Ελλάδα – Τουρκία: Τι δεν καταλαβαίνει η Ευρωπαϊκή Ένωση;

epa09270753 A handout photo made available by Greek Prime Minister's Office shows Greek Prime Minister Kyriakos Mitsotakis (L) and Turkey's President Recep Tayyip Erdogan (R) posing for a photo during a bilateral meeting on the sidelines of a a NATO summit at the North Atlantic Treaty Organization (NATO) headquarters in Brussels, Belgium, 14 June 2021. The 30-nation alliance hopes to reaffirm its unity and discuss increasingly tense relations with China and Russia, as the organization pulls its troops out after 18 years in Afghanistan. EPA/DMITRIS PAPAMITSOS/HANDOUT HANDOUT HANDOUT EDITORIAL USE ONLY/NO SALES

Του Δρος Αμβρόσιου Προδρόμου*

 

Για πολλές δεκαετίες η εξωτερική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελούσε (και εξακολουθεί να αποτελεί) τον πλέον αδύνατο κρίκο στις σχέσεις της με τρίτες χώρες, ακόμα και στις σχέσεις των κρατών-μελών της. Είναι πολλά τα αρνητικά παραδείγματα που έχουμε βιώσει τα τελευταία χρόνια, με τη Γερμανία να φέρει τη μεγάλη ευθύνη για το τι συμβαίνει στην Ένωση όσον αφορά την εξωτερική πολιτική. Τα σημερινά δεδομένα με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία δεν αποτελεί, για όσους παρακολουθούσαν τα τεκταινόμενα, έκπληξη αφού μετά το 2004 πολλά έχουν αλλάξει στη συμπεριφορά της Ρωσίας, με την Ένωση να δείχνει να μην αντιλαμβάνεται το τι πραγματικά θα επακολουθούσε.

Ένα από τα πλέον σημαντικά θέματα που αναφέρονται στις διάφορες Συνθήκες της Ένωσης, κυρίως στη Συνθήκη της Λισσαβόνας, είναι αυτό της Αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών-μελών, ειδικά όταν απειλείται η εδαφική τους ακεραιότητα, στοιχείο βασικό για την ομαλή ανάπτυξη της Ένωσης. Η αρχή της Αλληλεγγύης ακούγεται εξαιρετικά στα αυτιά των πολιτών της Ένωσης, είναι όντως σημαντική, σε καμιά περίπτωση δεν την υποτιμούμε, αλλά η αλήθεια είναι ότι η θεωρία από την πράξη απέχουν έτη φωτός, δημιουργώντας σημαντικά προβλήματα στην εξωτερική της Ένωσης, αλλά κυρίως, οδηγεί σε αμφισβήτηση των αρχών, των αξιών, αλλά και της θέλησης της Ένωσης να επιβάλει ισοτιμία και ισονομία στο θέμα της Αλληλεγγύης.

Η συνεχιζόμενη πολεμική ρητορική της Τουρκίας, η οποία σίγουρα δεν είναι κάτι το καινούργιο και χρονολογείται πολλές δεκαετίες πίσω, έχει δημιουργήσει ένα εξαιρετικά σημαντικό και παράλληλα επικίνδυνο πεδίο με απρόοπτες επιπλοκές. Επιπλοκές οι οποίες δεν μπορεί να γνωρίζει κανείς μέχρι πού θα φτάσουν, αλλά ένα είναι το σίγουρο, δεν θα περιοριστούν στα όρια της Ελλάδας, της Τουρκίας, αλλά σίγουρα και της Κύπρου. Οι επιπτώσεις θα επεκταθούν αναπόφευκτα σε όλη την Ένωση και κυρίως στις χώρες της Ευρωζώνης, όπου ανήκουν Ελλάδα και Κύπρος.

Η στάση της Ένωσης έναντι της Τουρκίας όλες αυτές τις τελευταίες δεκαετίες έχουν δημιουργήσει μια τεράστια εξάρτηση της Ένωσης από την Τουρκία σε διάφορα θέματα, προεξάρχοντος του Μεταναστευτικού όπου η Τουρκία έχει καταστήσει το θέμα ως μια απόλυτη απειλή. Η προκλητική στάση της Ένωσης, η οποία σε καμιά περίπτωση δεν σκέφτηκε καν να επιβάλει τις όποιες κυρώσεις στον νεοσουλτάνο και δικτάτορα Ταγίπ Ερντογάν έχει δημιουργήσει εντελώς διαφορετικά δεδομένα, τα οποία έχουν φέρει την Τουρκία να απειλεί ευθέως ένα σημαντικό μέλος της Ένωσης. Η διαχρονική πολιτική της Γερμανίας, η οποία στην πρακτική δεν διαφέρει από αυτήν του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, με τα οικονομικά συμφέροντα να μπαίνουν πάνω από τις αρχές της Ένωσης έχει καταστήσει την Τουρκία ένα συνεχή παραβάτη της κάθε αρχής δικαίου.

Η άρνηση της Ένωσης να επιβάλει τις όποιες κυρώσεις στην Τουρκία θα οδηγήσει τους λαούς της Ελλάδας και της Κύπρου σε περαιτέρω αμφισβήτηση των πραγματικών της προθέσεων και το πως πραγματικά στηρίζει τα κράτη-μέλη της τα οποία βρίσκονται υπό συνεχή απειλή. Όταν για την Ουκρανία, μια χώρα εκτός της Ένωσης η οποία είναι σε εμπόλεμη κατάσταση με τη Ρωσία, άλλη μια χώρα εκτός της Ένωσης, έχουν επιβληθεί μέσα σε τρεις μόνο μήνες έξι πακέτα σκληρών οικονομικών κυρώσεων, αλλά για την περίπτωση της Κύπρου και της Ελλάδας η Ένωση αρνείται πεισματικά να το πράξει, τότε δεν μπορεί παρά να δημιουργείται μια έντονη καχυποψία για τις πραγματικές προθέσεις της.

Κοντόφθαλμες πολιτικές της E.E. με πολιτικούς όπως είναι η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αλλά και ο Ύπατος Εκπρόσωπος της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, Ζοζέπ Μπορέλ, άτομα περιορισμένης ικανότητας που κανείς δεν μπορεί να τα εμπιστευθεί για τα σοβαρά θέματα της Ένωσης. Δεν μπορούμε να αντιληφθούμε το τι δεν έχει καταλάβει η Ευρωπαϊκή Ένωση στο θέμα της Τουρκίας, της Ελλάδας και της Κύπρου. Η συνεχιζόμενη πολιτική Ποντίου Πιλάτου μπορεί να αποσκοπεί να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα των μεγάλων κρατών, όπως είναι η Γερμανία και η Γαλλία, αλλά σε κάποια φάση θα οδηγήσει την Ένωση σε πλήρη εσωστρέφεια. Για μια ακόμη φορά η Ένωση είναι πολύ κάτω των προσδοκιών. Μπορεί για την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον Ζοζέπ Μπορέλ, τα συγκεκριμένα θέματα να αποτελούν ψιλά γράμματα, αλλά για την Ελλάδα και την Κύπρο αποτελούν θέματα ασφάλειας και επιβίωσης.

*Ακαδημαϊκός – Σύμβουλος Εκπαίδευσης και Επιχειρήσεων

[email protected]

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.