Του
Αμβρόσιου Προδρόμου*

Μερικά χρόνια μετά την οικονομική, αλλά κυρίως την τραπεζική κρίση στην Ευρώπη μπορούμε και πρέπει να δούμε κάποια στοιχεία για το πώς η Ένωση έχει ανταποκριθεί σε αυτή τη δύσκολη περίοδο. Σκοπός μας είναι να επικεντρωθούμε στην Ευρωζώνη, στην οποία βρίσκεται από το 2008 και η Κυπριακή Δημοκρατία. Το γεγονός ότι η Ευρωζώνη έχει τα δικά της χαρακτηριστικά κάνει την ανάγνωση των βασικών στοιχείων της Ευρωζώνης ακόμα πιο σημαντική. Από το 2014 οπότε και φάνηκαν τα πρώτα σημάδια ανάκαμψης, πολλά έχουν αλλάξει στην Ευρωζώνη τα τελευταία πέντε χρόνια.
Το πιο σημαντικό είναι το θέμα της ανεργίας. Το 12% έχει πλέον κατέλθει στο 7,5%, κάτι το οποίο δίνει σημαντικές ανάσες στα Εθνικά Ταμεία. Παράλληλα η ανεργία ανάμεσα στους νέους έχει μειωθεί από το 25% στο 16%. Μειώσεις πραγματικά σημαντικές, αφού μιλούμε για ανθρώπους οι οποίοι είδαν τα εισοδήματά τους να μειώνονται και τις ζωές τους να καταστρέφονται. Σε απόλυτους αριθμούς η Ευρωζώνη είδε ακόμα 10 εκατ. εργαζομένους να μπαίνουν στην αγορά εργασίας, τα 149 εκατ. αυξήθηκαν στα 159 εκατ. Από αυτό επωφελήθηκαν τόσο οι μόνιμοι υπάλληλοι όσο και αυτοί που είναι σε καθεστώς μερικής απασχόλησης.
Τα πιο πάνω στοιχεία ενισχύονται από το γεγονός ότι ο Δείκτης Παραγωγικότητας (Productivity Index) στην Ευρωζώνη έχει αυξηθεί από τις 102 μονάδες στις 105. Αυτό οφείλεται κυρίως στις νέες επενδύσεις σε νέες και υφιστάμενες επιχειρήσεις. Παράλληλα οι επενδύσεις έχουν αυξηθεί και σε θέματα εκπαίδευσης του ανθρώπινου δυναμικού, κάτι το οποίο ανεβάζει την παραγωγικότητα κατακόρυφα. Τέλος, η μακροχρόνια άνεργοι έχουν μειωθεί από το 6,5% στο 3,5%. Αυτό οδηγεί σε πολλαπλά κοινωνικά οφέλη, κυρίως για τους οικογενειάρχες. Το στοιχείο των επενδύσεων ενισχύεται και από το γεγονός ότι ο δανεισμός τόσο για καταναλωτικά/οικιστικά δάνεια, όσο και για επενδύσεις, έχει αυξηθεί από τα 2,5 τρις ευρώ στα 6,3 τρις ευρώ.
Σημαντικό επίσης στοιχείο είναι ότι το συνολικό δημόσιο χρέος της Ευρωζώνης έχει μειωθεί από το πολύ υψηλό 92% στο 82%. Η μείωση των 10 μονάδων δίνει την ευκαιρία στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) να αναθεωρήσει τους μακρο-οικονομικούς της στόχους. Την ίδια στιγμή, η Ευρωζώνη έχει καταφέρει να αυξήσει, έστω και οριακά, τα αποθέματα χρυσού, από τους 503.3 τόνους σε 504.8 τόνους. Αυτό δίνει ακόμα περισσότερη αξιοπιστία στην Ευρωζώνη, η οποία έχει καταφέρει να βγει από την τραπεζική κρίση χωρίς να αποχωριστεί το πιο σημαντικό της στοιχείο.
Παράλληλα, η Ευρωζώνη έχει καταφέρει να έχει θετικό πρόσημο στο εμπορικό ισοζύγιο, σε αντίθεση με τον πιο σκληρό της εμπορικό ανταγωνιστή, τις ΗΠΑ, οι οποίες δεν έχουν καταφέρει να αντιστρέψουν το αρνητικό κλίμα στις τεράστιες εισαγωγές τους. Αυτό δείχνει την τεράστια δυναμική της Ένωσης και κυρίως της Ευρωζώνης με τις Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία και Ολλανδία να έχουν τη μερίδα του λέοντος σε αυτή την προσπάθεια.
Τα πιο πάνω στοιχεία είναι μόνο μερικά από τα στοιχεία τα οποία δείχνουν τη δυναμική της Ευρωζώνης για να ανταποκρίνεται στις δύσκολες καταστάσεις. Σίγουρα, σε αυτή τη διαδικασία, πολλές κοινωνικές παροχές έχουν αποκοπεί, οι άστεγοι έχουν αυξηθεί, καθώς και πολλοί νέοι σε πολλές χώρες της Ευρωζώνης έχουν πάρει το δρόμο της ξενιτιάς. Παράλληλα, να μη λησμονούμε ότι τρεις χώρες της Ευρωζώνης, Ελλάδα, Ιταλία και Κύπρος, έχουν απορροφήσει τεράστιες μεταναστευτικές ροές, κάτι το οποίο επιβαρύνει τις εθνικές τους οικονομίες. Η Ευρωζώνη έχει ακόμα τεράστιο δρόμο μπροστά της. Τα επόμενα χρόνια είναι κρίσιμα για την ανάπτυξη της Ευρώπης και της Ευρωζώνης. Για την εύθραυστη κυπριακή οικονομία οι προκλήσεις είναι τεράστιες. Μόνο με συνετές πολιτικές θα μπορέσουμε να ισορροπήσουμε μεταξύ της κοινωνικής δικαιοσύνης και της δημοσιονομικής σταθερότητας.

*Ακαδημαϊκός – Σύμβουλος Εκπαίδευσης & Επιχειρήσεων