Ευρωπαϊκή Ένωση – Περιβάλλον και Λευκή Βίβλος



Του Δρος Αμβρόσιου Προδρόμου*

Η συνεχιζόμενη πανδημία έχει δημιουργήσει τεράστια προβλήματα σε διάφορα επίπεδα, τόσο κοινωνικά όσο και οικονομικά, κάτι το οποίο έχει οδηγήσει την παγκόσμια κοινότητα σε σημείο παροξυσμού, σε ανάπτυξη διαφόρων θεωριών περί συνωμοσιών, ανεξαρτήτως εάν αυτές είναι ορθές ή όχι. Από την άλλη όμως, έχει οδηγήσει σε ένα θετικό σημείο το οποίο θα πρέπει να αναλυθεί στην ορθή του διάσταση για να μπορέσουμε να κατανοήσουμε το ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το θετικό σημείο αναφέρεται στο γεγονός ότι τα μέτρα αναγκαστικού εγκλεισμού στα οποία οδηγήθηκαν τα κράτη σε παγκόσμιο επίπεδο, και κυρίως εντός της Ένωσης, έχουν οδηγήσει σε σημαντική μείωση στα επίπεδα ρύπανσης του περιβάλλοντος, σε πολλές περιπτώσεις μέχρι και 600%, κάτι το οποίο ήταν εντελώς αδιανόητο μέχρι τη συγκεκριμένη στιγμή.

Η εξέλιξη αυτή μας δίνει τη δυνατότητα καλύτερης ανάλυσης των πολιτικών της Ένωσης, των ορθών αλλά και λανθασμένων βημάτων τα οποία έχει αναπτύξει και πώς θα μπορούσε να αναπτύξει περαιτέρω ενέργειες για την προστασία του περιβάλλοντος, κάτι το οποίο αποτελεί πρόκληση η οποία δεν περιορίζεται στα κράτη-μέλη της Ένωσης, ή την ίδια την Ένωση ως ένα ενιαίο κοινωνικό, πολιτικό και οικονομικό σύνολο, αλλά αφορά ολόκληρο τον πλανήτη. Σε καμιά περίπτωση όμως δεν μπορεί να παραγνωρισθεί ή να υποτιμηθεί ο ρόλος της Ένωσης ως ο μεγαλύτερος περιφερειακός οργανισμός του πλανήτη, ο οποίος με 13,9 τρις ευρώ αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία μετά από αυτήν των ΗΠΑ.


Η ανάπτυξη της Λευκής Βίβλου για την προστασία του περιβάλλοντος υπό τον γενικό τίτλο «Η προσαρμογή στην αλλαγή του κλίματος: προς ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο δράσης», η οποία έλαβε χώρα το 2009, αποτελεί το έναυσμα για μια πιο συγκροτημένη ανάπτυξη πολιτικών, Κανονισμών και Οδηγιών που δίνουν τις κατευθυντήριες γραμμές προς τα κράτη-μελη. Φυσικά πριν από τη συγκεκριμένη Λευκή Βίβλο υπήρξαν μια σειρά από άλλες ενέργειες, οι οποίες έδωσαν την ευκαιρία στην Ένωση να επικεντρωθεί με πιο ορθολογιστικό τρόπο στα θέματα του περιβάλλοντος.

Το γεγονός ότι η Λευκή Βίβλος αναφέρεται σε μια σειρά από συγκεκριμένα θέματα, όπως είναι η προστασία των υδάτων, η γεωργία, αλλά και η υγεία των ζώων, δίνει την δυνατότητα στα κράτη-μέλη να αναπτύξουν πολιτικές στη βάση της αειφόρου ανάπτυξης. Εξαιρετική σημασία μέσα από τη Λευκή Βίβλο δίνεται στο θέμα της πρόληψης καθώς αναφέρεται ότι «η πρόληψη προσφέρει αναμφισβήτητα οικονομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά πλεονεκτήματα, αφού προκαταλαμβάνει τις ενδεχόμενες επιπτώσεις και περιορίζει τις απειλές στα οικοσυστήματα, στην υγεία του ανθρώπου, στην οικονομία και στις υποδομές».

Στη βάση της Λευκής Βίβλου και των άλλων ενεργειών της Ένωσης, τα κράτη-μέλη είναι πλέον δεσμευμένα να προχωρήσουν στην ανάπτυξη μιας σειράς πολιτικών αποφάσεων, για να μπορέσουν να προστατεύσουν το περιβάλλον, με τις χώρες της Σκανδιναβίας, για ακόμη μια φορά, να ηγούνται αυτής της διαδικασίας. Τα προβλήματα τα οποία αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα και τα ακραία φαινόμενα τα οποία έχουν τα τελευταία χρόνια ενταθεί και στην ευρωπαϊκή ήπειρο, δεν αφήνουν πολλά περιθώρια στην Ένωση αλλά και στα κράτη-μέλη, αφού αντιλαμβάνονται πλέον ότι η κλεψύδρα αδειάζει επικίνδυνα. Η ραγδαία εξέλιξη της πανδημίας, με τα θετικά για το περιβάλλον αποτελέσματα, όσο τραγικό και κυνικό και να φαίνεται, οδηγεί στην καλύτερη αντιμετώπιση των προβλημάτων του περιβάλλοντος.

Ως Κυπριακή Δημοκρατία έχουμε μείνει αρκετά πίσω από τους στόχους τους οποίους έχει θέσει η Ένωση για το περιβάλλον και αυτό οδηγεί τόσο σε περιβαλλοντικές όσο και οικονομικές επιπτώσεις. Μπορεί ο κάθε πολίτης ξεχωριστά να έχει προσωπική ευθύνη, αλλά χωρίς την ανάπτυξη συγκεκριμένων στρατηγικών από το κράτος, δεν μπορούμε να περιμένουμε πολλά. Η Ένωση παρά τα ελλείμματα στο συγκεκριμένο θέμα, μπορεί μέσα από τη Λευκή Βίβλο για το περιβάλλον να μας δώσει την απαραίτητη καθοδήγηση.

*Ακαδημαϊκός – Σύμβουλος Επιχειρήσεων και Εκπαίδευσης