Ευρωκοινοβούλιο: Συνεχής οπισθοδρόμηση στις δεσμεύσεις της Τουρκίας

Ως απαράδεκτη χαρακτήρισαν οι ευρωβουλευτές την πρόταση για «λύση δύο κρατών», ενώ παράλληλα εξέφρασαν τη λύπη τους για τις πρόσφατες δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων, με τις οποίες αμφισβητούν την κυριαρχία της Ελλάδας σε ορισμένα από τα νησιά της

Χωρίς σαφή και σημαντική πρόοδο στις μεταρρυθμίσεις, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν μπορεί να εξετάσει το ενδεχόμενο επανέναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, προειδοποίησαν οι ευρωβουλευτές.

Σε έκθεση που εγκρίθηκε την Τρίτη 7 Ιουνίου με 448 ψήφους υπέρ, 67 κατά και 107 αποχές, οι ευρωβουλευτές προειδοποίησαν ότι παρά τις επανειλημμένες δηλώσεις της Τουρκίας σχετικά με το στόχο της προσχώρησης στην ΕΕ, τα τελευταία δύο χρόνια παρατηρείται συνεχής οπισθοδρόμηση όσον αφορά τις σχετικές δεσμεύσεις της.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέφρασε την ικανοποίησή του για την πρόσφατη ελαφρά βελτίωση των σχέσεων ΕΕ – Τουρκίας, ιδίως όσον αφορά τους διαλόγους υψηλού επιπέδου. Δυστυχώς, αυτή η ενισχυμένη συνεργασία συνυπάρχει μαζί με τις τακτικές συγκρούσεις, καθώς οι σχέσεις με τα γειτονικά κράτη-μέλη της ΕΕ εξακολουθούν να αποτελούν πρόκληση, τόνισαν οι ευρωβουλευτές.

Η έκθεση επισημαίνει επίσης τη συνεχιζόμενη επιδείνωση της κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία. Το ΕΚ εξέφρασε τη λύπη για τη διαρκή νομική και διοικητική πίεση που ασκεί η τουρκική κυβέρνηση στην κοινωνία των πολιτών και τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τους δικηγόρους και τους δημοσιογράφους, καλώντας την Επιτροπή να παράσχει επαρκή στήριξη προς τις προσπάθειες υπέρ της δημοκρατίας στην Τουρκία.

Ελληνοτουρκικά και Κυπριακό: Απαράδεκτη η πρόταση των «δύο κρατών»

Οι ευρωβουλευτές επεσήμαναν ότι παρά ορισμένες ενδείξεις αποκλιμάκωσης στην Ανατολική Μεσόγειο στο μεσοδιάστημα από την τελευταία έκθεση του ΕΚ για την Τουρκία, πρόσφατα παρατηρήθηκε νέα έξαρση και εκφράζουν τη λύπη τους για τις πρόσφατες δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων που αμφισβητούν την κυριαρχία της Ελλάδας σε ορισμένα από τα νησιά της, οι οποίες είναι αντιπαραγωγικές και υπονομεύουν το περιβάλλον ασφαλείας στην περιοχή. Επαναλαμβάνοντας την έκκληση προς όλες τις πλευρές να υπάρξει ειλικρινής συλλογική προσπάθεια διαπραγμάτευσης για τα όρια των ΑΟΖ και των υφαλοκρηπίδων στην περιοχή στη βάση της καλής πίστης και των διεθνών κανόνων, καταδικάζουν την παρενόχληση ερευνητικών σκαφών εντός της κυπριακής ΑΟΖ, καθώς και τις παραβιάσεις του ελληνικού εθνικού εναέριου χώρου, συμπεριλαμβανομένων των υπερπτήσεων. Χαιρετίζουν την συνεισφορά της Τουρκίας στη διασφάλιση επάρκειας εφοδιασμού φυσικού αερίου μέσω της διασύνδεσης των αγωγών «Trans-Anatolian Pipeline (TANAP)» και «TransAdriatic Pipeline (TAP)» και επαναλαμβάνουν τη στήριξή τους για την πρόταση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για μια πολυμερή διάσκεψη για την Ανατολική Μεσόγειο, τονίζοντας ότι η Πράσινη Συμφωνία παρέχει σημαντικές ευκαιρίες για την επίτευξη συνεργατικών, βιώσιμων και χωρίς αποκλεισμούς ενεργειακών λύσεων.

Επιπροσθέτως, οι ευρωβουλευτές εξέφρασαν τη λύπη τους για το γεγονός ότι το κυπριακό πρόβλημα παραμένει ανεπίλυτο και επανέλαβαν σθεναρά ότι μια λύση σύμφωνα με τις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και εντός του διεθνούς νομικού πλαισίου είναι η μόνη βιώσιμη λύση. Καλούν να εγκαταλείψει την απαράδεκτη πρότασή της για μια «λύση δύο κρατών», να αποσύρει τα στρατεύματά της από την Κύπρο και να απόσχει από τυχόν μονομερείς ενέργειες που θα παγιώσουν τη μόνιμη διαίρεση της νήσου, όπως και από ενέργειες που αλλοιώνουν τη δημογραφική της ισορροπία. Καταδίκασαν ακόμη την υπογραφή του λεγόμενου οικονομικού και χρηματοδοτικού πρωτοκόλλου μεταξύ της Τουρκίας και των μη ελεγχόμενων από την κυβέρνηση περιοχών της Κύπρου, αλλά και τη στάση της όσον αφορά τη συνέχιση της παραβίασης των ψηφισμάτων του ΣΑ του ΟΗΕ για τη μεταβίβαση των Βαρωσίων στους νόμιμους κατοίκους τους. Κάλεσαν την Τουρκία να δώσει στην τουρκοκυπριακή κοινότητα τον απαραίτητο χώρο για να δράσει σύμφωνα με το ρόλο της ως νόμιμη κοινότητα στη νήσο.

Αντιρρήσεις της Τουρκίας όσον αφορά την ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ

Οι ευρωβουλευτές προέτρεψαν επίσης την τουρκική κυβέρνηση να αντιμετωπίσει τις αιτήσεις της Φινλανδίας και της Σουηδίας για ένταξη στο ΝΑΤΟ με καλή πίστη, να συμμετάσχει εποικοδομητικά στις προσπάθειες για την επίλυση των εκκρεμών ζητημάτων, σύμφωνα με τις αξίες και τις νομικές απαιτήσεις της ΕΕ και να απόσχει από την άσκηση αδικαιολόγητης πίεσης κατά τη διαδικασία αυτή. Υπό τις παρούσες σοβαρές συνθήκες, είναι σημαντικό όλοι οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ να ενεργούν με προορατικότητα και να επικυρώσουν ταχέως τα πρωτόκολλα προσχώρησης των δύο χωρών.

Η σημασία της στενής συνεργασίας ΕΕ-Τουρκίας στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας

Χαιρετίζοντας την προθυμία της Τουρκίας να ενεργήσει ως διαμεσολαβητής στον ρωσικό πόλεμο κατά της Ουκρανίας, οι ευρωβουλευτές τόνισαν τη ζωτική σημασία της καλής συνεργασίας ΕΕ-Τουρκίας στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας στην τρέχουσα δύσκολη συγκυρία και ευχαρίστησαν τη χώρα για τη σταθερή ευθυγράμμισή της με το ΝΑΤΟ και την ΕΕ.

Η έκθεση επαινεί τις προσπάθειες της Τουρκίας να συνεχίσει να φιλοξενεί τον μεγαλύτερο προσφυγικό πληθυσμό στον κόσμο και σημειώνει τη συνεχή παροχή ενωσιακής χρηματοδότησης για το σκοπό αυτό, την οποία οι ευρωβουλευτές δεσμεύονται να διατηρήσουν στο μέλλον. Υποστήριξαν επίσης την πρόταση της Επιτροπής να αρχίσουν διαπραγματεύσεις για την επικαιροποίηση μιας αμοιβαία επωφελούς τελωνειακής ένωσης, αλλά προειδοποίησαν ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα υποστηρίξει μια τελική συμφωνία μόνον εφόσον πληρούνται οι απαραίτητες δημοκρατικές προϋποθέσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες, το σεβασμό του διεθνούς δικαίου και τις σχέσεις καλής γειτονίας.

Η καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων

Συνοψίζοντας, το Ευρωκοινοβούλιο δεν μπορεί, στο παρόν στάδιο, να δικαιολογήσει την τροποποίηση της θέσης του σχετικά με την επίσημη αναστολή των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Τουρκία, οι οποίες ουσιαστικά βρίσκονται σε αδιέξοδο από το 2018. Αψηφώντας ανοιχτά τις δεσμευτικές αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων σε σχέση με την υπόθεση του Osman Kavala και άλλων, η σημερινή τουρκική κυβέρνηση έχει σκοπίμως καταστρέψει οποιεσδήποτε προσδοκίες για επανέναρξη της διαδικασίας προσχώρησης στην ΕΕ υπό τις παρούσες συνθήκες.

Ο ευρωβουλευτής του ΑΚΕΛ, Νιαζί Κιζίλγιουρεκ, δήλωσε μετά την έκθεση για την Τουρκία ότι σε μια εποχή που η Τουρκία παρεμβαίνει όλο και πιο απροκάλυπτα στα εσωτερικά της κοινότητας των Τουρκοκυπρίων, η φετινή έκθεση προόδου καλεί την Τουρκία να σεβαστεί την τουρκοκυπριακή κοινότητα ως μια ξεχωριστή και νόμιμη κοινότητα της Κύπρου και να μην αγνοεί τη βούληση των Τουρκοκυπρίων παρεμβαίνοντας στα εσωτερικά τους. Ο κ. Κιζίλγιουρεκ τόνισε ότι αυτή η αναφορά έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί υπενθυμίζει στην Τουρκία ότι οι Τουρκοκύπριοι δεν είναι προέκταση της Τουρκίας, αλλά μια ξεχωριστή κυπριακή κοινότητα. Ο Κύπριος ευρωβουλευτής υπογράμμισε ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή «να εντείνει τις προσπάθειές της για συνεργασία με την τουρκοκυπριακή κοινότητα υπενθυμίζοντας ότι η θέση της είναι στην Ευρωπαϊκή Ένωση και καλεί όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να επιδείξουν μια πιο θαρραλέα στάση για την προσέγγιση των κοινοτήτων».

Από πλευράς του ο Ισπανός εισηγητής Νάτσο Σάντσες Αμόρ (Σοσιαλιστές) δήλωσε πως στους σημερινούς δύσκολους καιρούς είναι πιο σημαντικό από ποτέ να υπενθυμιστεί ότι οι αξίες και οι αρχές, που βρίσκονται στο επίκεντρο οποιασδήποτε διαδικασίας προσχώρησης στην ΕΕ, δεν μπορούν παραμεριστούν λόγω κάποιας έκτακτης γεωπολιτικής κατάστασης. «Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το Κοινοβούλιο και ελπίζω ότι το ίδιο θα πράξουν όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, δεν θα παραμείνει σιωπηλό μπροστά στον σημερινό αυταρχικό φαύλο κύκλο της Τουρκίας. Αντί να ανακτηθεί η χαμένη εμπιστοσύνη, η οποία είναι απαραίτητο κεφάλαιο στις σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας, χάνουμε περισσότερη τώρα: το ανεύθυνο βέτο στο ΝΑΤΟ και οι αυξανόμενες εντάσεις προς τα κράτη-μέλη της ΕΕ αποτελούν ανησυχητικές ενδείξεις για το προσεχές μέλλον, τις οποίες σημαδεύει μια προεκλογική κατάσταση στη χώρα. Εάν δεν υπάρξει αλλαγή, θεωρώ ότι δύσκολα θα επιβιώσει η διαδικασία προσχώρησης ακόμη πέντε χρόνια», κατέληξε.

Κυριάκος Λοΐζου

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.