για κοινωνική αλλαγή και εκτός της νεκράς ζώνης, στα σπίτια μας, μέσα από τις οθόνες μας, στην παλιά πόλη της Αμμοχώστου, στο Ξυδάδικο, και αλλού.

Το θέμα της γλώσσας είναι πάντα σημαντικό σε όλα τα πολυπολιτισμικά φεστιβάλ. Πως το επιλύεται εσείς; Δεν θα ήταν πιο ωφέλιμο να χρησιμοποιούνται και να ακούγονται Ελληνικά και Τούρκικα;

Θέλουμε να μπορεί κάποιος να παρακολουθήσει τι γίνεται. Η γλώσσα ειναι πολλές φορές το μέσο μας, αλλά δεν είναι το μόνο μεσο. Έτσι μέσα στο σύνολο, ιδιαίτερα φετος που θα έχουμε μεγαλο μέρος του φεστιβαλ στο διαδίκτυο, θέλουμε το μέσο της γλώσσας να είναι κατανοητό, για να μην δημιουργήσουμε κι άλλες αποστάσεις.

Επίσης το φεστιβάλ έχει βάση την Κύπρο, αλλά δεν είναι μόνο για Κύπριους. Όπως κάθε διεθνές φεστιβάλ, χρειάζεται μια λινγκουα φράνκα. Καλώς ή κακώς, για μας είναι τα αγγλικά.  Ίσως στο μέλλον η γλώσσα να είναι απλά θεμα να έχουμε ένα μεταφραστή μέσα στο αυτί μας, αλλά προς το παρόν, συμβιβαζόμαστε.

Η πρόσκληση ενδιαφέροντος είναι μέχρι τις 31 Μαΐου.

Σύνδεσμος: http://www.home4cooperation.info/node/8796

Graffiti Buffer Fringe

 

 

 

 

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.