Ευρωπαϊκή Ένωση – Νέα χρονιά και νέες προκλήσεις

Του Δρος Αμβρόσιου Προδρόμου*

Το 2020 δεν ήταν σίγουρα και η καλύτερη χρονιά που πέρασε η ανθρωπότητα, αφού η συνεχιζόμενη πανδημία έφερε μαζί της μια σειρά από τεράστια προβλήματα. Προβλήματα που έχουν να κάνουν με την οικονομία, την κοινωνία, τον πολιτισμό, και σίγουρα με τον τομέα της Υγείας, ένας τομέας ο οποίος έχει δοκιμαστεί περισσότερο από κάθε άλλη φορά σε παγκόσμιο επίπεδο. Όλα αυτά έχουν δημιουργήσει ένα εξαιρετικά περίπλοκο περιβάλλον εντός της Ένωσης, κάτι το οποίο έχει να κάνει με όλες τις χώρες της Ένωσης. Πέρα από αυτό, υπάρχουν πολλές άλλες προκλήσεις που η Ένωση θα πρέπει να αντιμετωπίσει. Προβλήματα τα όποια είναι ιδιαίτερα αυξημένα στις χώρες που είχαν ήδη οικονομικά προβλήματα και τα οποία έχουν επιδεινωθεί.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα που υπήρχε μέχρι και την παραμονή των Χριστουγέννων ήταν αυτό του Brexit. Ένα πρόβλημα το οποίο ταλάνιζε τα δύο μέρη από τον Ιούνη του 2016, οπότε και η Βρετανία μέσω δημοψηφίσματος αποφάσιζε να αποχωρήσει. Το θέμα έχει κλείσει οριστικά και αμετάκλητα μέσα από την τελική Συμφωνία Εμπορίου και Συνεργασίας (Trade and Cooperation Agreement), η οποία θέτει τους όρους που θα δεσμεύουν τα δύο μέρη από τώρα και στο εξής.

Η νέα χρονιά βρίσκει την Ένωση μπροστά από ένα εντελώς νέο περιβάλλον όσον αφορά τον βασικό της εταίρο, τόσο στην οικονομία όσο και στα θέματα γεωπολιτικής στρατηγικής. Αυτός δεν είναι άλλος από τις ΗΠΑ, αφού η αλλαγή σκυτάλης στην ηγεσία της χώρας δημιουργεί νέα δεδομένα, κάτι το οποίο εντοπίζεται σε δύο επίπεδα. Το πρώτο αφορά την οικονομική σχέση μεταξύ των δύο πλευρών, αφού η διοίκηση Τραμπ είχε μια διαφορετική προσέγγιση με θέματα όπως ο Προστατευτισμός (Protectionism) να έχουν την τιμητική τους. Το δεύτερο αφορά τα θέματα γεωστρατηγικής, αφού ο Τραμπ αποσύρθηκε από πολλές περιοχές, κυρίως από τη Μέση Ανατολή, κάτι το οποίο επηρέασε τη λειτουργία του ΝΑΤΟ. Αυτό αναμένεται να αλλάξει με την αλλαγή της διακυβέρνησης, αφού είναι γνωστές οι θέσεις του Τζο Μπάιντεν.

Ένα θέμα το οποίο θα επανέλθει, ως αποτέλεσμα και της πολιτικής Τραμπ, είναι αυτό της προστασίας του περιβάλλοντος, αφού η αποχώρηση των ΗΠΑ από τις διάφορες συμφωνίες έχει φέρει τεράστιες αλλαγές στον παγκόσμιο περιβαλλοντικό χάρτη. Μπορεί η Ένωση μέσα από διάφορες πολιτικές της, αλλά και μεμονωμένες πολιτικές των κρατών-μελών της, να έχει επικεντρωθεί στο στόχο της προστασίας του περιβάλλοντος, αλλά χωρίς τη στενή συνεργασία με τις άλλες μεγάλες βιομηχανικές δυνάμεις (ΗΠΑ, Κίνα, Ινδία, Ρωσία) δεν είναι δυνατόν η Ένωση να περιμένει σοβαρά αποτελέσματα. Σίγουρα οι πολιτικές της Ένωσης είναι μπροστά από τους υπόλοιπους, αλλά η συνεργασία είναι απαραίτητη.

Ένα ακόμα φλέγον θέμα, το οποίο αφορά ιδιαίτερα την Κύπρο και την Ελλάδα, είναι αυτό των σχέσεων της Ένωσης με την Τουρκία. Με τη νέα χρονιά και το τέλος της προεδρίας του Συμβουλίου από τη Γερμανία και την ανάληψή της από την Πορτογαλία (Ιανουάριος – Ιούνιος) και τη Σλοβενία (Ιούλιος – Δεκέμβριος) μπορεί να αλλάξει κάπως τα δεδομένα, αλλά είναι καλύτερα να κρατάμε μικρό καλάθι. Τα συμφέροντα είναι πολύ μεγάλα, κυρίως για μεγάλες χώρες όπως είναι η Γερμανία, η Ισπανία και η Ιταλία, αλλά πολλές άλλες χώρες έχουν πλέον ανοικτά ταχθεί κατά της Τουρκίας και της όλης στάσης της σε θέματα τα οποία αφορούν το μεταναστευτικό, την ανοικτή πολιτική σύγκρουση, αλλά και της επιθετικής στάσης κατά της Κύπρου και της Ελλάδας.

Σίγουρα υπάρχουν πάρα πολλές άλλες προκλήσεις οι οποίες με τον ένα ή τον άλλο τρόπο έχουν να κάνουν και με τη συνεχιζόμενη πανδημία. Η Ένωση βρίσκεται αυτή τη στιγμή μπροστά σε πάρα πολλά προβλήματα και προκλήσεις. Το θετικό είναι ότι πλέον το Brexit αποτελεί παρελθόν. Για την Κυπριακή Δημοκρατία οι προκλήσεις είναι ακόμα περισσότερες, αφού ως μια μικρή οικονομία είναι ευάλωτη σε μια σειρά από εξωτερικούς παράγοντες. Πέρα από τις ευχές, θα χρειαστούν ορθές πολιτικές για να μπορέσει η Ένωση, αλλά και η Κύπρος μας να ορθοποδήσουν.

 

*Ακαδημαϊκός – Σύμβουλος Εκπαίδευσης και Επιχειρήσεων

[email protected]

Ακολουθήστε μας στο Google News.
Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.