ΦΑΚΕΛΟΣ ΚΥΠΡΟΥ: Στη δημοσιότητα το περιεχόμενο του ανακριτικού έργου

Του Μιχάλη Μιχαήλ

  • Από πλευράς κυπριακής Βουλής δόθηκε στη δημοσιότητα το πόρισμά της για το Φάκελο της Κύπρου, όχι όμως οι καταθέσεις
  • Σήμερα ορισμένοι από τους ενόχους αλλά και υποστηρικτές τους προσπαθούν να παραχαράξουν την ιστορία, να αποπροσανατολίσουν και να παρουσιάσουν τα θύματα ως θύτες και τους θύτες ως θύματα

 

Μετά από 32 χρόνια αφότου ξεκίνησε στην ελληνική Βουλή το έργο της εξεταστικής των πραγμάτων Επιτροπής, το περιεχόμενο του ανακριτικού έργου του Φακέλου της Κύπρου δόθηκε στη δημοσιότητα.

Είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο, αφού οι προηγούμενοι Πρόεδροι της ελληνικής Βουλής είχαν κατατάξει το περιεχόμενο αυτό στην κατηγορία του απόρρητου.

Πρέπει επίσης να σημειώσουμε ότι κατά καιρούς υπήρξαν δημοσιεύματα τα οποία πρόβαλλαν σημεία από τις καταθέσεις, ενώ τα πορίσματα των κοινοβουλευτικών ομάδων που εκδόθηκαν τότε δεν είδαν ποτέ επίσημα το φως της δημοσιότητας.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να αναπτυχθεί μια παραφιλολογία σε σχέση με το περιεχόμενό του και πολλοί να λένε ό,τι ήθελαν, ισχυριζόμενοι ότι αυτά που λένε περιλαμβάνονται στο Φάκελο της Κύπρου.

Άλλοι πάλι έλεγαν ότι δεν βγαίνουν στη δημοσιότητα διότι τα στοιχεία που περιλαμβάνονται σε αυτόν ενοχοποιούν τα… θύματα και αθωώνουν τους χουντικούς!

Αυτή είναι μια παραφιλολογία που ξεκίνησε από τον οκταήμερο πρόεδρο του πραξικοπήματος, Νίκο Σαμψών, ο οποίος πριν εγκαταλείψει τα εγκόσμια σε συνεντεύξεις του δήλωνε ότι το πραξικόπημα δεν το έκανε η χούντα αλλά ένα τμήμα της σε συνεργασία με τον Καραμανλή και τον… Μακάριο!!!

Αυτή τη στιγμή το περιεχόμενο των πρώτων τεσσάρων τόμων βρίσκεται αναρτημένο στην ιστοσελίδα της Βουλής των Ελλήνων και ο καθένας θα μπορεί να έχει πρόσβαση για να μελετήσει και να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα. Οι υπόλοιποι τόμοι, που φτάνουν τους τριάντα, αναμένεται να εκδίδονται και να δίνονται στη δημοσιότητα μέσα στα επόμενα δύο χρόνια.

Μέσα στις επόμενες μέρες το περιεχόμενο των τόμων θα παραδοθεί και στην κυπριακή Βουλή και θα αναρτηθεί και στη δική της ιστοσελίδα, ενώ, όπως πληροφορηθήκαμε, ενδέχεται η Βουλή να προχωρήσει και στην έντυπη έκδοση των περίπου τριάντα τόμων του Φακέλου.

Σημειώνεται επίσης ότι από πλευράς κυπριακής Βουλής δόθηκε στη δημοσιότητα το πόρισμά της για το Φάκελο της Κύπρου, όχι όμως οι καταθέσεις.

Ελπίζουμε ότι η κυπριακή Βουλή θα μιμηθεί την ενέργεια της Ελληνικής.

Γιατί δεν έγιναν δίκες

Αρκετός κόσμος, ακόμα και πολιτικά πρόσωπα αλλά και κόμματα, ζητούσαν επίμονα μέχρι τώρα το άνοιγμα του Φακέλου της Κύπρου, αποσιωπώντας ότι ο Φάκελος άνοιξε στην ελληνική Βουλή. Εκείνο που δεν είχε γίνει ήταν η δυνατότητα πρόσβασης του κοινού και γενικότερα όποιου ενδιαφερόταν.

Πολλοί ακόμα αναφέρονται στο γεγονός ότι δεν έγιναν δίκες και το σημειώνουν αυτό ως ένα σοβαρό αρνητικό, αφού κανένας δεν τιμωρήθηκε.

Κι έχουν δίκαιο, διότι σήμερα ορισμένοι από τους ενόχους αλλά και υποστηρικτές τους, όπως φιλοχουντικά στοιχεία αλλά και νεοφασίστες και νεοναζιστές, προσπαθούν να παραχαράξουν την ιστορία, να αποπροσανατολίσουν και να παρουσιάσουν τα θύματα ως θύτες και τους θύτες ως θύματα.

Επισημαίνουμε ωστόσο ότι στην εισαγωγή του πρώτου τόμου γίνεται αναφορά στο θέμα αυτό.

Αναφέρεται ότι σύμφωνα με την κατάθεση του Ευάγγελου Αβέρωφ «ο κύριος λόγος για τον οποίον δεν χωράνε διώξεις είναι διότι γνωρίζουμε τον υπεύθυνο. Είναι καταδικασμένος σε ισόβια». «[…] Ο υπεύθυνος γι’ αυτή τη δουλειά είναι ένας. Οι άλλοι εις μεν τα ανώτατα κλιμάκια καλύφθησαν, λόγω εντόνου προσωπικότητος αυτού του ενός, εις δε τα παρακάτω κλιμάκια ο στρατός, δυστυχώς, έχει συνηθίσει να υπακούει τον ανώτερο. Και δεν νομίζω ότι μπορούμε να θεωρήσουμε υπευθύνους ούτε καν τους εκτελεστάς».

Επιπλέον, αναφέρεται ότι η μη δίωξη και η αναστολή διώξεων αποφασίστηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο του Μαρτίου του 1975.

Ως δικαιολογία προβαλλόταν το ότι «διά τς νακριτικς ρεύνης τν ποθέσεων ατών καί τς κδικάσεώς των, εναι δυνατόν νά διαταραχθον α διεθνες σχέσεις τς λλάδος μετ’ λλων Κρατν», υπονοώντας ασφαλώς τις ΗΠΑ.

Επιπλέον, αναφέρεται ότι ο τότε Πρωθυπουργός Κ. Καραμανλής με δήλωσή του στις 16.10.1975 επιβεβαίωσε τους λόγους που συνέτρεχαν για το «κλείσιμο» του Φακέλου της Κύπρου: «Θα παραμείνει βέβαια ακόμη εκκρεμής η δίωξις των υπευθύνων διά το Πραξικόπημα της Κύπρου και τούτο διότι η Κυβέρνησις νομίζει ότι κατά την παρούσαν φάσιν του Κυπριακού δεν είναι δυνατόν να διεξαχθή η δίκη αυτή αζημίως διά την υπόθεσιν της Κύπρου».

Αυτή η θεσμική θέση εμπόδισε τελικά τη μετατροπή του εθνικού τραύματος σε εθνική ιστορία, αναφέρεται στο κείμενο.

Τι πρέπει να προσέξει ο αναγνώστης

Το περιεχόμενο του Φακέλου της Κύπρου δεν είναι λογοτεχνικό κείμενο, γι’ αυτό θα συμβουλεύαμε τους αναγνώστες μας να ακολουθήσουν μια απλή μεθοδολογία.

Πρώτον, να μην διαβάσουν αποσπασματικά τα κείμενα, αλλά να ξεκινήσουν από τον πρόλογο. Κι επιμένουμε σε αυτό, διότι εκεί δίνονται χρήσιμες πληροφορίες σε ό,τι αφορά το περιεχόμενο.

Για παράδειγμα, είναι σημαντική η αναφορά «Οι απαντήσεις και οι τοποθετήσεις που καταγράφηκαν αποτελούν προφανώς αυστηρά προσωπικές απόψεις του καθενός, είτε αυτές αφορούν προσωπικές του ευθύνες είτε αφορούν ευθύνες που ενδεχομένως αυθαίρετα, λανθασμένα ή ίσως και κακόβουλα καταλογίζονται σε άλλα πρόσωπα και τρίτες χώρες, ή και ακόμη, προκειμένου για ανθρώπους που αποδεδειγμένα φέρουν το κύριο βάρος του εθνικού άγους του 1974, αποτελούν εμφανέστατη προσπάθεια να αποσείσουν μέρος από τις ασήκωτες ιστορικές τους ευθύνες».

Κι όντως, διαβάζοντας κάποιος αναλυτικά τις καταθέσεις διαπιστώνει αντιφατικές αναφορές των εμπλεκομένων ή προσπάθεια να αποσείσουν τις ευθύνες από πάνω τους και να τις ρίξουν σε άλλους.

Συνεπώς, με την αποσπασματική ανάγνωση και την υιοθέτηση αναφορών χωρίς να έχει ο μελετητής υπόψη του το σύνολο των αναφορών, υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να οδηγηθεί σε λανθασμένα συμπεράσματα.


Ενδιαφέροντα σημεία

Από τη μελέτη των καταθέσεων αντλούνται ενδιαφέροντα στοιχεία, ιδιαίτερα όσον αφορά την ανάμιξη των ΗΠΑ στα όσα συνέβησαν σε Κύπρο και Ελλάδα.

Διαφαίνεται ξεκάθαρα η διασύνδεση του δικτάτορα Ιωαννίδη με τον σταθμάρχη της CIA στην Αθήνα, σύμφωνα με κατάθεση του Τάσκα. Μάλιστα, στην κατάθεση Γκιζίκη στις 24.2.87 προκύπτει ότι ο Ιωαννίδης προκειμένου να κάμψει τους δισταγμούς των Γκιζίκη, Μπονάνου και Ανδρουτσόπουλου τούς διαβεβαίωσε ότι είχε: «…συνεχείς και έντονες υποσχέσεις και εγγυήσεις από όλους τους ενδιαφερόμενους και δη από τας ΗΠΑ… ότι σε περίπτωση πραξικοπήματος κατά του Μακαρίου η Τουρκία δεν θα επενέβαινε».

Άλλο σημαντικό στοιχείο είναι η παραδοχή του επικεφαλής του πραξικοπήματος στην Κύπρο, ταξίαρχου Μιχαήλ Γιωργίτση, ότι λήφθηκε απόφαση ανατροπής του Μακαρίου για… εθνικούς λόγους.

Παράλληλα, δείγμα της ανευθυνότητας των πραξικοπηματιών είναι και η αναφορά του Γιωργίτση και του επικεφαλής των καταδρομών Κων/νου Κομπόκη, ότι επιτέθηκαν στο Προεδρικό για να σκοτώσουν τον Μακάριο, χωρίς να είναι σίγουροι ότι ο Μακάριος βρισκόταν εκείνη την ώρα στο Προεδρικό Μέγαρο.

Καταληκτικά, θα σημειώναμε ότι το περιεχόμενο των πρώτων τεσσάρων τόμων δεν αλλάζει επί της ουσίας τα όσα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα για το πώς εξελίχθηκαν τα πράγματα και ποιοι ήταν οι άμεσοι υπεύθυνοι αλλά και οι συνεργάτες τους.

Σημεία από τον Φάκελο θα παρουσιάσουμε κατά καιρούς από τις στήλες των «Ιστορικών Διαδρομών» που δημοσιεύονται κάθε Σάββατο στη «Χαραυγή» .

 

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.