Γενικός Εισαγγελέας: Υφίσταμαι ανελέητο και ανήθικο πόλεμο

à ¡åîéëÞ÷ ¶éóáççåìÛá÷ ºñóôá÷ ºìèòÝäè÷ íéìÀ óôèî äèíïóéïçòÀæï ôïù ºË¦¶ ×âè »éôóÝäïù Philips , ¤åùëöóÝá 13 »áòôÝïù 2015.ºË¦¶/º°Æ¹° ÌĹªÆâÃˤÃË

Το χρήμα στα χέρια κάποιων καθίσταται εργαλείο διαφθοράς και διαπλοκής

Συνέντευξη στον Νεόφυτο Νεοφύτου

Σε μια ενδιαφέρουσα συνέντευξή του στη «Χαραυγή» ο Γενικός Εισαγγελέας δηλώνει ότι αποχωρεί από τη θέση του με το κεφάλι ψηλά και με τη συνείδησή του ήσυχη. Έπραξε, λέει, το καθήκον του όσο καλύτερα μπορούσε, χωρίς παρεμβάσεις, σκοπιμότητες, ιδιοτέλειες ή προσωπικούς υπολογισμούς. Ο κ. Κληρίδης αναφέρεται στην πολεμική που δέχθηκε και επιμένει ότι σωστά αντέδρασε σε σχέση με εκείνο το «Ντροπή, κύριε Πρόεδρε». Μιλά για τη διαφθορά στην κοινωνία, ενώ τοποθετείται ξεκάθαρα ότι ο διορισμός του νέου Γενικού Εισαγγελέα δεν πρέπει να φέρει κομματικές και πολιτικές καταβολές. Με την αφυπηρέτησή του, αναφέρει ο Γενικός Εισαγγελέας, θα συνεχίσει να προσφέρει στα κοινά. Ερωτηθείς εάν ενδιαφέρεται για υποψηφιότητα στις προεδρικές εκλογές, είπε ότι δεν έχει πρόθεση να αναμειχθεί με την πολιτική και δεν έχει καμία φιλοδοξία για διεκδίκηση του προεδρικού αξιώματος.

Κύριε Κληρίδη, έχετε ζήσει ωραίες στιγμές, αλλά και στιγμές έντασης στη Γενική Εισαγγελία. Με ποια συναισθήματα αποχωρείτε;

Από το χρονικό στάδιο του προβληματισμού κατά πόσο να αποδεχθώ την πρόταση που μου είχε γίνει να αναλάβω τη θέση του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, όπως και σε κάθε στάδιο της θητείας μου σ΄ αυτήν, είχα πλήρη επίγνωση του γεγονότος ότι στις πλείστες των περιπτώσεων οι αποφάσεις που λαμβάνει ο Γενικός Εισαγγελέας και οι θέσεις που προβάλλει, αναπόφευκτα έχουν ως αποτέλεσμα, κάποιους να ικανοποιήσουν και κάποιους να δυσαρεστήσουν. Κάποιους να ζημιώσουν και κάποιους να ωφελήσουν. Αυτό όμως δεν πρέπει ποτέ να είναι το κριτήριο, ή το σημαντικότερο κριτήριο που οδηγεί στη λήψη μιας απόφασης. Τα πιο βασικά κριτήρια είναι να ενεργεί ο Γενικός Εισαγγελέας με βάση το Σύνταγμα, τους νόμους, τις αποφάσεις των δικαστηρίων και με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον. Με επίγνωση των επιπτώσεων που θα προκληθούν σε κάποιους, αλλά χωρίς να επηρεάζεται από αυτές.

Είναι γεγονός ότι κατά τη διάρκεια της θητείας μου υπήρξαν πράγματι και στιγμές ικανοποίησης και στιγμές επιτυχιών, αλλά και στιγμές αποτυχιών και αντιπαραθέσεων. Έχοντας όμως ενεργήσει, όπως πιστεύω, στη βάση των αρχών που έχω προαναφέρει, αισθάνομαι ότι θα αποχωρήσω από τη θέση μου με το κεφάλι ψηλά και με τη συνείδησή μου ήσυχη, ότι έπραξα το καθήκον μου όσο καλύτερα μπορούσα, χωρίς παρεμβάσεις, σκοπιμότητες, ιδιοτέλειες ή προσωπικούς υπολογισμούς.

Κατά τη διάρκεια της θητείας σας νιώσατε υπόσκαψη του έργου σας και από ποιους;

Κατέχοντας τη θέση του Γενικού Εισαγγελέα, εάν ασκείς ορθά τα καθήκοντά σου, αναπόφευκτα και θα βλάψεις και θα δυσαρεστήσεις και θα απογοητεύσεις πολλά πρόσωπα. Με μεγάλη ευκολία τα αισθήματα εκτίμησης, συνεργασίας, ακόμα και φιλίας, μετατρέπονται εκ μέρους κάποιων σε αισθήματα εχθρότητας. Πράξεις, ενέργειες και λόγοι στήριξης μετατρέπονται σε πολεμική και υπόσκαψη. Βρίσκουν δε βήμα εξωτερίκευσης, σε κάποιες περιπτώσεις, σε κατευθυνόμενα δυστυχώς μέσα μαζικής ενημέρωσης, για γνωστούς λόγους, τα οποία εργολαβικά αναλαμβάνουν την υπόσκαψη του όποιου έργου παράγεις. Είναι ένα πράγμα η διαφωνία, η άσκηση κριτικής και έντονης κριτικής και άλλο πράγμα η εσκεμμένη υπόσκαψη για ιδιοτελείς σκοπούς. Χειρότερο δε απ΄ όλα είναι το ότι πολλοί γνωρίζουν πρόσωπα και καταστάσεις, αλλά κανείς δεν συγκινείται από τέτοια φαινόμενα.

Δεν διστάσατε να συγκρουστείτε και με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, καθώς έμεινε στην ιστορία εκείνο το «Ντροπή, κύριε Πρόεδρε». Πιστεύετε ότι σωστά πράξατε τότε;

Τα γεγονότα των καταστάσεων εκείνων στις οποίες αναφέρεστε είναι γνωστά και δεν χρειάζεται να επαναληφθούν. Πρόκειται για μαύρες σελίδες στις βίβλους της Νομικής Υπηρεσίας και της απονομής της δικαιοσύνης. Τόσο στην περίπτωση εκείνη, όσο και σε άλλες δυστυχώς περιπτώσεις, από τη θέση κατηγόρου στην οποία έπρεπε να βρεθώ, ως εκ της θέσεώς μου, είχα μετατραπεί σε κατηγορούμενο, με κατηγορίες οι οποίες αργότερα αποσύρθηκαν ως ψευδείς, με απολογίες ενώπιον Δικαστηρίου. Υπό αυτές τις συνθήκες και υπερασπιζόμενος το θεσμό τον οποίο εκπροσωπούσα, δεν θα μπορούσα να αντιδράσω διαφορετικά, έναντι οποιασδήποτε ενέργειας που καθαπτόταν του θεσμού, του κύρους και της ανεξαρτησίας του.

Έχετε δεχθεί έντονη κριτική από συγκεκριμένα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Δεν την αποδεχθήκατε, όμως, ως καλοπροαίρετη κριτική. Πιστεύετε ότι κρύβονται σκοπιμότητες;

Δεν έχω απλά δεχθεί έντονη κριτική από συγκεκριμένα ΜΜΕ, αλλά έχω υποστεί και υφίσταμαι ακόμα έναν ανελέητο και ανήθικο πόλεμο, ο οποίος πολύ απέχει από το να μπορεί να χαρακτηριστεί ως οποιασδήποτε μορφής κριτική. Πρόκειται για κάποια ΜΜΕ και λειτουργούς τους που ελαύνονται από ευτελή κριτήρια και πίσω από τους οποίους κινούν τα νήματα γνωστά πρόσωπα τα οποία πιστεύουν ότι με αυτό τον τρόπο εκδικούνται τον Γενικό Εισαγγελέα για συγκεκριμένες αποφάσεις που λήφθηκαν στο πλαίσιο άσκησης των εξουσιών του σε ποινικές υποθέσεις. Πρόκειται για μια κατάπτυστη πολεμική που δεν περιποιεί τιμή, όχι μόνο στους λίγους εκείνους λειτουργούς του Τύπου που την προωθούν, αλλά και σε όλα τα άλλα έντιμα μέλη του δημοσιογραφικού λειτουργήματος που γνωρίζουν καταστάσεις και πρόσωπα, πλην όμως τίποτα δεν πράττουν για την απομόνωση των σαθρών αυτών στοιχείων.

Από την εμπειρία σας τόσο ως δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου, όσο και από τη θέση του Γενικού Εισαγγελέα, υπάρχουν φαινόμενα σήψης και διαφθοράς στην κυπριακή κοινωνία;

Θα ήταν πραγματικά στρουθοκαμηλισμός για οποιονδήποτε ο οποίος έχει πολύχρονα βιώματα στους μηχανισμούς απονομής της δικαιοσύνης, να μη δεχθεί ότι υπάρχουν στην κυπριακή κοινωνία, όπως ασφαλώς και σε όλες τις κοινωνίες, φαινόμενα σήψης και διαφθοράς. Ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου δίδεται σε κάποιους λόγω της θέσης την οποία κατέχουν στο δημόσιο, η δυνατότητα να διαχειρίζονται δημόσιο χρήμα, συχνές είναι δυστυχώς οι περιπτώσεις κατάχρησης της εξουσίας αυτής για ίδιο όφελος. Αλλά και από την αντίπερα πλευρά, την πλευρά του ιδιωτικού τομέα, βασικός πυρήνας διαφθοράς και διαπλοκής είναι η κατοχή πλούτου. Δυστυχώς το χρήμα καθίσταται στα χέρια κάποιων εργαλείο διαφθοράς και διαπλοκής κυρίως με τη χειραγώγηση ανθρώπων και μέσων. Δεν είναι καθόλου τυχαία η λαϊκή ρήση «με τον ππαρά σου αγοράζεις τα πάντα».

Σε ό,τι αφορά το διορισμό του νέου Γενικού Εισαγγελέα που είναι αποκλειστικό προνόμιο του Προέδρου, πιστεύετε ότι θα μπορούσε να διοριστεί πρόσωπο με κομματικό ή πολιτικό βιογραφικό;

Έχω τοποθετηθεί και δημόσια, τασσόμενος αρνητικά ως προς το ενδεχόμενο διορισμού στη θέση του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας προσώπου με κομματικές ή πολιτικές καταβολές και εξαρτήσεις. Οι λόγοι είναι ευνόητοι. Ακόμα κι αν ένα τέτοιο πρόσωπο, μετά το διορισμό του, αποκόπτει κάθε δεσμό και σχέση με την πολιτική και κομματική ζωή, και ακόμα κι αν πράγματι επιτυγχάνει να ενεργεί αυτόβουλα και ανεξάρτητα, εντούτοις πάντα θα υποβόσκει η αμφιβολία αναφορικά με το χειρισμό κάποιων θεμάτων που έχουν πολιτικές πτυχές, ως προς το κατά πόσον αποφάσεις που λαμβάνει ο Γενικός Εισαγγελέας είχαν ή όχι επηρεαστεί από τις όποιες πολιτικές ή κομματικές του πεποιθήσεις. Θα γίνεται δε, δικαίως ή αδίκως, στόχος κατηγοριών για τέτοιας φύσεως αποφάσεις από πολιτικούς αντιπάλους, οι οποίοι θα δίδουν τις δικές τους ερμηνείες, αποδίδοντας ενδεχόμενα στον Γενικό Εισαγγελέα αλλότρια κίνητρα. Τέτοιες καταστάσεις πραγμάτων μπορούν να αποφευχθούν εάν στη νευραλγικής σημασίας αυτή θέση διορίζεται νομικός χωρίς πολιτικές ή κομματικές διασυνδέσεις.

Ποια είναι η δική σας άποψη σε ό,τι αφορά τον καθορισμό θητειών (π.χ. δύο πενταετίες) για τη θέση του Γενικού Εισαγγελέα;

Ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας διορίζεται μεν από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, πλην όμως υπηρετεί υπό τους ίδιους όρους όπως και οι δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Έπεται ότι παραμένει στην υπηρεσία μέχρι τη συμπλήρωση του 68ου έτους της ηλικίας του. Διάφορες χώρες έχουν υιοθετήσει διαφορετικές ρυθμίσεις ως προς το θέμα τούτο. Άλλες διαθέτουν συστήματα εκλογής και όχι διορισμού, άλλες έχουν μία θητεία μη ανανεώσιμη, άλλες μία θητεία ανανεώσιμη κ.λ.π. Βέβαια, είναι σε πολύ λίγες χώρες όπου λειτουργεί το σύστημα με το οποίο ο Γενικός Εισαγγελέας του κράτους συνδυάζει στο πρόσωπό του δυαδικές αρμοδιότητες, ήτοι του νομικού συμβούλου του κράτους και ταυτόχρονα του εισαγγελέως-κατηγόρου για όλες τις ποινικές διώξεις, όπως συμβαίνει και στην Κύπρο.

Εκείνο που έχει σημασία είναι με τις όποιες ρυθμίσεις υιοθετούνται ως προς τη διάρκεια υπηρεσίας του Γενικού Εισαγγελέα, να διασφαλίζεται ότι η παραμονή ή η παράταση παραμονής του στη θέση του δεν θα εξαρτάται από την καλή προαίρεση του Προέδρου ή άλλου αξιωματούχου. Αν είναι δηλαδή αρεστός ή όχι. Μπορεί δε κάλλιστα ο διορισμός του και η οποιαδήποτε ανανέωση ή παράταση της θητείας του, να υπόκειται στην έγκριση κάποιου άλλου σώματος όπως π.χ. της Βουλής των Αντιπροσώπων.

Κύριε Κληρίδη, την επόμενη ημέρα της αφυπηρέτησής σας πού θα σας βρούμε; Ετοιμάζεστε για διακοπές και ξεκούραση;

Δεν έχω οποιαδήποτε συγκεκριμένα σχέδια. Πιστεύω όμως ότι η αδρανοποίηση μετά από μια έντονου χαρακτήρα καριέρα, δεν είναι επωφελής. Το ενδιαφέρον δε για τα κοινά για ένα πρόσωπο το οποίο για δεκαετίες έχει προσπαθήσει να προσφέρει σ΄ αυτά, θα πρέπει να είναι συνεχές και αδιάλειπτο.

Έχετε πρόθεση να εμπλακείτε στην πολιτική; Παλαιότερα είχε ακουστεί το όνομά σας και για την προεδρία της Δημοκρατίας… Το σκέφτεστε;

Εκείνο που μπορώ να πω είναι ότι καμία πρόθεση έχω να αναμειχθώ στην πολιτική, σε αντίθεση με ανάμειξη στα κοινά, και σίγουρα δεν έχω καμία φιλοδοξία για διεκδίκηση υπουργικού ή προεδρικού θώκου.

*Διαβάστε αύριο το Β’ μέρος: O Γενικός Εισαγγελέας μιλά για τη σύγκρουσή του με το Ανώτατο Δικαστήριο, για την υπέρβαση ή όχι των εξουσιών του Γενικού Ελεγκτή, για τις υποθέσεις του χρηματοπιστωτικού σκανδάλου, για την επικύρωση των ευρωπαϊκών συμβάσεων, για τις δικαστικές αποφάσεις που δεν εφαρμόζονται και για τις αλλαγές στη Νομική Υπηρεσία.