Οι τράπεζες ετοιμάζουν πακέτα δανείων προς πώληση, ενώ βρίσκονται ήδη σε επαφή με εξειδικευμένα ταμεία του εξωτερικού

Του Κωνσταντίνου Ζαχαρίου

Αντιμέτωποι με επενδυτικά ταμεία του εξωτερικού, γνωστά και ως «αρπακτικά», αναμένεται να βρεθούν σύντομα πολλοί δανειολήπτες.

Μετά την άρση των περιορισμών στις εκποιήσεις και την αφαίρεση του διχτύου προστασίας, το οποίο ψήφισε η Βουλή για τους μικροοφειλέτες, η κυβέρνηση ετοιμάζει τώρα νομοσχέδιο, το οποίο δίνει τη δυνατότητα στις τράπεζες να πουλήσουν σε τρίτους πακέτα δανείων, χωρίς και πάλι καμιά ασφαλιστική δικλίδα όσον αφορά την πρώτη κατοικία και τη μικρή επαγγελματική στέγη.

Το νομοσχέδιο βρίσκεται ήδη στη Νομική Υπηρεσία και αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή για ψήφιση, μαζί με το πλαίσιο αφερεγγυότητας.

Στο μεταξύ εντός των τραπεζών ξεκίνησαν ήδη τα σενάρια όσον αφορά τα δάνεια, τα οποία δύναται να πακετοποιηθούν, ενώ έγιναν και οι πρώτες κρούσεις προς εξειδικευμένα ταμεία του εξωτερικού, τα λεγόμενα distress funds.

Τι είναι τα distress funds

Τα distress funds, όπως μαρτυρά και η ονομασία τους (distress = αγωνία, θλίψη, εξάντληση), επενδύουν σε χώρες οι οποίες αντιμετωπίζουν προβλήματα και οι οποίες δεν έχουν σοβαρούς περιορισμούς όσον αφορά στις εκποιήσεις, δηλαδή όπως η Κύπρος.

Συνήθως εστιάζονται σε επιχειρηματικά δάνεια με εξασφαλίσεις, ώστε να περιορίσουν το ρίσκο τους προσδοκώντας έτσι σε υψηλά και γρήγορα κέρδη.
Τα ταμεία πληρώνουν μέχρι και 50% της αξίας των δανείων, ενώ εάν το πακέτο αφορά μη εξυπηρετούμενα δάνεια η τιμή κυμαίνεται μεταξύ 5 – 15%. Δηλαδή εάν το πακέτο περιλαμβάνει δάνεια συνολικού ύψους 1 εκ. ευρώ, τα ταμεία προσφέρουν μέχρι 500 χιλ. ευρώ, ενώ εάν πρόκειται για μη εξυπηρετούμενα δάνεια προφέρουν από 50 χιλ. ευρώ μέχρι 150 χιλ. ευρώ ανάλογα.

Στην περίπτωση της Κύπρου υπάρχουν τέσσερις παράμετροι, οι οποίοι ωθούν τις τιμές προς τα κάτω: (1) Η χώρα βρίσκεται σε βαθιά και παρατεταμένη ύφεση, (2) οι οίκοι αξιολόγησης συνεχίζουν να κρατούν την Κύπρο σε «μη επενδυτική» βαθμίδα, (3) τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια παρουσιάζουν συνεχή αύξηση, και (4) οι τιμές των ακινήτων παρουσιάζουν συνεχή πτώση.

Οπως επεσήμαναν στην εφημερίδα μας οικονομικοί αναλυτές, λαμβάνοντας υπόψη τις πιο πάνω παραμέτρους εάν οι τράπεζες θέσουν προς πώληση πακέτα δανείων, το πιο πιθανό σενάριο είναι να πωληθούν σε τιμές κάτω από το 30% της αξίας τους.

daneio

Πώς επηρεάζονται οι δανειολήπτες

Πόσο πιθανό όμως είναι να υπάρξει ενδιαφέρον από τα distress funds και πώς επηρεάζει τους δανειολήπτες η μεταφορά του δανείου τους;

Σύμφωνα με πηγή της εφημερίδας μας από το χώρο των τραπεζών, υπάρχει ήδη αυξημένο ενδιαφέρον από distress funds, κυρίως από τη Γερμανία και τις ΗΠΑ. Οι λόγοι που ωθούν τα υπό αναφορά ταμεία στην Κύπρο είναι τα υψηλά δανειστικά επιτόκια – που συνεπάγονται και υψηλά κέρδη – αλλά και οι προοπτικές που παρουσιάζει η χώρα ενόψει φυσικού αερίου.

Για τους δανειολήπτες, τυχόν μεταφορά του δανείου τους σε distress funds σημαίνει ακόμη πιο σκληρούς όρους.

Οπως εξήγησε στην εφημερίδα μας ο οικονομολόγος Κώστας Κυαμίδης, τα υπό αναφορά ταμεία ενεργούν με καθαρά οικονομικά κριτήρια χωρίς να λαμβάνουν υπόψη κοινωνικές ευαισθησίες, όπως εάν το ακίνητο αφορά ιδιοκατοίκηση, εάν ο δανειολήπτης είναι άνεργος ή έχουν μειωθεί αισθητά τα εισοδήματά του. Κάτι που σημαίνει ότι από την πρώτη μέρα που το δάνειο θα μπει στα μη εξυπηρετούμενα το distress funds θα στείλει επιστολή απαιτώντας το σύνολο των καθυστερημένων δόσεων, ενώ μετά την πάροδο τριάντα ημερών θα στείλει και δεύτερη επιστολή ενεργοποιώντας τη διαδικασία εκποίησης.

«Τα τουρκικά συμφέροντα έχουν λόγο να προσφέρουν περισσότερα»
Ο Κ. Κυαμίδης εντοπίζει όμως ένα ακόμη κίνδυνο πολύ μεγαλύτερο από τους πιο πάνω.

Οπως μας εξήγησε ουδείς μπορεί να αποκλείσει τη συμμετοχή τουρκικών συμφερόντων πίσω από τα distress funds, τα οποία θα ενδιαφερθούν να αγοράσουν δάνεια στην Κύπρο. Αντίθετα, τα τουρκικά συμφέροντα προφανώς έχουν ένα επιπρόσθετο λόγο να προσφέρουν μεγαλύτερο ποσό σε σχέση με άλλα επενδυτικά, αφού πέραν από την προοπτική της αποκόμισης μεγάλου κέρδους υπάρχει και το πολιτικό σκέλος.

Στο σημείο αυτό ο Κ. Κυαμίδης υπενθυμίζει ότι ένα εκ των μελών του νέου ΔΣ της Τράπεζας Κύπρου, ο Αρνε Μπέργκνερ, είναι παράλληλα μέλος στο ΔΣ τουρκικού επενδυτικού ταμείου, του LBT Varlik Yonetim A.S., το οποίο εξειδικεύεται στη διαχείριση μη εξυπηρετούμενων δανείων.

«Γιατί η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης επέλεξε ως εκπρόσωπό της τον Αρνε Μπέργκνε και όχι κάποιον άλλον, ο οποίος να μην συνδέεται με τουρκικά συμφέροντα; Και γιατί η Κεντρική Τράπεζα , η οποία προφανώς γνώριζε για τη σχέση του Αρνε Μπέργκνε με το τουρκικό επενδυτικό ταμείο, ενέκρινε τον πιο πάνω διορισμό;» διερωτήθηκε ο Κ. Κυαμίδης.

€13,8 δισ. έλλειμμα στις καταθέσεις και €7,7 δισ. ELA

Ενόψει της αλλαγής της νομοθεσίας οι τράπεζες ξεκίνησαν τα σενάρια πόσα και ποια δάνεια μπορούν να πακετοποιηθούν και να πωληθούν σε τρίτους.

Οσον αφορά το πρώτο ερώτημα, πόσα δάνεια θα τεθούν προς πώληση, οι τράπεζες αναμένεται να λάβουν υπόψη τους δύο βασικά κριτήρια: τη σχέση δανείων προς καταθέσεις και την εξάρτησή τους από τον έκτακτο μηχανισμό ρευστότητας, γνωστό ως ELA.

Με βάση τα τελευταία στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας οι συνολικές καταθέσεις ανέρχονται σε 45,7 δισ. ευρώ, ενώ τα δάνεια σε 59,5 δισ. ευρώ. Παρουσιάζεται δηλαδή έλλειμμα ύψους 13,8 δισ. ευρώ.

Επίσης η εξάρτηση των κυπριακών τραπεζών από τον ELA ανέρχεται σε 7,7 δισ. ευρώ.
Οσον αφορά το δεύτερο ερώτημα, ποια δάνεια μπορούν να πακετοποιηθούν, η εικόνα είναι ακόμη θολή. Και αυτό γιατί εάν οι τράπεζες επιλέξουν να πωλήσουν μη εξυπηρετούμενα δάνεια θα πρέπει να δώσουν μεγαλύτερη έκπτωση, κάτι που ίσως να λειτουργήσει ανασταλτικά.