Ερντογάν και Τουρκοκύπριοι: πόλεμος κουλτούρας




Του
Νιαζί Κιζιλγιουρέκ*

 

Οι πορείες του Κόµµατος ∆ικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) και των Τουρκοκυπρίων συναντήθηκαν σε ένα σταυροδρόµι, το οποίο µπορεί να θεωρηθεί ως ιστορικό σηµείο καµπής. Όταν το AKP εκδήλωσε ένα χοντροκοµµένο πραγµατισµό και άλλαξε την πορεία του προς την κατεύθυνση της υποψηφιότητας της Τουρκίας στην ΕΕ, για να µπορέσει να αντεπεξέλθει απέναντι στην καθεστηκυία τάξη του Κεµαλισµού, θα έπρεπε αναγκαστικά να ξεπεράσει το εµπόδιο του κυπριακού προβλήµατος. Το Κυπριακό ιδιαίτερα µετά τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στο Ελσίνκι (1999), ήταν σαν µία νάρκη στρωµένη στο δρόµο της Τουρκίας για την ΕΕ. […]

Καθώς το AKP ετοίµαζε ακόµη το ιδρυτικό του πρόγραµµα, ήξερε ότι ένας από τους όρους για να µπορέσει να λάβει την ηµεροµηνία έναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων από την ΕΕ, ήταν το να συμβάλει στην επίλυση του Κυπριακού. Για αυτόν το λόγο, σε µία περίοδο που ο Ραούφ Ντενκτάς και οι στρατιωτικοί φώναζαν δυνατά για λύση δύο κρατών και συνομοσπονδία, το AKP στο πρόγραµµά του ενσωµάτωσε διακριτικά τη θέση περί «Οµοσπονδίας Βελγικού Μοντέλου». Από το τέλος του 2002 όταν κατατέθηκε στο τραπέζι η πρώτη εκδοχή του Σχεδίου Ανάν, µέχρι το 2005 όταν έγινε αποδεκτή η έναρξη των ενταξιακών διαπραγµατεύσεων της Τουρκίας µε την ΕΕ, αναγκάστηκε να ξεπεράσει πολλά εµπόδια.


Έτσι, σε ένα τέτοιο περιβάλλον, το AKP έστρεψε την προσοχή του στην τουρκοκυπριακή κοινότητα και αγκάλιασε τις τουρκοκυπριακές δυνάµεις της λύσης. Ήταν µία περίοδος κατά την οποία το καθεστώς στη βόρεια Κύπρο περνούσε δύσκολες µέρες. Οι τράπεζες είχαν πτωχεύσει, η οικονοµία είχε βυθιστεί. Από την άλλη, η Κύπρος πλησίαζε βήµα-βήµα την ένταξη στην ΕΕ. Οι Τουρκοκύπριοι που είχαν απολέσει τις ελπίδες τους από το καθεστώς, χύθηκαν στους δρόµους. Οι Ισλαµιστές ηγέτες του AKP που έβλεπαν τους Τουρκοκύπριους και ιδιαίτερα τους αριστερούς που είχαν ηγετικό ρόλο στην επίλυση ως «άπιστους», δηµιούργησαν µαζί τους ένα είδος κοινού µετώπου και σχημάτισαν µία προσωρινή συνεργασία.

Καθώς το AKP λογάριαζε να γκρεμίσει την καθεστηκυία τάξη των Κεµαλιστών προχωρώντας στο δρόµο της ΕΕ, οι Τουρκοκύπριοι ήλπιζαν για λύση και ένταξη στην ΕΕ. Με αυτόν το σκοπό είπαν «ναι» στο Σχέδιο Ανάν, αλλά το «όχι» της ελληνοκυπριακής κοινότητας ανέτρεψε τα πάντα. Εντούτοις, το «ναι» των Τουρκοκυπρίων ωφέλησε το AKP. Με αφορµή τη «συµβολή του στην επίλυση του κυπριακού προβλήµατος» έλαβε την ηµεροµηνία για έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων µε την ΕΕ και µάλιστα «µε τις ευλογίες» της Κυπριακής ∆ηµοκρατίας. To AKP οφείλει το γεγονός ότι ξεπέρασε τα εµπόδια στο δρόµο του και ότι αποδυνάµωσε τις κεµαλικές ελίτ µόνο µέσα σε µερικά χρόνια, αποκλειστικά σε αυτήν την εξέλιξη.

Ωστόσο, αφού το AKP παγίωσε την εξουσία του, έκλεισε στο συρτάρι την ταυτότητα του ρεφορµιστή και ξεκίνησε ένα είδος αυταρχικού Πολέµου Κουλτούρας που επιβάλλει µία µονολιθική ταυτότητα πολίτη. Στο όνοµα της «ανατροφής θρησκευόµενων γενεών», επιβάλλονταν συγκεκριµένα ηθικά και θρησκευτικά πρότυπα και όσοι έµεναν έξω από αυτά περιφρονούνταν.

Οι αυξανόµενα αυταρχικές τάσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Πόλεµος Κουλτούρας που στοχεύει να επιβάλει στην κοινωνία θρησκευτικές αξίες, αντικατοπτρίστηκε και στην τουρκοκυπριακή κοινότητα. Η αντίληψη για τους Τουρκοκυπρίους ως «άπιστους» επανήλθε και οι προσπάθειες «Ισλαµοποίησης» του βορρά της Κύπρου εντατικοποιήθηκαν. Οι Τουρκοκύπριοι που κατά καιρούς δέχονται λεκτικές επιθέσεις και υποτίµηση από τα στελέχη και τους υποστηρικτές του AKP, στις µέρες µας αγκαλιάζουν µε θέρµη την κοσµική τουρκοκυπριακή ταυτότητα και όσο περνάει από το χέρι τους στέκονται ενάντια στον τρόπο ζωής που θέλει το AKP να επιβάλει. Το AKP που κυριαρχεί πάνω στους Τουρκοκυπρίους στον οικονοµικό και σε άλλους υλικούς τοµείς, αντιµετωπίζει δυσκολίες να διεισδύσει στον τοµέα της κοινωνικής κουλτούρας.

Το AKP που όσο πάει παρουσιάζει σε µεγαλύτερο βαθµό µία σύζευξη µε τον εθνικισµό, δεν ακολουθεί πλέον την παλιά γραµµή στο θέµα της επίλυσης του κυπριακού προβλήµατος. Τώρα κάνει λόγο για «δύο ξεχωριστά κράτη» ή για «συνοµοσπονδία». Κάποιοι αξιωματικοί, υπουργοί και σύμβουλοί του δε, αναφέρονται σε «προσάρτηση».

Ένα µεγάλο κοµµάτι των Τουρκοκυπρίων στέκονται ενάντια στο AKP και σε αυτό το σηµείο. Οι Τουρκοκύπριοι που ξέρουν ότι η πιο βιώσιμη λύση είναι να δηµιουργηθεί ένα οµοσπονδιακό κράτος στο νησί και βλέπουν σε αυτό τη σωτηρία της κοινότητας, δίνουν ένα δύσκολο αγώνα. Το AKP που κάποτε χρησιµοποίησε τη βούληση των Τουρκοκυπρίων για ειρήνη και χάρη σ’ αυτό ενδυνάµωσε την εξουσία του, τώρα βρίσκεται σε κατάσταση πολέµου ενάντια στην ταυτότητα των Τουρκοκυπρίων, τις αξίες τους και τους θεσµούς τους.

*Ευρωβουλευτής ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάµεις

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.