Επιφανειακή επισκόπηση για ανεύρεση Πλειστοκαινικών Θέσεων στην Χερσόνησο του Ακάμα

Την ολοκλήρωση των αρχαιολογικών επισκοπήσεων που διενεργήθηκαν κατά το 2020 για τον εντοπισμό Παλαιολιθικών αποθέσεων στην περιοχή του Ακάμα, ανακοινώνει το Τμήμα Αρχαιοτήτων, Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων.

Όπως αναφέρεται, η έρευνα διεξήχθη υπό τη διεύθυνση της Δρ. Θεοδώρας Μούτσιου, μεταδιδακτορικής ερευνήτριας της Ερευνητικής Μονάδας Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου, σε συνεργασία με τον Δρ. Christian Reepmeyer, καθηγητή Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου James Cook της Αυστραλίας.

Οι επισκοπήσεις εντάσσονται στο καινοτόμο, διεπιστημονικό ερευνητικό πρόγραμμα Water Routes in Human Island Dispersals: Modeling the Pleistocene Exploitation of Cyprus (PLEICY), το οποίο συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και την Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω του προγράμματος RESTART 2016-2020 του Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας, στο πλαίσιο της δράσης ΔΙΔΑΚΤΩΡ (POST-DOC/0916/0185).

Στο πρόγραμμα, το οποίο συντονίζεται από το Πανεπιστήμιο Κύπρου, συμμετέχουν ειδικοί επιστήμονες από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το Πανεπιστήμιο της Νεβάδα, καθώς και το Τμήμα Αρχαιοτήτων και το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Το πρόγραμμα, αναφέρεται, χρησιμοποιεί πρωτοποριακές γεωχωρικές αναλυτικές μεθόδους ώστε να διασαφηνίσει τις πιο πιθανές διαδρομές και περιοχές δράσης που θα είχαν πιθανόν επιλέξει οι Παλαιολιθικοί κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες, εφόσον είχαν φτάσει στην Κύπρο. Η φάση αυτή της ανθρώπινης παρουσίας στο νησί απουσιάζει μέχρι και σήμερα από την προϊστορία της Κύπρου, γεγονός που τονίζει την ανάγκη συστηματικής μελέτης του κενού αυτού.

Στην πρώτη φάση του προγράμματος ετοιμάστηκε ένα γεωχωρικό μοντέλο πρόβλεψης (geospatial predictive modeling), λαμβάνοντας υπόψιν ελκυστικά τοπογραφικά χαρακτηριστικά από γνωστές Παλαιολιθικές θέσεις της ευρύτερης Ανατολικής Μεσογείου. Μέσω του μοντέλου αυτού, στάθηκε δυνατό να σκιαγραφηθεί μια περιοχή ιδιαίτερης ελκυστικότητας για προ-Νεολιθικούς κυνηγούς τροφοσυλλέκτες, και άρα υψηλού ενδιαφέροντος για τον εντοπισμό αρχαιολογικών καταλοίπων της Πλειστοκαινικής περιόδου.

Η περιοχή του Ακάμα επιλέχθηκε ύστερα από μια σειρά προεπισκοπήσεων, κατά το 2019, στην επικράτεια του νησιού με στόχο την επιλογή των πιο πρόσφορων περιοχών για τη διατήρηση και εντοπισμό Παλαιολιθικών θέσεων.

Σημειώνεται ότι την περίοδο Σεπτεμβρίου – Οκτωβρίου 2020, η ερευνητική ομάδα, υπό τη διεύθυνση των Δρ. Μούτσιου και Dr. Reepmeyer και με την επί μέρους συμμετοχή διδακτορικών φοιτητών των Πανεπιστημίου Κύπρου και Cambridge, διεξήγαγε επιφανειακές έρευνες τόσο στην παράκτια ζώνη όσο και στο εσωτερικό της χερσονήσου του Ακάμα, εστιάζοντας σε ιδιαίτερα τοπογραφικά χαρακτηριστικά του περιβάλλοντος, όπως βραχοσκεπές, ποτάμια και Πλειστοκαινικές αποθέσεις. Επιφανειακά σύνολα, καθώς και μεμονωμένα τέχνεργα εντοπίστηκαν και καταγράφηκαν σε διάφορα σημεία της περιοχής.

Σύμφωνα με μια προκαταρκτική μελέτη των μορφο-τυπολογικών χαρακτηριστικών τους, πρόκειται για απολεπισμένα εργαλεία από κερατόλιθο που μπορούν να τοποθετηθούν χρονικά από τη Νεολιθική μέχρι και την προ-Νεολιθική εποχή. Τα τέχνεργα, κυρίως φολίδες και λεπίδες, είναι κατασκευασμένα από ποικιλία κερατόλιθου. Η απουσία αυστηρών στρωματογραφικών συμφραζομένων, δυσχεραίνει την αρχαιολογική ερμηνεία τους.

Παράλληλα, σε περιοχές υψηλού ενδιαφέροντος, διεξήχθη και διερεύνηση του βάθους επιχώσεων μέσω probing και augering με στόχο να καταγραφούν σημεία για πιθανές μελλοντικές δοκιμαστικές τομές. Με τη λήξη της έρευνας, όλα τα νέα δεδομένα έχουν γεωαναφερθεί και χάρτες πυκνότητας με όλα τα νέα δεδομένα έχουν παραδοθεί στο Τμήμα Αρχαιοτήτων. Αναλυτική και συστηματική έρευνα μέσω δοκιμαστικής ανασκαφής των πιο υψηλά υποσχόμενων θέσεων προγραμματίζεται για το 2021.

Σημειώνεται ότι ο αποικισμός των νησιών από τον άνθρωπο κατά το Πλειστόκαινο, καθώς και οι τρόποι με τους οποίους προσαρμόστηκαν με επιτυχία στα νέα νησιωτικά περιβάλλοντα, αποτελεί ένα από το πιο ενδιαφέροντα θέματα της αρχαιολογικής έρευνας παγκοσμίως. Η Κύπρος έχει τη δυνατότητα να συμβάλλει σημαντικά με νέα δεδομένα στη μελέτη αυτών των φαινομένων μέσα από τη συστηματική μελέτη και κατανόηση του Πλειστόκαινου.

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.