Εθεσε τις βάσεις για το ρόλο και τη θέση που οφείλει να έχει ο πολιτισμός στα σοβαρά κοινωνικο-πολιτικά προβλήματα που αντιμετωπίζουμε, λέει ο Πρόεδρος του Δ.Σ. του ΘΟΚ

Συνέντευξη στον Χρήστο Μαυρή

 

Η παρουσία του ΘΟΚ στο αρχαίο θέατρο της Σαλαμίνας έθεσε τις βάσεις για το ρόλο και τη θέση που οφείλει να έχει ο πολιτισμός γενικότερα, και το θέατρο ειδικότερα, στα σοβαρά κοινωνικο-πολιτικά προβλήματα που αντιμετωπίζουμε, δηλώνει στη «Χαραυγή» ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου, Γιάννης Τουμαζής.

Ο Γιάννης Τουμαζής πιστεύει ακόμη πως «η παράσταση του ”Ιππόλυτου” στο αρχαίο θέατρο της Σαλαμίνας ήταν για τον ΘΟΚ, αλλά και για το κυπριακό θέατρο γενικότερα, μια εξαιρετικά σημαντική στιγμή», παρά τις όποιες αντιδράσεις που είχε προκαλέσει, οι οποίες για τον ίδιο «είναι θεμιτές και κατανοητές».

«Ο ενθουσιασμός και η αθρόα συμμετοχή του κόσμου», όπως όμως λέει, «στην παράσταση της Σαλαμίνας δείχνει το δρόμο προς τα μπροστά».

-Θα ήθελα να μας κάνετε, κ. Τουμαζή, εν συντομία, μία αποτίμηση της ιστορικής παρουσίας του ΘΟΚ στο θέατρο της αρχαίας Σαλαμίνας, μετά από 42 χρόνια, όπου ο οργανισμός ανέβασε εκεί την τραγωδία του Ευριπίδη «Ιππόλυτος».

-Η παράσταση του «Ιππόλυτου» στο αρχαίο θέατρο της Σαλαμίνας ήταν για τον ΘΟΚ, αλλά και για το κυπριακό θέατρο γενικότερα, μια εξαιρετικά σημαντική στιγμή. Κατ’ αρχήν ακούστηκε μετά από 42 χρόνια ο λόγος του μεγάλου μας τραγικού ποιητή Ευριπίδη στην κοιτίδα και το λίκνο του πολιτισμού της χώρας μας. Μέσα από την ευκαιρία που μας δόθηκε από τη δικοινοτική τεχνική επιτροπή για τον πολιτισμό και με την ουσιαστική συμβολή της MASDER, του Συνδέσμου της Εντός των Τειχών Πόλης της Αμμοχώστου, ο ΘΟΚ καλωσόρισε τις τέσσερις και πλέον χιλιάδες κόσμου, Ελληνοκυπρίους και Τουρκοκυπρίους, στο επιβλητικό αυτό θέατρο της κατεχόμενης πατρίδας μας, δίνοντας ένα δυνατό μήνυμα ειρήνης, συμφιλίωσης αλληλοσεβασμού και κατανόησης. Η τεράστια απήχηση που είχε η παρουσία του ΘΟΚ στη Σαλαμίνα και παρά τις όποιες αντιδράσεις, τις οποίες προσωπικά θεωρώ θεμιτές και κατανοητές, πιστεύω πως έθεσε τις βάσεις για το ρόλο και τη θέση που οφείλει να έχει ο πολιτισμός γενικότερα και το θέατρο ειδικότερα στα σοβαρά κοινωνικο-πολιτικά προβλήματα που αντιμετωπίζουμε.

-Σκοπεύετε να συνεχίσετε αυτή την πολιτική και στο μέλλον; Δηλαδή, αν υπάρξει η κατάλληλη ευκαιρία, θα μεταβεί και πάλι ο ΘΟΚ στα κατεχόμενα για παραστάσεις;

-Είμαι σίγουρος, καθώς μετέχω και εγώ προσωπικά στη δικοινοτική τεχνική επιτροπή για τον πολιτισμό, πως θα δοθούν πολλές ευκαιρίες στο μέλλον για διοργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων που θα φέρουν τις δύο κοινότητες πιο κοντά στο πλαίσιο της διαδικασίας επίλυσης του Κυπριακού. Ο ενθουσιασμός και η αθρόα συμμετοχή του κόσμου στην παράσταση της Σαλαμίνας δείχνει το δρόμο προς τα μπροστά.

-Το κυπριακό θεατρικό έργο νομίζω είναι υποβαθμισμένο στο ρεπερτόριο του ΘΟΚ ή μήπως κάνω λάθος;

-Ο ΘΟΚ διαχρονικά βρίσκεται στο πλευρό της κυπριακής θεατρικής γραφής, την οποία ουδόλως περιφρονεί ούτε και υποβαθμίζει. Αντίθετα μελετά και εξετάζει επισταμένα οτιδήποτε σταλεί από Κύπριους συγγραφείς. Ο Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου στηρίζει το κυπριακό έργο με πάρα πολλούς τρόπους. Για παράδειγμα επιχορηγεί το ανέβασμα κυπριακών έργων από τα ιδιωτικά θέατρα, ως και τους ίδιους τους Κύπριους συγγραφείς. Τα προγράμματα PLAY και PLAY ON υπήρξαν μια κοινή προσπάθεια ΘΟΚ και Κυπριακού Κέντρου του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου για την προώθηση της κυπριακής θεατρικής γραφής. Πέρυσι ο ΘΟΚ ανέβασε τρία έργα PLAΥ και ενίσχυσε το ανέβασμα άλλων έξι. Από την άλλη, βέβαια, ο Οργανισμός θεωρεί ότι πρέπει να έχει την καλλιτεχνική ελευθερία να αποφασίζει ανάλογα με τις προτεραιότητες και τους στόχους του για τον καταρτισμό του εκάστοτε ρεπερτορίου χωρίς οποιεσδήποτε προδεσμεύσεις και υποχρεώσεις.

-Πώς σχολιάζετε τις απόψεις που εκφράζονται κατά καιρούς ότι οι προσλήψεις ηθοποιών στο ΘΟΚ δεν γίνονται με αξιοκρατικά κριτήρια;

-Το νυν διοικητικό συμβούλιο πήρε πάρα πολύ τολμηρές αποφάσεις στο θέμα των προσλήψεων των ηθοποιών. Ως γνωστόν ο τρόπος πρόσληψης και αξιοποίησης του καλλιτεχνικού δυναμικού του ΘΟΚ αποτελούσε ένα από τα πλέον ακανθώδη θέματα που προβλημάτισαν για χρόνια τα εκάστοτε διοικητικά συμβούλια του Οργανισμού και που όλα συμφωνούσαν στην ανάγκη αλλαγής του. Από φέτος έχουμε καταργήσει τη σταθερή θεατρική ομάδα και έχουμε δώσει τη δυνατότητα στους σκηνοθέτες να επιλέγουν τους ηθοποιούς ανά παραγωγή και μέσα από τη διαδικασία των ακροάσεων, όπως εξάλλου συμβαίνει πλέον στα περισσότερα θέατρα παγκόσμια. Πιστεύουμε ακράδαντα πως με αυτή την καινοτόμο αλλαγή αναβαθμίζεται αφενός το θεατρικό μας προϊόν, αλλά κυρίως ανοίγει ο Οργανισμός τις πόρτες του και δίνει ευκαιρίες σε πάρα πολλούς, παλιούς και νέους (άνεργους) ηθοποιούς να ξεδιπλώσουν το ταλέντο τους σε σωστές και γόνιμες συνθήκες εργασίας που μπορεί κυρίως ο ΘΟΚ να προσφέρει στον τόπο μας και μάλιστα σε αυτήν την περίοδο της μεγάλης οικονομικής κρίσης.

-Τι είναι εκείνο που σας ώθησε στο να καθιερώσετε δύο θέσεις διευθυντών στον ΘΟΚ; Εννοώ εκείνη του διοικητικού διευθυντή και εκείνη του καλλιτεχνικού διευθυντή.

-Η διεύθυνση του ΘΟΚ ήταν από τα πρώτα σοβαρά θέματα, τα οποία αντιμετώπισε το συμβούλιό μας. Ακολουθώντας πιστά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, τις γνωματεύσεις των νομικών μας συμβούλων και τις αρχές της χρηστής διοίκησης, το Διοικητικό Συμβούλιο του ΘΟΚ έχει αποφασίσει -ήδη από τους πρώτους μήνες που ανέλαβε- το διαχωρισμό της θέσης Διοικητικού και Καλλιτεχνικού Διευθυντή.

Πρόκειται, βεβαίως, για μια σύγχρονη πρακτική που ακολουθείται στους περισσότερους αντίστοιχους οργανισμούς και τα κρατικά θέατρα διεθνώς. Ο ΘΟΚ, όπως αντιλαμβάνεστε, δεν μπορεί να λειτουργεί με νομοθετικό πλαίσιο που διαμορφώθηκε πριν τέσσερις και πλέον δεκαετίες. Αποφασίστηκε, λοιπόν, η καθιέρωση δύο διευθυντών: γενικού και καλλιτεχνικού. Αντιλαμβάνεστε, βέβαια, πως το θέμα έπρεπε να τύχει της αρμόδιας επεξεργασίας από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς του κράτους, Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, Υπουργείο Οικονομικών, Υπουργικό Συμβούλιο, Βουλή των Αντιπροσώπων. Ευελπιστούμε πως πολύ σύντομα θα είμαστε σε θέση να προκηρύξουμε και τις δύο αυτές θέσεις, ώστε ο ΘΟΚ να διοικείται με ένα σύγχρονο, λειτουργικό και ευέλικτο τρόπο.

-Ποιοι ήταν οι λόγοι αποκλεισμού του ΘΟΚ από το διεθνές φεστιβάλ Επιδαύρου, όπου στα παλαιότερα χρόνια ο οργανισμός είχε μεγαλουργήσει με τις παραστάσεις του;

– Μία από τις πρώτες συναντήσεις που είχα όταν ανέλαβα την προεδρία του ΘΟΚ ήταν και με τον διευθυντή του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου, Γιώργο Λούκο, σχετικά με την παρουσία του Οργανισμού στην Επίδαυρο. Συμφωνήσαμε πως ο ΘΟΚ θα έπρεπε να συμμετέχει και πάλι στο φεστιβάλ. Στην πορεία προχωρήσαμε και στη συνεργασία ΘΟΚ–Εθνικού Θεάτρου της Ελλάδας. Βασικό στοιχείο αυτής της συνεργασίας είναι ακριβώς μια μεγάλη συμπαραγωγή, η οποία θα παρουσιασθεί του χρόνου το καλοκαίρι στο σπουδαίο αυτό αρχαίο θέατρο. Ετσι μετά από αρκετά χρόνια θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε τον ΘΟΚ και πάλι στην Επίδαυρο, και μάλιστα ενώνοντας δυνάμεις με το σημαντικότερο ελληνικό θέατρο. Σαφέστατα ένας από τους κύριους στόχους μας είναι και η εξωστρέφεια, οι συνεργασίες με αντίστοιχα θέατρα του εξωτερικού, καθώς και η προβολή του κυπριακού θεάτρου στο διεθνή χώρο.