Εμβόλιο: Αντί δημόσιο αγαθό, «διπλωματικό εργαλείο»

Η αντιμετώπιση του εμβολίου ως εμπορεύματος επέτρεψε να γίνει εργαλείο γεωπολιτικής ισχύος και αντικείμενο κερδοσκοπίας

 

Του Ειρηναίου Πίττα

H παγκόσµια υγειονοµική κρίση που διανύουµε θα µπορούσε να αποτελέσει το έναυσµα και την αφορµή για ανάπτυξη ενός παγκόσµιου κύµατος αλληλεγγύης και διεθνούς συνεργασίας βάζοντας στο προσκήνιο τον άνθρωπο. Η πανδηµία θα µπορούσε να αποτελέσει ένα ορόσηµο στην πορεία της ανθρωπότητας. Αυτό εάν οι προσπάθειες σε παγκόσµιο επίπεδο ήταν ενιαίες βάζοντας τον κοινό στόχο πάνω από ιδιοτελή συµφέροντα. Ο µοναδικός τρόπος για να γίνει αυτό θα ήταν το άνοιγµα της πατέντας των εµβολίων, ούτως ώστε όλες οι φαρµακοβιοµηχανίες που µπορούν να παράγουν εµβόλια, να το κάνουν µακριά από κερδοσκοπία ή και αισχροκέρδεια. Κάτι τέτοιο δεν έγινε, µε αποτέλεσµα σήµερα να κυριαρχεί ένας εµβολιαστικός εθνικισµός. Χώρες που διαθέτουν την τεχνογνωσία και τη δυνατότητα παραγωγής εµβολίων, τα χρησιµοποιούν ως «διπλωµατικά εργαλεία», µε αποτέλεσµα να συζητούνται ήδη οι γεωπολιτικές επιπτώσεις του ιού και πώς αυτές µπορεί να έχουν ως αποτέλεσµα ακόµα και επαναχάραξη των σφαιρών επιρροής στη µετά-COVID εποχή. Ένας µικρός αριθµός φαρµακοβιοµηχανιών, µπορούν να αποφασίζουν, µε αποκλειστικό κριτήριο το κέρδος, πού και πότε θα διαθέσουν τα εµβόλια-προϊόντα τους.

Οξύνθηκε ο ανταγωνισµός ΗΠΑ-Κίνας

bee47d49 51a8 4bd3 b923 fda480a11f191

H «σύγκρουση» Ηνωµένων Πολιτειών και Κίνας ξεκίνησε από την αρχή της πανδηµίας, κυρίως µέσω της ρητορικής του Ντόναλντ Τραµπ. Ο τέως Πρόεδρος των ΗΠΑ µιλούσε επανειληµµένα για «κινεζικό» ιό, εκφράζοντας ακόµα και την άποψη ότι «γεννήθηκε» σε κινεζικό εργαστήριο. Κατηγόρησε, επίσης, την Κίνα ότι εσκεµµένα καθυστέρησε να δώσει πληροφορίες για τη σοβαρότητα του ιού. Από την πλευρά της, η Κίνα κατηγόρησε τις ΗΠΑ για δυσφήµιση και ψευδείς ειδήσεις, µε σκοπό να καλύψουν τις αδυναµίες τους στο χειρισµό της πανδηµίας στο εσωτερικό.

Η Κίνα ήταν η πρώτη χώρα που έλεγξε την κατάσταση στο εσωτερικό και έτσι κατά την πρώτη φάση ξεκίνησε την υγειονοµική υποστήριξη σε άλλες χώρες, µε αποστολή µασκών και αναλώσιµων. Πλέον µετά τη δηµιουργία εµβολίων η Κίνα, αξιοποιώντας την ολιγωρία της ∆ύσης, τις δυνατότητες παραγωγής αλλά και την ελεγχόµενη κατάσταση στο εσωτερικό, προχωρά σε διµερείς συµφωνίες για αποστολή εµβολίων. Τα εµβόλια των κινεζικών εταιρειών διατίθενται ή θα διατεθούν σε πάνω από 45 χώρες σε όλο τον κόσµο. Μόνο το σκεύασµα της κρατικής Sinopharm διατίθεται σε 13 χώρες, συµπεριλαµβανοµένων των Βαλκανίων, των ΗΑΕ, του Πακιστάν, την Αίγυπτο. Η Sinovac έχει συµβόλαια µε την Τουρκία, τη Βραζιλία και την Ινδονησία. Για την κάλυψη της ζήτησης, το Πεκίνο έχει προχωρήσει και σε συµφωνίες συµπαραγωγής µε άλλες χώρες.

 

Παγκόσµια διανοµή του Sputnik V

000 9287ZF1
An illustration picture shows a syringe with the webpage of Russia’s Sputnik V (Gam-COVID-Vac) vaccine against the coronavirus disease in the background on February 4, 2021. (Photo by Kirill KUDRYAVTSEV / AFP)

Η Κίνα βέβαια δεν είναι η µόνη χώρα που επιχειρεί να δηµιουργήσει συµµαχίες, µέσω των εµβολίων, αξιοποιώντας τις καθυστερήσεις στη ∆ύση και ειδικότερα την Ευρώπη. Η Ρωσία, µέσω του Ρωσικού Ταµείου Επενδύσεων, προχωρά σε διµερείς συµφωνίες για συµπαραγωγή του Sputnik V σε τοπικό επίπεδο.

Το ρωσικό εµβόλιο, µε αποτελεσµατικότητα κοντά στο 92%, έχει ήδη «εισβάλει» και εντός ΕΕ, καθώς χρησιµοποιείται από την Ουγγαρία, παρά το γεγονός ότι δεν έλαβε επίσηµη έγκριση. Πολλές είναι οι ευρωπαϊκές χώρες, µεταξύ των οποίων και η Κύπρος, που προχώρησαν ήδη σε διµερείς συµφωνίες, αναµένοντας την έγκριση του εµβολίου. Οι Ρώσοι καυχώνται ότι έχουν ήδη λάβει παραγγελίες απ’ όλο τον κόσµο για πάνω από 1,2 δισεκατοµµύρια δόσεις του Sputnik V. Τελευταία συµφωνία της Μόσχας ήταν µε την 55µελή Αφρικανική Ένωση, που εξασφάλισε 300 εκατοµµύρια δόσεις.

Ουραγός η Ευρωπαϊκή Ένωση

201215093604 20200912 eu vaccine gfx large 1691

Την ώρα που, Ρωσία και Κίνα απλώνουν τα «πλοκάµια» τους, η ΕΕ δυσκολεύεται όχι µόνο να προµηθεύσει τα κράτη-µέλη µε εµβόλια, αλλά και να επιχειρηµατολογήσει υπέρ της τακτικής που ακολουθεί. Ενώ, τα κινεζικά και ρωσικά εµβόλια χορηγούνται σε όλο τον κόσµο, ο Ευρωπαϊκός Οργανισµός Φαρµάκων απαιτεί σωρεία δεδοµένων για να εγκρίνει ένα σκεύασµα. Η πίεση από τα κράτη-µέλη, που βλέπουν την Ένωση να ακολουθεί από πίσω τις εξελίξεις, εντείνεται.

Ενώ η Ευρώπη µάχεται µε µεγάλες καθυστερήσεις για την τροφοδοσία εµβολίων στο εσωτερικό, αρκετά κράτη-µέλη, όχι µόνο στράφηκαν σε Κίνα ή και Ρωσία, αλλά έχουν και εξαιρετικά αποτελέσµατα. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση τής, υπό ένταξη, Σερβίας που έχει έναν από τους πιο υψηλούς ρυθµούς εµβολιασµού στην ηπειρωτική Ευρώπη, επειδή προµηθεύτηκε ρωσικά και κινεζικά εµβόλια. Επίσης, ενώ η Ένωση θέλει να έχει καλές σχέσεις µε χώρες της Ανατ. Ευρώπης, δεν έγινε ιδιαίτερη προσπάθεια για βοήθεια, µε αποτέλεσµα αυτές οι χώρες να στραφούν αλλού. Αν και κάποιες από αυτές διστάζουν για διαφόρους λόγους να στραφούν προς τη Ρωσία, δεν υπάρχει οτιδήποτε που να τις αποτρέπει να στραφούν προς την Κίνα.

Πιο ξεκάθαρος ως προς τη γεωπολιτική και το διακύβευµα ήταν ο Γάλλος Πρόεδρος Εµανουέλ Μακρόν που κατά τη συνάντηση των G7 πρότεινε η ΕΕ και οι ΗΠΑ να διαθέσουν έως και το 5% των προµηθειών εµβολίων που έχουν στις πιο φτωχές χώρες και µάλιστα γρήγορα γιατί διαφορετικά οι χώρες αυτές θα στραφούν προς τη Ρωσία και την Κίνα και τότε η «δύναµη της ∆ύσης… δεν θα είναι µια πραγµατικότητα». Όπως ξεκάθαρα ανέφερε, «ανοίγει ο δρόµος προς έναν πόλεµο επιρροής µε όπλο τα εµβόλια».

Σε «τεντωµένο σχοινί» οι σχέσεις ΕΕ – Ην. Βασιλείου

r1

Οι σχέσεις Ηνωµένου Βασιλείου και Ευρώπης δεν είναι στο καλύτερο σηµείο µετά το Brexit. Με την υγειονοµική κρίση έχουν τεταθεί ακόµα περισσότερο. Η ευρωπαϊκή αδυναµία έδωσε την ευκαιρία στο Ηνωµένο Βασίλειο να επιταχύνει την παραγωγή του εµβολίου της βρετανο-σουηδικής AstraZeneca. Ενώ όµως η AstraZeneca καθυστερεί τις παραδόσεις στην ΕΕ, η Pfizer/BioNTech συνέχισε κανονικά τις προγραµµατισµένες παραδόσεις του εµβολίου της στο Ηνωµένο Βασίλειο. Ευρωπαίοι αξιωµατούχοι αφήνουν αιχµές προς την ΑΖ ότι προτιµά να παραδίδει δόσεις στο Ηνωµένο Βασίλειο, παρά τα συµφωνηθέντα. Η Κοµισιόν προσπάθησε να αντιδράσει επιβάλλοντας περιορισµούς στις εξαγωγές εµβολίων που παράγονται στην ΕΕ, µια κίνηση που δυσαρέστησε τη Βρετανία.

Ο Μπόρις Τζόνσον είπε ότι «ο λόγος που έχουµε την επιτυχία µε τα εµβόλια είναι λόγω του καπιταλισµού, λόγω της απληστίας». Μπορεί αργότερα να προσπάθησε να δικαιολογηθεί λέγοντας ότι το είπε αστειευόµενος, όµως δεν ήταν παρά η σκληρή πραγµατικότητα.

«Όχι κέρδη από την πανδηµία»

GR FB Share 11

Βρισκόµαστε «στο χείλος µιας καταστροφικής ηθικής αποτυχίας», προειδοποίησε στα τέλη Ιανουαρίου ο ΠΟΥ. Ο ΓΓ του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, υπογράµµισε πρόσφατα ότι 10 κράτη διαχειρίζονται το 75% του συνόλου των εµβολιασµών και πως υπάρχουν 130 κράτη-µέλη του ΟΗΕ που δεν έχουν στη διάθεσή τους ούτε µία δόση εµβολίου. Η έγκαιρη ανοσοποίηση του παγκόσµιου πληθυσµού τίθεται σε κίνδυνο εξαιτίας των «νόµων» του καπιταλισµού, µε τα εµβόλια να γίνονται παράλληλα και «εργαλείο» των ιµπεριαλιστικών ανταγωνισµών. Ο κίνδυνος είναι, όσο καθυστερεί η εµβολιαστική κάλυψη ολόκληρου του πληθυσµού, τόσο µεγαλώνουν οι πιθανότητες για νέες µεταλλάξεις που να µην αντιµετωπίζονται από τα υπάρχοντα εµβόλια.

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.