Του Τάσου Περδίου

Δραστικές αποφάσεις πήρε το Συμβούλιο Αποχετεύσεων Λάρνακας προκειμένου να βρει διέξοδο από το λαβύρινθο στον οποίο μπήκε τα τελευταία χρόνια με το πιο προβληματικό συμβόλαιο της δεύτερης φάσης του συστήματος.

Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες μας, το ΣΑΛ αποφάσισε να τερματίσει το συμβόλαιο C12 το οποίο εξελίχθηκε σε καρκίνωμα για το Συμβούλιο και τους φορολογούμενους πολίτες εκτοξεύοντας το κόστος του αποχετευτικού συστήματος κατά μερικά εκατομμύρια ευρώ. Η απόφαση για διακοπή του συγκεκριμένου συμβολαίου λήφθηκε μετά από έγκριση από την Κεντρική Επιτροπή Αλλαγών και Απαιτήσεων αλλά και κατόπιν εντονότατων συστάσεων από την Ελεγκτική Υπηρεσία. Ο τερματισμός του συμβολαίου στηρίζεται κυρίως σ’ ένα νομικό έρεισμα: το γεγονός ότι το κόστος έχει ξεπεράσει το 50% του προβλεπόμενου από το συμβόλαιο, λόγω απαιτήσεων για επιπρόσθετες πληρωμές από τον εργολάβο, ποσοστό που ενεργοποιεί το δικαίωμα τερματισμού.

Ήδη, όπως πληροφορούμαστε, η εργοληπτική εταιρεία που υλοποιούσε τις εργασίες ειδοποιήθηκε γραπτώς ότι τερματίζεται το συμβόλαιο και αναμένεται η αντίδρασή της. Εάν υπάρξει προσφυγή στη δικαιοσύνη, η κατάσταση θα περιπλεχθεί. Ωστόσο το ΣΑΛ είναι αποφασισμένο να τραβήξει γραμμή στη μέχρι πρότινος ασταμάτητη οικονομική αιμορραγία που προκαλούσε ένα συμβόλαιο, το οποίο ξεκίνησε με 8 εκατομμύρια ευρώ και πλησίαζε τα διπλάσια!

Σύμφωνα με έγκυρη πηγή, το Συμβούλιο Αποχετεύσεων Λάρνακας αποφάσισε να τροποποιήσει τις διαδικασίες ώστε το συντομότερο δυνατό να ολοκληρωθούν οι αποχετευτικές εργασίες στην περιοχή Μητρόπολης – Αγίου Ιωάννη, την οποία κάλυπτε το C12. H περιοχή είναι διάσπαρτη με αρχαιότητες, γεγονός που κατέστησε αδύνατη τη διεκπεραίωση του συμβολαίου εντός χρονοδιαγράμματος.

Μετά τη διακοπή της σύμβασης, το ΣΑΛ θα προκηρύξει προσφορές για κατακερματισμό των εργασιών στοχεύοντας στην ταχύτατη ολοκλήρωσή τους. Δεν αποκλείεται επίσης να αναλάβει το ίδιο το Συμβούλιο κάποιες εργασίες. Όπως πληροφορούμαστε, οι εταιρείες που θα ενδιαφερθούν να υποβάλουν προσφορές για αποπεράτωση των έργων στην περιοχή Μητρόπολης – Αγίου Ιωάννη θα είναι υποχρεωμένες να συμμορφωθούν με νέους όρους που εγκρίθηκαν από την Κεντρική Επιτροπή Αλλαγών και Απαιτήσεων και στοχεύουν στην απόλυτη εξασφάλιση του Συμβουλίου Αποχετεύσεων έναντι καθυστερήσεων που ενδεχομένως να προκύψουν από τα αρχαιολογικά ευρήματα.

Λύση στο γόρδιο δεσμό

Η διακοπή του συμβολαίου ήταν η ύστατη ασπίδα προστασίας για τα συμφέροντα του ΣΑΛ και κατά συνέπεια των φορολογουμένων, αφού η διαφορά με τον εργολάβο κατέστη αδύνατο να λυθεί ακόμα και εντός της Κεντρικής Επιτροπής Αλλαγών και Απαιτήσεων. Αυτός ήταν ο λόγος που ο πρόεδρος του ΣΑΛ και δήμαρχος Λάρνακας Ανδρέας Βύρας χαρακτήρισε την κατάσταση γόρδιο δεσμό με πρόσφατες δηλώσεις του στον «Άστρα». Λόγω του ότι το έδαφος της περιοχής είναι γεμάτο με αρχαιότητες, οι εργασίες βρίσκονται ήδη τρία χρόνια εκτός χρονοδιαγράμματος, αφού το έργο έπρεπε να ολοκληρωθεί στο τέλος του 2015. Ακόμα όμως και με τρία χρόνια καθυστέρηση, έχει διεκπεραιωθεί μόνο το 75% του συμβολαίου, γεγονός που ανάγκασε το ΣΑΛ, με την έγκριση της ΚΕΕΑ, να πάρει την κατάσταση στα χέρια του για να σταματήσει την οικονομική αιμορραγία.

Είναι χαρακτηριστικό ότι από τα 8 εκατομμύρια ευρώ που προέβλεπε αρχικά το συμβόλαιο, ο εργολάβος διεκδικεί άλλα 6,5 εκατομμύρια ως επιπρόσθετες πληρωμές και αποζημιώσεις για τις καθυστερήσεις τις οποίες προκαλεί το Τμήμα Αρχαιοτήτων.  Οι καθυστερήσεις είναι δεδομένες, ωστόσο, όπως πληροφορούμαστε, υπάρχει χαώδης διαφορά στην εκτίμηση των αποζημιώσεων τις οποίες το ΣΑΛ υπολογίζει περί τα 4 εκατομμύρια ευρώ. Σε κάθε σενάριο όμως, το επιπρόσθετο κόστος ξεπέρασε το επιτρεπόμενο ποσοστό επί του αρχικού κόστους, γεγονός που έδωσε το δικαίωμα στο ΣΑΛ να προχωρήσει στον τερματισμό της σύμβασης. Δεν αποκλείεται μάλιστα το Συμβούλιο να διεκδικήσει διά της δικαστικής οδού και αποζημιώσεις από το Τμήμα Αρχαιοτήτων στο οποίο επιρρίπτει την ευθύνη για την τεράστια απόκλιση από τα χρονοδιαγράμματα του συμβολαίου και τις υπέρογκες απαιτήσεις του εργολάβου για επιπρόσθετες πληρωμές έναντι καθυστερήσεων που επιβλήθηκαν από την αναστολή εργασιών κάθε φορά που βρίσκονταν αρχαιότητες.

Η σύμβαση με τον κωδικό C12 καλύπτει την ευρύτερη περιοχή Μητρόπολης – Αγίου Ιωάννη, ίσως την πιο ευαίσθητη αρχαιολογικά περιοχή για την πόλη της Λάρνακας. Στην περιοχή κείτεται το αρχαίο Κίτιο, οι νεκροπόλεις του στις παρυφές της αρχαίας πόλης και μεσαιωνικά κατάλοιπα της Λάρνακας στο χώρο των οποίων έχει εισέλθει το τελευταίο και πιο δύσκολο τμήμα του συγκεκριμένου συμβολαίου.

Τα τελευταία δύο τουλάχιστον χρόνια, λόγω της συνεχούς ανακάλυψης αρχαιολογικών ευρημάτων, μαίνεται μια συνεχής αντιπαράθεση ανάμεσα στο Τμήμα Αρχαιοτήτων και το ΣΑΛ για τον τρόπο και ειδικά την ταχύτητα διαχείρισης αυτών των αρχαιοτήτων, με το Τμήμα Αρχαιοτήτων να υποστηρίζει ότι ενεργεί στο πλαίσιο της νομοθεσίας και των καθορισμένων διαδικασιών που διέπουν τη διαχείριση αρχαιοτήτων. Σε κάθε περίπτωση όμως, δεδομένο είναι ότι η υπόθεση αυτή οδήγησε σε οικονομικές περιπέτειες το Συμβούλιο Αποχετεύσεων χωρίς να υπολογίζεται η απίστευτη ταλαιπωρία την οποία υφίστανται τα τελευταία 4-5 χρόνια οι κάτοικοι της περιοχής.

Εκατομμύρια οι ζημιές και στους δρόμους

Οι παράπλευρες απώλειες για την πόλη της Λάρνακας από τις εργασίες υλοποίησης της δεύτερης φάσης του αποχετευτικού συστήματος μετρώνται σε εκατομμύρια αλλά δεν περιορίζονται μόνο στο επιπρόσθετο κόστος για το ΣΑΛ λόγω των αρχαιοτήτων. Σε αυτό, προστίθενται οι ζημιές που προκλήθηκαν στο οδικό δίκτυο της πόλης μετά τις εκσκαφές για υπογειοποίηση των αγωγών και το κλείσιμο των καναλιών. Οι δρόμοι της Λάρνακας βρίσκονταν ήδη σε κακή κατάσταση αφού δεν έχουν συντηρηθεί τα τελευταία χρόνια, ωστόσο το πέρασμα του αποχετευτικού έχει δημιουργήσει μια αφόρητη κατάσταση.  Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι προκειμένου να γίνει επάλειψη με καινούργιο οδόστρωμα στους δρόμους, οι οποίοι παραδόθηκαν από το ΣΑΛ στο Δήμο Λάρνακας, υπολογίζεται ότι χρειάζεται ένα ποσό ανάμεσα στα 12 και 13 εκατομμύρια ευρώ.  Αν συνυπολογίσει κανείς μόνο τις απαιτήσεις για επιπρόσθετες πληρωμές στο συμβόλαιο C12, προκύπτει έξτρα επιβάρυνση πέραν των 15 εκατομμυρίων ευρώ για την πόλη.

Ο Δήμος Λάρνακας έχει ήδη υλοποιήσει τις δύο πρώτες φάσεις αποκατάστασης του οδικού δικτύου με συνολική δαπάνη τριών εκατομμυρίων ευρώ, χρήματα που εξασφαλίστηκαν από τη διακοπή πληρωμών προς το ΧΥΤΥ και από την κυβέρνηση. Στις 23 Οκτωβρίου ο γενικός γραμματέας του ΑΚΕΛ Άντρος Κυπριανού απέστειλε επιστολή στην Υπουργό Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων Βασιλική Αναστασιάδου, με την οποία ζητείται όπως παραχωρηθεί στο Δήμο Λάρνακας κονδύλι τουλάχιστον 5 εκατομμυρίων ευρώ για αποκατάσταση του οδικού δικτύου μετά την καταστροφή του από τις εργασίες για τη δεύτερη φάση του αποχετευτικού συστήματος. Όπως σημειώνει ο Άντρος Κυπριανού, ο Δήμος Λάρνακας αδυνατεί να καλύψει τη δαπάνη, η οποία υπολογίζεται συνολικά περί τα 12 εκατομμύρια ευρώ, οπότε είναι αναγκαίο το κράτος να βοηθήσει.

Ο δήμαρχος Λάρνακας έθεσε επιτακτικά το θέμα του οδικού δικτύου με ειδική αναφορά σε μεγάλες και κομβικές περιοχές της Λάρνακας όπως η Δροσιά, ο Πρόδρομος, ο Άγιος Ιωάννης, η ενορία Σωτήρος και άλλες στις οποίες η κατάσταση που επικρατεί δεν αντανακλά την εικόνα μιας σύγχρονης και ασφαλούς πόλης. Το οδικό δίκτυο έχει καταστραφεί πλήρως προκαλώντας τεράστια ταλαιπωρία αλλά και κινδύνους για την οδική ασφάλεια και όπως επισημαίνει στην αρμόδια υπουργό ο Γ.Γ. του ΑΚΕΛ, ο Δήμος Λάρνακας δεν μπορεί να ανταποκριθεί επαρκώς στην άμεση επιδιόρθωση των δρόμων, όπως επιβάλλεται, αφού υφίσταται σημαντικές περικοπές στον προϋπολογισμό του εδώ και εφτά συναπτά έτη. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Τεχνικής Υπηρεσίας, μόνο για τις περιοχές που έχουν παραχωρηθεί από το Συμβούλιο Αποχετεύσεως πίσω στο Δήμο Λάρνακας, το κόστος επιδιόρθωσης υπολογίζεται γύρω στα 12 εκατομμύρια ευρώ. Με τους προϋπολογισμούς του δήμου και με πολλές δυσκολίες και άλλες εξοικονομήσεις το ποσό που μπορεί να διαθέσει ο Δήμος Λάρνακας για να προχωρήσει στις επιδιορθώσεις είναι μόνο ένα εκατομμύριο ετησίως.  Ως εκ τούτου, σύμφωνα με τον Άντρο Κυπριανού, ο δήμος δεν μπορεί να ανταποκριθεί οικονομικά σε ένα εξαιρετικής σημασίας για την ασφάλεια των πολιτών ζήτημα. «Δεδομένου ότι η Λάρνακα δεν έχει ενώπιόν της άλλα προγραμματισμένα πολεοδομικά έργα, θεωρώ αναγκαίο το κεντρικό κράτος να συμβάλει οικονομικά στην επιδιόρθωση του οδικού δικτύου με ένα ποσό της τάξης των 5 εκατομμυρίων τουλάχιστον», σημειώνει ο Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ, που αναμένει απάντηση από την Β. Αναστασιάδου.