Ευρώπη και Ρωσία: Η αλληλεξάρτηση των δύο μερών δημιουργεί ένα πολύπλοκο πολιτικό, οικονομικό και ενεργειακό περιβάλλον

Του Δρος Αμβρόσιου Προδρόμου*

Οι σχέσεις της Ευρώπης με τρίτα μέρη, ειδικά με χώρες οι οποίες δεν ανήκουν στη σφαίρα επιρροής της Δύσης, αποτελούσαν πάντοτε αντικείμενο διφορούμενων απόψεων και ενίοτε εντάσεων, αφού τα θέματα τα οποία απασχολούν τις δύο πλευρές αφορούν πτυχές πολιτικές, οικονομικές, αλλά και της ασφάλειας. Οι σχέσεις της ΕΕ με τη Ρωσία έχουν τα τελευταία χρόνια διέλθει μέσα από χίλια κύματα, αφού το γεγονός ότι πολλές χώρες τής πάλαι ποτέ κραταιάς Σοβιετικής Ένωσης έχουν περάσει στην απέναντι πλευρά, κάτι το οποίο ποτέ δεν άρεσε στη Ρωσία, δημιούργησε ένα τεράστιο πεδίο έντασης.

Η επόμενη δεκαετία αναμένεται να είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα όσον αφορά τις σχέσεις των δύο χωρών, αφού η αλληλεξάρτηση των δύο μερών δημιουργεί ένα πολύπλοκο πολιτικό, οικονομικό και ενεργειακό περιβάλλον, κάτι το οποίο σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να προβλεφθεί με ακρίβεια. Η κάθε πρόβλεψη είναι παρακινδυνευμένη. Οι αρνητικές τάσεις, οι οποίες επικρατούν τα τελευταία χρόνια, είναι τεράστιες αλλά σίγουρα δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι δεν μπορούν να ανατραπούν, αφού τα συμφέροντα και των δύο μερών οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η εξομάλυνση αποτελεί ανάγκη και για τα δύο μέρη.

Το Ουκρανικό ζήτημα έχει ταράξει τα νερά των σχέσεων των δύο πλευρών, κάτι το οποίο για τη Ρωσία αποτελεί θέμα επιβίωσης, αφού οι νατοϊκές βάσεις έχουν πάει πάρα πολύ κοντά στη χώρα, κάτι το οποίο αναπόφευκτα έχει δημιουργήσει εντάσεις. Η προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία ήταν η σταγόνα η οποία ξεχείλισε το ποτήρι των σχέσεων των δύο μερών. Όλα αυτά οδήγησαν σε οικονομικές και πολιτικές κυρώσεις εκ μέρους της Ένωσης, γεγονός που δεν έκαμψε την αντίσταση της Ρωσίας και οδήγησε σε περαιτέρω εντάσεις. Η Ουκρανία αποτελεί και για τις δύο πλευρές το «προκεχωρημένο φυλάκιο» και ως εκ τούτου πολύ πιθανόν να δούμε περαιτέρω εντάσεις μεταξύ των δύο μερών, αφού η Ουκρανία δεν φημίζεται για την πολιτική της σταθερότητα και διαφάνεια.

Το ζήτημα της Ενέργειας αποτελεί ένα ακόμα κομβικό σημείο στις σχέσεις των δύο πλευρών, αφού η Ευρώπη είναι σε τεράστιο βαθμό εξαρτημένη από το φυσικό αέριο της Ρωσίας, κάτι το οποίο γίνεται ιδιαίτερα έντονο κατά τους κρύους μήνες του χειμώνα, κάτι που ενίοτε οδηγεί στην αναθέρμανση των σχέσεων των δύο πλευρών. Το γεγονός ότι το ρωσικό φυσικό αέριο αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την ευρωπαϊκή οικονομία δημιουργεί περαιτέρω σχέσεις αλληλεξάρτησης. Επίσης, η διέλευσή του μέσω Ουκρανίας, σε πολλές χώρες της Ένωσης, έχει δημιουργήσει στο παρελθόν εντάσεις όσον αφορά τις τιμές, με την Ουκρανία να αρνείται να πληρώσει, και τη Ρωσία να απειλεί ότι θα κλείσει τη στρόφιγγα.

Παράλληλα, οι σχέσεις της Ρωσίας με την Τουρκία, σχέση η οποία έχει αναπτυχθεί σε πολλά επίπεδα, οικονομικά, πολιτικά, ενεργειακά, αλλά και στρατιωτικά, έχουν φέρει τις δύο πλευρές σε μια περίοδο έντασης. Το γεγονός ότι η Ρωσία έχει αναπτύξει σε τόσο τεράστιο βαθμό τις σχέσεις της με μια σημαντική χώρα του ΝΑΤΟ, είναι κάτι το οποίο η Ένωση δεν μπορεί να παραγνωρίσει. Η παράλληλη απουσία των ΗΠΑ από την περιοχή δημιουργεί περαιτέρω ανησυχίες για το πώς θα εξελιχθούν οι σχέσεις των δύο μερών, κάτι το οποίο θα διαφανεί σύντομα. Η αλλαγή σκυτάλης στις ΗΠΑ και η ανάγκη για ειρήνευση στην περιοχή μας, μπορεί να οδηγήσει τόσο προς όξυνση όσο και προς εξομάλυνση των σχέσεων των δύο μερών. Τόσο η Ρωσία όσο και η Ένωση έχουν πολλά να κερδίσουν από την εξομάλυνση των σχέσεών τους. Όσο για την Κυπριακή Δημοκρατία, μπορούμε να πούμε ότι έχει βρεθεί στη μέση. Οι πολιτικές μας επιλογές θα έχουν αντίκτυπο στην οικονομία, αλλά και στο Κυπριακό. Η εξάρτησή μας και από τα δύο μέρη δεν είναι κάτι το οποίο μπορεί εύκολα να ισορροπηθεί.

 

*Ακαδημαϊκός, Σύμβουλος Επιχειρήσεων και Εκπαίδευσης

 

Ακολουθήστε μας στο Google News.
Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.