Αποκαλυπτήρια μνημείου για τους ηρωικούς απεργούς στην κατεχόμενη Λεύκα

Φόρο τιμής στους χιλιάδες Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους εργάτες που έδωσαν σκληρή και άνιση μάχη ενάντια στη ντόπια και ξένη αντίδραση απέτισαν χθες ΠΕΟ, DEV-IS, Ε/κ και Τ/κ συνδικαλιστές και εργαζόμενοι, στον τόπο που ηρωικά πάλεψαν οι μεταλλωρύχοι για ένα καλύτερο αύριο.

«Μέσα από αυτούς τους αγώνες (του 1948) η εργατική τάξη πίστεψε στις δυνάμεις της, απέκτησε αυτοπεποίθηση και πειθαρχία, διδάχτηκε την αξία της οργάνωσης και σφυρηλάτησε ισχυρούς δεσμούς αλληλεγγύης και συμμαχίας με τα άλλα καταπιεσμένα κοινωνικά στρώματα του τόπου», τόνισε κατά την ομιλία του ο ΓΓ της ΠΕΟ, Πάμπης Κυρίτσης, στα αποκαλυπτήρια μνημείου αφιερωμένου στους ηρωικούς απεργούς στην κατεχόμενη Λεύκα.

Όπως σημείωσε ο Π. Κυρίτσης, 70 ολόκληρα χρόνια έχουν περάσει από τη χρονιά των πιο σκληρών και ηρωικών ταξικών αναμετρήσεων της σύγχρονης ιστορίας του τόπου μας. Των μεγάλων απεργιακών κινητοποιήσεων των μεταλλωρύχων, των αμιαντωρύχων και των οικοδόμων. Ιδιαίτερα εδώ σ’ αυτή την περιοχή, στα μεταλλεία της Λεύκας και στα μηχανοστάσια του Ξερού, μαζί ως γνήσια ταξικά αδέλφια, χιλιάδες Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι εργάτες έδωσαν μια σκληρή και άνιση μάχη ενάντια στην ντόπια και ξένη αντίδραση και τελικά βγήκαν νικητές.

«Δυστυχώς όμως οι εχθροί της Κύπρου βρήκαν τρόπο αργότερα αυτό το πολύτιμο απόθεμα ταξικής συναδέλφωσης να το υποσκάψουν, χρησιμοποιώντας ως εργαλείο τους ακραίους εθνικιστικούς κύκλους και στις δύο κοινότητες». Αν οι Κύπριοι, Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι, τόνισε, παρέμεναν ενωμένοι και στους αγώνες ενάντια στην αγγλική αποικιοκρατία, αν δεν δηλητηρίαζε τις σχέσεις το δηλητήριο του σωβινισμού, θα είχαν και οι πολιτικοί αγώνες για το μέλλον της κοινής μας πατρίδας τα ίδια νικηφόρα αποτελέσματα που είχαν οι ταξικοί αγώνες το ’48.

Οι αγώνες του 1948 δεν εμφανίσθηκαν τυχαία

Οι πρωτόγνωροι σε μαζικότητα, μαχητικότητα και ταξική αντιπαράθεση αγώνες του 1948 δεν εμφανίσθηκαν ούτε τυχαία ούτε ξαφνικά, υπέδειξε ο ΓΓ της ΠΕΟ, προσθέτοντας πως ο ζωογόνος προοδευτικός αέρας της μεγάλης αντιφασιστικής νίκης των λαών επιτάχυνε ραγδαία τις διεργασίες ενοποίησης και οργάνωσης των εργατών.

Ο Π. Κυρίτσης αναφέρθηκε στο ιστορικό των αγώνων των εργαζομένων στην περιοχή της Λεύκας. Μεγάλες οι θυσίες και βαρύ το τίμημα που πλήρωσαν αρκετοί από τους εργάτες. Εβδομήντα έξι απεργοί καταδικάστηκαν σε ποινές φυλάκισης μέχρι και δύο χρόνια. Αρκετοί άλλοι διώχτηκαν για πάντα από τις δουλειές τους. Οι κεφαλαιοκράτες αρνούνταν ακόμα και την περίθαλψη σε άρρωστους και σακατεμένους μεταλλωρύχους.

Στέρησαν ακόμα και το γάλα στα πεινασμένα παιδιά των απεργών, ανέφερε μεταξύ άλλων ο ΓΓ της ΠΕΟ.

Σκληρή επίθεση στα εργατικά δικαιώματα

Αναφερόμενος στις σημερινές συνθήκες, ο Π. Κυρίτσης τόνισε πως, παρά το γεγονός ότι έχουν περάσει 70 χρόνια από τότε, δυστυχώς και σήμερα οι λαϊκές κατακτήσεις και τα εργατικά δικαιώματα αμφισβητούνται και δέχονται μια σκληρή και μεθοδευμένη επίθεση.

«Ολοένα και περισσότερο ο νεοφιλελευθερισμός και η απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων εδραιώνεται ως κυρίαρχη πολιτική, με αποτέλεσμα τη δραματική διεύρυνση της κοινωνικής ανισότητας, το ξήλωμα του κοινωνικού κράτους και την ενίσχυση της διαδικασίας που κάνει τους φτωχούς φτωχότερους και τους πλούσιους πλουσιότερους», υπέδειξε.

Χαιρετισμό στην εκδήλωση απηύθυναν ο πρόεδρος της Τ/κ συντεχνίας DEV-IS, Χασάν Φελέκ, καθώς και ο δήμαρχος της Λεύκας.

Σκληρές και άθλιες συνθήκες δουλειάς

Χαιρετισμό στην εκδήλωση απηύθυνε και ο Μενέλαος Κουζουπής, πρώην μεταλλωρύχος και απεργός του 1948.

Οι κοινοί αγώνες του 1948 είχαν ως κύριο χαρακτηριστικό τους την αποφασιστικότητα των απεργών, Τουρκοκυπρίων και Ελληνοκυπρίων, να υπερασπιστούν τα δίκαια αιτήματά τους και να βελτιώσουν τις σκληρές και άθλιες συνθήκες δουλειάς που έθεταν κάθε μέρα τη ζωή τους σε κίνδυνο επειδή ήταν απάνθρωπες, τόνισε ο Μ. Κουζουπής.

Οι κατοικίες και η διαβίωση των εργατών και των οικογενειών τους ήταν άθλιες, τα εργατικά δυστυχήματα πολύ συχνά, οι αρρώστιες μάστιζαν τους εργάτες και τα μέτρα προστασίας στα υπόγεια, στις γαλαρίες και στις οικοδομές σχεδόν ανύπαρκτα, είπε ο βετεράνος αγωνιστής, περιγράφοντας τις άσχημες συνθήκες κάτω από τις οποίες εργάζονταν οι μεταλλωρύχοι.

Οι αγώνες του 1948 εξελίχθηκαν σε οξεία ταξική αναμέτρηση, επειδή οι απεργοί στη σκληρή αυτή μάχη είχαν να αντιμετωπίσουν ένα πανίσχυρο και αδυσώπητο εργοδότη, την Αμερικανική Μεταλλευτική Εταιρεία, ανέφερε, προσθέτοντας πως είχαν ακόμα να αντιμετωπίσουν την αποικιακή κυβέρνηση που διέθεσε τις αστυνομικές δυνάμεις και τα δικαστήρια στην υπηρεσία της εταιρείας αλλά και τη στάση που πήραν έναντι των απεργών οι ηγεσίες της εκκλησίας, οι νέες συντεχνίες και ο δεξιός τύπος.

Παρά τα απάνθρωπα μέτρα και τις πιέσεις της εταιρείας, οι απεργοί, χάρη στην ταξική ενότητα που τους διέκρινε, χάρη στην καθημερινή καθοδήγηση που έδιναν οι ηγεσίες της ΠΕΟ και των τουρκικών συντεχνιών, χάρη στη μαζική συμμετοχή και στήριξη που είχαν από τις οικογένειές τους άντεξαν και δεν παραδόθηκαν, τόνισε.

Ο Μ. Κουζουπής σημείωσε ότι η αλληλεγγύη και η ηθική και οικονομική συμπαράσταση προς τους απεργούς και τις οικογένειές τους από όλο τον κυπριακό λαό ήταν συγκινητική από τις πρώτες μέρες των απεργιών. Έρχονταν από παντού χρήματα, τρόφιμα, ρούχα αλλά και κάθε είδους βοήθεια. Αυτοκίνητα φορτώνονταν καθημερινά από διάφορες πόλεις και χωριά με προορισμό το Μαυροβούνι και το Ξερό.

Καταλήγοντας, ο κ. Κουζουπής κατέδειξε το γεγονός ότι οι αγώνες του 1948 ήταν από τους πιο δύσκολους στην ιστορία του εργατικού κινήματος στην Κύπρο και τα μηνύματα εκείνων των αγώνων είναι σημαντικά και επίκαιρα. «Έχουμε υποχρέωση 70 χρόνια μετά να συνεχίσουμε τον αγώνα για τα ιδανικά της εργατικής τάξης και για να ενώσουμε ξανά τον τόπο μας, Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι, στην πρώτη γραμμή του αγώνα, κρατώντας άσβεστο το φάρο για τους σημερινούς εργατικούς αγώνες μέσα από την οργανωμένη πάλη», υπογράμμισε.