Ευρωπαίος Επίτροπος για το Περιβάλλον στη «Χ»: Κρίσιμα τα επόμενα δέκα χρόνια για το κλίμα

  • «Ο χρόνος δεν είναι με το μέρος μας», προειδοποιεί ο Ευρωπαίος Επίτροπος για το Περιβάλλον
  • Κίτρινη κάρτα στην Κυπριακή Δημοκρατία για τη διαχείριση των αποβλήτων
  • «Απαιτούνται συνοδευτικά μέτρα για την αντιμετώπιση θεμάτων όπως η ενεργειακή φτώχεια»
  • «Κάθε πολίτης παράγει κατά μέσο όρο ετησίως σχεδόν μισό τόνο απορριμμάτων»

 

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για το Περιβάλλον, τους Ωκεανούς και την Αλιεία τονίζει σε αποκλειστική συνέντευξή του στη «Χ» την ανάγκη για κατεπείγουσα δράση για το κλίμα, καθώς υπάρχει κίνδυνος για μη αναστρέψιμες επιπτώσεις στο περιβάλλον και τον πλανήτη ευρύτερα. Μιλώντας στη βάση μετρήσιμων στοιχείων, ο Βιργκίνιους Σινκεβίτσιους επισημαίνει ότι η μείωση της ρύπανσης θα μας κόστιζε στο δεκαπλάσιο από τις συνέπειες που αντιμετωπίζουμε λόγω της ρύπανσης. Επεξηγεί τις δικλίδες διαχείρισης της κυκλικής οικονομίας σε όλο τον κύκλο ζωής των πολιτών και τις πρακτικές σύμφωνα με τις οποίες η Επιτροπή σκοπεύει να διαχειριστεί το Green New Deal που, όπως αναφέρει, θα αποτελέσει τη νέα στρατηγική ανάπτυξης της Ευρώπης. Ο Λιθουανός Επίτροπος Σινκεβίτσιους δίνει και… κίτρινη κάρτα στην Κυπριακή Δημοκρατία για τη διαχείριση των αποβλήτων.


Κατεβάστε το  Dialogos App
Apple | Android | Huawei



Του Κώστα Κωνσταντίνου

Η Επιτροπή στοχεύει να καταστήσει την ΕΕ την πρώτη στον κόσμο κλιματικά ουδέτερη ήπειρο με μηδενικές εκπομπές θερμοκηπίου έως το 2050. Δεν είναι μια αρκετά μεγάλη περίοδος κατά την οποία αυτή η μεγάλη μεταρρύθμιση θα ξεθωριάσει μετά από μακρές συζητήσεις μεταξύ των κρατών-μελών;

Πρέπει να παραδεχτώ ότι ο χρόνος δεν είναι με το μέρος μας. Η επιστήμη μάς έδωσε ένα σαφές χρονοδιάγραμμα και τα επόμενα 10 χρόνια είναι κρίσιμα για δράση. Η τελευταία έκθεση της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή δίνει σαφή κατεύθυνση για το πού κατευθυνόμαστε. Διαπιστώνει ότι εάν δεν υπάρξει άμεση, γρήγορη και μεγάλης κλίμακας μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, ο περιορισμός της υπερθέρμανσης του πλανήτη κοντά στους 1,5°C ή ακόμη και τους 2°C θα είναι απρόσιτος τις επόμενες δεκαετίες. Δεν θα υπάρχει περιοχή στον κόσμο που να μην επηρεάζεται από αυξανόμενα κύματα καύσωνα, έντονες βροχοπτώσεις, πλημμύρες, ξηρασία, ακραία φαινόμενα ανόδου της στάθμης της θάλασσας. Αυτή λοιπόν είναι και θα συνεχίσει να είναι η πραγματικότητά μας, αλλά η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία είναι ο τρόπος για να αποφευχθούν σημαντικές επιπτώσεις στις ζωές μας.

Ο στόχος μας για μια κλιματικά ουδέτερη Ευρώπη έως το 2050 και ο ενδιάμεσος στόχος για τη μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990 τέθηκε μετά από μια ολοκληρωμένη εκτίμηση της σκοπιμότητάς του. Σημειώστε ότι ο αρχικός στόχος ήταν το 50%, ο οποίος στη συνέχεια αυξήθηκε στο 55%. Κάθε 5 χρόνια θα παρακολουθούμε την πρόοδο και αναλόγως θα προσαρμόζουμε τη δράση μας. Θα συνεργαστούμε με τους διαφόρους τομείς για να συγκροτήσουμε για τον καθένα, συγκεκριμένο οδικό χάρτη ώστε να φτάσουμε στο στόχο της κλιματικής ουδετερότητας. Η μετάβαση στην πράσινη εποχή είναι εφικτή και ευελπιστώ να γίνουν όλοι συμμέτοχοι.

Πιστεύετε ότι η Επιτροπή θα μπορέσει να αντέξει τις πιέσεις των διαφόρων οικονομικών λόμπι εφαρμόζοντας τη συμφωνία ως έχει;

Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία είναι η νέα στρατηγική ανάπτυξης. Η κυκλική οικονομία είναι μια σύγχρονη οικονομία. Μπορεί να φέρει μείωση εκπομπών CO2 κατά 61% στον τομέα των κατασκευών, 70% στις μεταφορές και κατά 49% στα αγροδιατροφικά προϊόντα.

Οι επιχειρήσεις στην Ευρώπη έχουν αρχίσει να συνειδητοποιούν ότι η μετάβαση προς μια κυκλική οικονομία φέρνει περιβαλλοντικά οφέλη, αλλά και σημαντικές εξοικονομήσεις. Οι εταιρείες που εφαρμόζουν μέτρα πρόληψης αποβλήτων και οικολογικού σχεδιασμού μπορούν να εξοικονομήσουν περίπου 600 εκατομμύρια ευρώ ετησίως.

Οι αλλαγές για την αύξηση της αποδοτικότητας των πόρων που χρησιμοποιεί μια εταιρεία, πράγματι θα έχει ένα βραχυπρόθεσμο κόστος. Ωστόσο, τα οφέλη θα το υπερβούν κατά πολύ διότι θα προκύψουν νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες με το άνοιγμα νέων αγορών.

Στην πράσινη μετάβαση κανείς δεν πρέπει να μείνει πίσω. Το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης δημιουργήθηκε για τους τομείς και τις περιοχές που θα πρέπει να κάνουν ένα μεγάλο άλμα προς την κλιματική ουδετερότητα και που θα χρειαστούν βοήθεια.

Το Ταμείο έχει στόχο να μετριάσει τον αντίκτυπο της μετάβασης χρηματοδοτώντας τον εκσυγχρονισμό της τοπικής οικονομίας και να περιορίσει τις αρνητικές επιπτώσεις. Το Ταμείο με συνολικό προϋπολογισμό 17,5 δις αναμένεται να δρομολογήσει επενδύσεις ύψους σχεδόν 30 δις.

«Πράσινοι» Δασμοί. Θεωρείτε, Επίτροπε, ότι αυτό το εργαλείο είναι σοβαρό εμπόδιο για κάποιον να μεταφέρει ρυπογόνες επιχειρήσεις σε τρίτες χώρες με τη σκέψη να τις εισάγει στην Ένωση;

Καθώς επικρατούν στις χώρες εκτός της ΕΕ χαλαρότερες περιβαλλοντικές πολιτικές, υπάρχει μεγάλος κίνδυνος για το φαινόμενο της «διαρροής άνθρακα». Οι εταιρείες που εδρεύουν στην ΕΕ θα μπορούσαν είτε να μετακινήσουν την παραγωγή τους στο εξωτερικό για να αποκομίσουν όφελος λόγω χαλαρών προτύπων, είτε τα προϊόντα της ΕΕ θα μπορούσαν να αντικατασταθούν με εισαγόμενα προϊόντα που παράχθηκαν με μεγαλύτερη ένταση άνθρακα. Τέτοιες διαρροές μπορεί να μετατοπίσουν τις εκπομπές εκτός Ευρώπης υπονομεύοντας τις προσπάθειες αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής.

Λόγω του προβλήματος αυτού υιοθετήθηκε ο Μηχανισμός Συνοριακών Προσαρμογών Άνθρακα. Όσοι εισάγουν προϊόντα στην ΕΕ θα αγοράσουν ειδικά πιστοποιητικά που αντιστοιχούν στην τιμή του άνθρακα που θα είχε καταβληθεί, ως εάν τα αγαθά να παράγονταν σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ. Αντιστρόφως, όταν ένας παραγωγός εκτός ΕΕ μπορεί να αποδείξει ότι έχει ήδη πληρώσει για τον άνθρακα που χρησιμοποιείται στην παραγωγή των εισαγόμενων προϊόντων, το αντίστοιχο κόστος μπορεί να αφαιρεθεί πλήρως για τον εισαγωγέα της ΕΕ. Έτσι ο μηχανισμός θα βοηθήσει στην πρόληψη του κινδύνου διαρροής άνθρακα.

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν πλείστες χώρες εντός κι εκτός ΕΕ είναι η ορθή διαχείριση αποβλήτων. Η προοπτική της κυκλικής οικονομίας δίνει κάποια κατεύθυνση; Υπάρχει λύση και ποιες είναι οι εναλλακτικές επιλογές;

Ένα σύγχρονο Σύστημα Διαχείρισης Αποβλήτων είναι κρίσιμο συστατικό κάθε λειτουργικού συστήματος κυκλικής οικονομίας. Δεν μπορεί να υπάρξει «κυκλικότητα», εάν η διαχείριση των αποβλήτων παραμείνει σε παλιομοδίτικες προσεγγίσεις με βάση το ξεπερασμένο μοντέλο λήψης-διάθεσης.

Η κυκλική οικονομία παρέχει ένα σχέδιο για το σύστημα διαχείρισης αποβλήτων του μέλλοντος, στη βάση ενός συστήματος με το οποίο η αξία των προϊόντων και πόρων μένει στην οικονομία όσο το δυνατόν περισσότερο ελαχιστοποιώντας την παραγωγή αποβλήτων.

Το νέο Σχέδιο Δράσης για την Κυκλική Οικονομία δείχνει την πορεία προς μια οικονομία πιο αποδοτική στη διαχείριση πόρων, καθαρή και κλιματικά ουδέτερη. Όσον αφορά τη διαχείριση των αποβλήτων, πρέπει να τονίσουμε ότι -παρά τις προσπάθειες σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο- η ποσότητα των αποβλήτων που δημιουργούνται δεν μειώνεται.

Η ετήσια παραγωγή απορριμμάτων στην ΕΕ ανέρχεται σε 2,5 δισεκατομμύρια τόνους, ή 5 τόνους κατά κεφαλή ετησίως, και κάθε πολίτης παράγει κατά μέσο όρο σχεδόν μισό τόνο αστικών απορριμμάτων. Ως εκ τούτου, το Σχέδιο Δράσης περιλαμβάνει μεταξύ άλλων διαδικασίες μείωσης των αποβλήτων.

Η Επιτροπή, για παράδειγμα, θα προτείνει αναθεώρηση της νομοθεσίας για τις συσκευασίες, τα οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους και τις επικίνδυνες ουσίες στον ηλεκτρονικό εξοπλισμό, με σκοπό την πρόληψη των αποβλήτων, την αύξηση των ανακυκλωμένων υλικών, την προώθηση ασφαλέστερων και καθαρότερων ροών αποβλήτων και τη διασφάλιση υψηλής ποιότητας ανακύκλωσης.

Η Κύπρος πρέπει να καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για τη δημιουργία επαρκούς δικτύου εγκαταστάσεων για την αποτελεσματική διαχείριση όλων των αποβλήτων της προκειμένου να συμμορφωθεί με τους στόχους μετά το 2020. Υπάρχουν νέα οικονομικά εργαλεία στο σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων, που πρέπει να υιοθετηθούν και να εφαρμοστούν.

Kiklikioikonomia

«Ταµείο Κοινωνικού Κλίµατος» εισηγείται η Κοµισιόν για τη στήριξη στα πιο ευάλωτα νοικοκυριά

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος ανα­φέρθηκε και στο κόστος που θα έχει για τους πολίτες η µετάβαση στην πράσινη εποχή. Σύµφωνα µε τις εκτιµήσεις, η µείωση της ρύπανσης θα µας κοστίζει 10 φορές λιγότερο από τις συνέπειες που αντιµετωπί­ζουµε λόγω της ρύπανσης.

Συγκεκριµένα, έφερε ως παρά­δειγµα την επαναχρησιµοποίηση υλικών στο πλαίσιο της κυκλι­κής οικονοµίας, σηµειώνοντας ότι «αυτή τη στιγµή εργαζόµαστε σε ένα νέο νοµοθέτηµα ώστε να γί­νουν τα προϊόντα από το σχεδιασµό τους πιο βιώσιµα και ευκολότερα στην επιδιόρθωση και την επανα­χρησιµοποίηση, έτσι ώστε να διαρ­κούν περισσότερο. Έτσι θα µείνουν λεφτά στην τσέπη του πολίτη.

Οι πολίτες θα δουν επίσης µια στροφή σε πηγές ενέργειας χωρίς άνθρακα, µετάβαση των µεταφο­ρών στην ηλεκτροκίνηση, βελτι­ωµένες µονώσεις κτιρίων. Συνήθως αυτή η µετάβαση έρχεται µε τεχνο­λογίες που απαιτούν κάποιες προ­καταρκτικές επενδύσεις, αλλά στην πορεία θα φέρει µείωση κατανάλω­σης καυσίµου, κάνοντας απόσβεση της επένδυσης µακροπρόθεσµα».

Υπογράµµισε επίσης ότι στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συµφωνίας, η Επιτροπή κατέστησε σαφές ότι πρέπει να υπάρξουν συ­νοδευτικά µέτρα για την αντιµετώ­πιση θεµάτων όπως η ενεργειακή φτώχεια και η εξασφάλιση µιας δίκαιης µετάβασης. Για την αντιµε­τώπιση, µάλιστα, των κοινωνικών προκλήσεων, η Επιτροπή πρότεινε επίσης τη δηµιουργία ενός «Ταµεί­ου Κοινωνικού Κλίµατος» για την άµεση εισοδηµατική υποστήριξη στα πιο ευάλωτα νοικοκυριά.

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.