Έξι αποδημητικά πουλιά της Κύπρου

Στην Κύπρο έχουν καταγραφεί (μαζί με τα αποδημητικά) περίπου 410 είδη πουλιών

Σε ολόκληρο τον πλανήτη έχουν καταγραφεί περίπου 10.000 διαφορετικά είδη πουλιών.

Στην Κύπρο έχουν καταγραφεί (μαζί με τα αποδημητικά) περίπου 410 είδη πουλιών, και αυτός ο αριθμός αυξάνεται κάθε χρόνο με νέες καταγραφές. Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας “Πολίτης”, από τα 410 είδη πουλιών τα 54 είναι μόνιμοι κάτοικοι της Κύπρου, τα 210 αποδημητικά είδη και τα συναντάμε τις εποχές της αποδημίας τους που είναι το φθινόπωρο και την άνοιξη και τα υπόλοιπα αποτελούν σπάνια είδη για την Κύπρο και θεωρούνται ως τυχαίοι επισκέπτες.

Πολλά από τα πουλιά, διακρίνονται για τις αλιευτικές τους ικανότητες, άλλα για το πολύ γρήγορο πέταγμά τους και τις κυνηγετικές τους ικανότητες, άλλα ότι μπορούν να συλλαμβάνουν έντομα στον αέρα, να μεταναστεύουν ταξιδεύοντας απίστευτα μεγάλες αποστάσεις και άλλα διακρίνονται για το υπέροχό τους κελάηδημα.

Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, έξι από αυτά τα αποδημητικά είδη ανήκουν στη μεγάλη οικογένεια πουλιών Σκολοπακίδες (Scolopacidae) και πρόκειται για υδρόβια πουλιά. Επισκέπτονται τον τόπο μας το φθινόπωρο από τη Νότια Ευρώπη και Ασία κατευθυνόμενα προς Αφρική για να διαχειμάσουν και το αντίθετο την άνοιξη. Κανένα από τα έξι αυτά είδη δεν αναπαράγεται στον τόπο μας.

Τα έξι αυτά είδη είναι:

1 Eurasian Curlew – Numenius arquata (Linnaeus,1758) τουρλίδα

2 Whimbrel – Numenius phaeopus (Linnaeus, 1758) θαλασσομπεκάτσα, σιγλίγουρος

3 Ruff – Philomachus pugnax (Linnaeus, 1758) μαχητής

4 Red-necked phalarope Phalaropus lobatus (Linnaeus, 1758) – ερυθρόλαιμος φαλαρόποδας

5 Bar-tailed godwit – Limosa lapponica (Linnaeus, 1758) ακτοτούρλι, θαλασσολιμόζα, λαπωνική βαλτομπεκάτσα

6 Black-tailed godwit – Limosa limosa (Linnaeus,1758) βαλτομπεκάτσα

Η τουρλίδα αποτελεί σχετικά σπάνιο είδος για την Κύπρο και είναι κυρίως υδρόβιο πουλί. Στον πλανήτη συναντάμε τρία υποείδη του. Η τουρλίδα απαντάται κατά τη διάρκεια του χειμώνα σε βαλτότοπους, υγρότοπους, αμμοθίνες, λιβάδια και άλλες ανοικτές υγρές περιοχές. Το ράμφος της είναι πολύ μεγάλο (τρεις φορές το μήκος του κεφαλιού) και έντονα κυρτό προς τα κάτω, ένα εξαιρετικό εργαλείο που τη βοηθά να συλλαμβάνει τα θηράματά της μέσα στη λάσπη και την άμμο. Τρέφεται με δακτυλιοσκώληκες, έντομα, καρκινοειδή, μαλάκια, πολύχαιτους σκώληκες και αράχνες. Περιστασιακά τρέφεται με μικρά ψάρια, αμφίβια, σαύρες, μικρά πουλιά και μικρά τρωκτικά. Η τουρλίδα κατασκευάζει τη φωλιά της στο έδαφος ανάμεσα σε βλάστηση. Το φώλιασμα αρχίζει από τα τέλη Απριλίου και μπορεί να φθάσει μέχρι νωρίς τον Μάιο. Γεννά τρία έως πέντε αβγά και η επώαση πραγματοποιείται μόνον από το θηλυκό. Οι νεοσσοί ακολουθούν τους γονείς τους, αμέσως μετά την εκκόλαψη και το στέγνωμα του σώματός τους. Σιτίζονται και από τους δύο γονείς, αργότερα όμως αναλαμβάνει μόνο το αρσενικό.

Ο σιγλίγουρος μοιάζει πολύ με την τουρλίδα στην εμφάνιση αλλά είναι πιο μικρόσωμος. Είναι κυρίως υδρόβιο πουλί και αποτελεί και αυτός σχετικά σπάνιο είδος για την Κύπρο. Στον πλανήτη συναντάμε πέντε υποείδη του. Τρέφεται με έντομα, καρκινοειδή, μαλάκια, σκώληκες και αράχνες με μούρα. Στις 24/9/2017 στο Μενετού είδα για πρώτη φορά το είδος αυτό σε ένα χωράφι δίπλα από τη θάλασσα και μου έκανε εντύπωση επειδή τρεφόταν με σπόρους καλαμποκιού. Κατασκευάζει τη φωλιά του στο έδαφος ανάμεσα σε βλάστηση και γεννά τρία έως πέντε αβγά.

Φωλιάζουν σε ανοικτές θέσεις κοντά στο νερό

Ο μαχητής είναι υδρόβιο πουλί και αποτελεί πολύ κοινό είδος για τον τόπο μας. Τρέφεται με έντομα, καρκινοειδή, μαλάκια, σκώληκες και αράχνες και κάποτε με σπόρους και φυτά. Αναπαράγεται σε χώρες της Ευρασίας. Κατασκευάζει τη φωλιά του στο έδαφος ανάμεσα σε βλάστηση και γεννά συνήθως τέσσερα αβγά. Εντυπωσιακό είναι το φτέρωμα και τα χρώματα που αποκτά το αρσενικό κατά την περίοδο της αναπαραγωγής, κάτι που δεν θυμίζει καθόλου το πουλί που βλέπουμε και ξέρουμε στην Κύπρο τον χειμώνα.

Ο ερυθρόλαιμος φαλαρόποδας είναι και αυτός υδρόβιο πουλί και αποτελεί αρκετά σπάνιο είδος για τον τόπο μας. Τρέφεται με μικρά έντομα και καρκινοειδή που συλλαμβάνει μέσα στο νερό. Αναπαράγεται στις αρκτικές περιοχές της Βόρειας Αμερικής και της Ευρασίας. Κατασκευάζει και αυτός τη φωλιά του στο έδαφος ανάμεσα σε βλάστηση και γεννά συνήθως τέσσερα αβγά και η επώαση διαρκεί περίπου είκοσι μέρες.

Η λαπωνική βαλτομπεκάτσα είναι και αυτή υδρόβιο πουλί και αποτελεί αρκετά σπάνιο είδος για τον τόπο μας. Τρέφεται κυρίως με έντομα, καρκινοειδή, αλλά και τμήματα υδρόβιων φυτών. Αναπαράγεται σε ακτές της Αρκτικής και στην Τούντρα κυρίως στον Παλαιό Κόσμο. Κατασκευάζει τη φωλιά της στο έδαφος ανάμεσα σε βλάστηση. Την επώαση των αβγών και τη σίτιση των νεοσσών αναλαμβάνουν και οι δύο γονείς.

Η βαλτομπεκάτσα μοιάζει καταπληκτικά με τη λαπωνική βαλτομπεκάτσα με ελάχιστες διαφορές, είναι υδρόβιο πουλί και αποτελεί σχετικά σπάνιο είδος για την Κύπρο. Στον πλανήτη συναντάμε τρία υποείδη του. Τρέφεται με ενήλικα έντομα και τις προνύμφες τους, δακτυλιοσκώληκες, μαλάκια, καρκινοειδή, αράχνες, αλλά και αβγά ψαριών, αβγά και γυρίνους βατράχων και με προνύμφες κουνουπιών. Κατά την περίοδο φωλιάσματος τρέφεται και με ακρίδες και άλλα ορθόπτερα. Κατασκευάζει τη φωλιά της στο έδαφος ανάμεσα σε βλάστηση. Φωλιάζει σε ανοικτές θέσεις κοντά στο νερό, σε χλοερά λιβάδια ή βάλτους. Γεννά τρία έως τέσσερα αβγά και η επώαση πραγματοποιείται και από τους δύο γονείς και διαρκεί 22-24 ημέρες. Οι νεοσσοί εγκαταλείπουν τη φωλιά τους σχεδόν αμέσως μετά την εκκόλαψη.