ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΗΛΙΩΚΑΣ: Ο Θόδωρας μάς είπε και μαλάκες…

Οι πολιτικοί της γενιάς του Ακη είχαν μοναδικό σκοπό να ανεβάσουν το κασέ τους ως φίρμες, σαν χορεύτριες

Ο Γιάννης Μηλιώκας είναι σαν τον πολυσύνθετο ποδοσφαιριστή που μπορεί να αγωνιστεί σε όλες τις θέσεις. Από τερματοφύλακας μέχρι και επιθετικός. Ο Γιάννης έγραψε, συνέθεσε και τραγούδησε πολλά και διαφορετικά είδη τραγουδιών χωρίς ποτέ του να “κολλήσει” σε κάποια σκηνή. Από το “Κακοσάλεσι” (δεν ξαναβόσκω άλλες βουβάλες) μέχρι το “Γκρέκο Μασκαρά” και από το “Για το καλό μου” μέχρι την “Ανοργασμικιά”. Ο ίδιος δεν βάζει ταμπέλα στον εαυτό του τονίζοντας ότι γράφει αυτό που αισθάνεται εκείνη τη στιγμή, αναλόγως με τη διάθεσή του. Δεν αποδέχεται τον όρο “έντεχνος” και τον χαρακτηρίζει ως κακία.

Παρά το γεγονός ότι επιβεβαιώθηκε ο στίχος του “να δεις που κάποτε θα μας πούνε και μαλάκες…” και παρά το ότι έγινε γνωστός για τον καταγγελτικό του -πλην όμως ευχάριστο- στίχο για την Ελλάδα των δεκαετιών ’80 και ’90, σήμερα δηλώνει αισιόδοξος για το μέλλον.
Μας εξηγεί επίσης γιατί αποσύρθηκε από τη μουσική σκηνή για μεγάλη χρονική περίοδο και τι έκανε όλα αυτά τα χρόνια.

Συνέντευξη στον Σπύρο Σωτηρίου

Τα τραγούδια σου είναι ποικιλότροπα. Να υποθέσω ότι δεν είσαι εξ αυτών που βάζουν ταμπέλα, λαϊκός τραγουδιστής, ροκ κ.λπ.

Giannis Miliokas

Εξαρτάται από τη διάθεση στην οποία βρίσκομαι. Θα γράψω αυτό που αισθάνομαι εκείνη την ώρα. Αν είναι να γράψω ένα άγαρμπο πράγμα γιατί έτσι πρέπει να το εκφράσω, θα το γράψω. Με άγαρμπο τρόπο πρέπει να το εκφράσω γιατί αισθάνομαι ότι κάποια πράγματα λέγονται με το όνομά τους. Δεν μπορεί ο πολιτικός στον οποίο απευθύνομαι να είναι άγαρμπος και εγώ να του μιλάω στον πληθυντικό. Ετσι ξεκινάω λοιπόν να γράψω το στίχο και μόλις τον τελειώσω η επόμενη κίνηση είναι να τον παντρέψω από έρωτα, να βρω τι ταιριάζει στον στίχο. Δεν με νοιάζει καθόλου σε ποια σχολή και σε ποια εποχή ανήκει. Παγκόσμια πάει το μυαλό μου κάπου γιατί έχω ακούσματα απ’ όλο τον κόσμο. Δεν έχω κολλήσει σε κάποια σκηνή. Λίγο ως πιτσιρικάς με τους ροκάδες και αυτό δεν θα έλεγα ότι ήταν το πάθος μου.

Αποδέχεσαι τον όρο “έντεχνος” καλλιτέχνης;

Ως καλλιτέχνης διαβλέπω ότι κάποιος κάθισε ένα βράδυ μόνος του ή με την παρέα του και έχει ψάξει να βρει πώς θα ονομάσει αυτό “το δικό μας” που έχει μια διαφορά από το άλλο το οποίο δεν μπορούμε να το κάνουμε καταφανές με τη μουσική που γράφουμε αλλά πρέπει να συμπληρώσουμε και κάτι για να αρχίσει ο κόσμος να καταλαβαίνει. “Θα το ονομάσουμε”… και βρίσκουμε τη λέξη. Την άλλη μέρα διαβάζουμε στις εφημερίδες και ακούμε στα ραδιόφωνα ότι υπάρχουν οι άτεχνοι και οι έντεχνοι.

Αυτό είναι μια κακία κάποιων καλλιτεχνών που θέλουν να ορίζουν τα πράγματα βάζοντας ταμπέλες.

Η γνώμη μου είναι πως όταν θέλεις να ακυρώσεις ένα κακό τραγούδι που επικρατεί στην αγορά γράφεις ένα καλύτερο.

Νομίζω ότι τον όρο έντεχνος καλλιτέχνης τον είχε “εφεύρει” ο Χατζιδάκις θέλοντας να διαχωρίσει τους σπουδασμένους δημιουργούς που ακολουθούσαν κανόνες θεωρίας, αρμονίας με παρτιτούρες κ.λπ. από τους λαϊκούς, ρεμπέτες της τότε εποχής.

Εχω ακούσει συγκλονιστικά πράγματα παγκόσμια τα οποία γράφτηκαν από ανθρακωρύχους, γεωργούς, άνεργους, πεινασμένους. Αυτά ήτανε τόσο βαθιά στην ψυχή τους ως παράπονα που βρήκαν ένα τόσο ωραίο τρόπο για να διατυπωθούν, να εκφραστούν που έγιναν αργότερα σχολή όπως είναι τα μπλουζ, τα νησιώτικα, τα δημοτικά κ.λπ. Είναι απίστευτη η δύναμη που έχουνε οι άνθρωποι που βιώνουν αυτά που γράφουν. Ποιητής δεν είναι αυτός που κάθεται πίσω από ένα γραφείο και φαντάζεται τι συμβαίνει στη ζωή. Ποιητής είναι αυτός που πρώτα ποιεί, δηλαδή φτιάχνει ένα καΐκι και μετά λέει “χρόvια στο μεροκάματο κοπίδι και σφυρί
έφτιαξα ένα σκαρί για το χατίρι σου
σκάλισα στην πρυμάτσα του γοργόνα θαλασσιά
κι έγινα μια βραδιά καραβοκύρης σου”.
Μόνο όποιος φτιάχνει καράβια μπορεί να γράψει. Αυτός είναι ποιητής.

Τσίρκο, παράγκα, φίρμα γκρέκα… τρόμπα, φιγούρα, σαχλαμάρα κι άρπα-κόλλα. Αλλαξε κάτι από τότε, το 1990; Ισχύει ακόμα το Γκρέκο μασκαρά;

Τα πράγματα σήμερα είναι πολύ καλύτερα. Τότε ήμουνα σχεδόν ένας ερημίτης, ο οποίος βγήκε από το πουθενά και άρχισε να τραγουδάει κάποια πράγματα. Είχα βρει μια ισορροπία να μπορώ να μας μαλώνω με ευχάριστο τρόπο. Εκείνη την εποχή και μέχρι πριν 10 χρόνια αν ήμασταν μια παρέα έλεγε ο καθένας ότι “το πρόβλημα είναι αυτό”, ο άλλος “όχι το πρόβλημα είναι άλλο” και ο τελευταίος έλεγε “ποιο πρόβλημα ρε παιδιά; Δεν υπάρχει πρόβλημα”. Εδώ και 6-7 χρόνια συνεννοηθήκαμε ότι υπάρχει πρόβλημα και ξέρουμε ποιο είναι. Τώρα αισθάνομαι καλύτερα γιατί τουλάχιστον ξέρουμε το πρόβλημα και θα το λύσουμε.

“Να δεις που κάποτε θα μας πούνε και μαλάκες…” Νιώθεις δικαιωμένος για το στίχο που έγραψες πριν 24 χρόνια; Μας είπαν και μαλάκες τελικά;

Δυστυχώς επιβεβαιώθηκα. Από την άλλη πλευρά όμως όπου να ‘ναι θα γίνει εμφανές το ότι εδώ και μερικές μέρες τέλειωσε η μεταπολίτευση. Ηταν μια 35ετία μετά τη Χούντα και τη ζημιά που έπαθε η Κύπρος που οι πολιτικοί εκείνης της εποχής αντί να αρπάξουν την ευκαιρία και να γίνουν πνευματικοί άνθρωποι να καλλιεργηθούν, να κάνουν λειτούργημα την πολιτική και να αποδείξουν ότι ήταν ιερός ο λόγος που έγινε το Πολυτεχνείο, μετατράπηκαν σε βολεμένους, αισχροκερδείς. Ενας από αυτούς ήταν κι ο Θόδωρας που μας είπε και μαλάκες. Χάσανε την ευκαιρία την οποία θα την αρπάξουν τώρα τα νέα παιδιά που είναι και καλλιεργημένα, πανέτοιμα, αγαπούν το περιβάλλον, την αλήθεια, αγαπιούνται αληθινά και όχι με κίνητρο την περιουσία. Η προηγούμενη γενιά, του Ακη κ.λπ. ήταν αυτοί που είχαν ως μοναδικό σκοπό να περάσουν από κάποια σχολεία, για να ανεβάσουν το κασέ τους ως φίρμες, σαν χορεύτριες.

Εφυγαν όμως οι “βλαμμένοι” και οι “παλιοφλώροι”;

Σε λίγο καιρό θα τρίβουμε τα μάτια μας όταν θα έρθει η νεολαία που τώρα είναι μεταξύ 15-25, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν 80άρηδες με μυαλό 17χρονου και 17χρονοι με μυαλό 80άρη. Αυτοί λοιπόν που έχουν καταλάβει ότι το μυαλό είναι εντελώς αναξιοποίητο και έχουν αρχίσει να το φορτώνουν σωστά, δεν θα καταδεχθούν να κάνουν την πορεία των προηγούμενων και θα δοκιμάσουν να κάνουν αυτό που ονειρεύτηκαν. Καταλαβαίνουν αμέσως αν πρέπει να κάνουν πορεία με τα δικά τους πόδια ή εάν θα πάρουν το αυτοκίνητο του μπαμπά.

Είσαι πολύ αισιόδοξος.

Ποτέ δεν ήμουν τόσο αισιόδοξος από τη μέρα που ο Γιωργάκης ανακοίνωσε από το Καστελόριζο ότι έσπασε ο αγωγός και πλημμυρίσαμε.

Υπήρχε ένα μεγάλο κενό στην καλλιτεχνική σου παρουσία, από τη δεκαετία του ’90 μέχρι και πρόσφατα. Ηταν προσωπική, συνειδητή επιλογή η μεγάλη αποχή;

Σιγά σιγά θα γινόμουν ένας εισπράκτορας. Μου δίνανε πολλά χρήματα εκείνη την εποχή αλλά είχα βάλει ένα πλαφόν, να σταματήσω εκεί και μετά να πάω για να με αναβαθμίσω, όπως κάνουν σήμερα με τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές.

Τι έκανες δηλαδή; Πώς αναβαθμίστηκες;

Μου βγήκαν τα μάτια στο διάβασμα και ξέρω πολλά πλέον για το σώμα, για τη διατροφή, την ιστορία μας, τη γλώσσα μας, η οποία είναι ένα prospectus συμπεριφοράς. Η κάθε λέξη έχει τεράστια σημασία. Σήμερα χρησιμοποιούμε τις λέξεις όπως οι δικηγόροι, για να πούμε ψέματα, να δικαιολογηθούμε, για να κολακέψουμε, να ξεγελάσουμε. Η κάθε λέξη όμως “πρωτοκατασκευάστηκε” για ένα άλλο λόγο. Π.χ. η οπισθοδρόμηση είναι γυμναστική. Περπατάς προς τα πίσω και τονώνονται διάφορα νεύρα του σώματος. Εάν δεν το κάνεις αυτό έχεις αυχενικό, έχεις μπάκα κλπ. Εμείς χρησιμοποιούμε τη μεταφορική, αλληγορική της σημασία και αγνοούμε την πρώτη της σημασία, την αξία της.

Ποτέ δεν αισθάνθηκα τόσο καλλιτέχνης και τόσο φοιτητής όσο τα χρόνια που έλειπα. Τα χρήματα που είχα ήταν αρκετά για να σπουδάσει η κόρη μου και να συντηρούμαι εγώ και κοιμόμουνα σαν παιδάκι το βράδυ, χωρίς τύψεις.

Ποια είναι τα επόμενα βήματα στη μουσική σου πορεία; Γράφεις τραγούδια;

Λένε ότι είμαι προφήτης και βλέπω τι θα γίνει τα επόμενα 20 χρόνια. Δεν είναι έτσι ακριβώς τα πράγματα. Ημουν σε μια γειτονιά στη Θεσσαλονίκη που είχα μάθει να ζω με έναν τρόπο. Μετά βρέθηκα στο κέντρο της Αθήνας και ακολούθως γύρισα την Ελλάδα ως μουσικός. Εκεί διαπίστωσα ότι ξεκίνησε να ξεσαλώνει ο καθημερινός άνθρωπος, να ζητάει περισσότερα πράγματα και να στρέφεται στην υλική ικανοποίηση της ψυχής του.

Οταν είχε αισθανόταν καλά, όταν δεν είχε αισθανόταν χάλια. Αυτό το πράγμα κατάλαβα ότι θα μας πήγαινε “με το μυαλό που κουβαλάμε και με την τρέλα που μας δέρνει” από το κακό στο χειρότερο. Δυστυχώς επιβεβαιώθηκα αλλά βλέπω μια αστραπιαία ταχύτητα με την οποία προσπαθούν οι προηγούμενοι πολιτικοί να αλλάξουν σελίδα, να μας πουν ξεχάστε τι έγινε και θα το παλέψουμε, θα, θα, θα. Εφόσον βλέπω ότι προσπαθούν να μας κάνουν να ξεχάσουμε αυτό το οποίο αλίμονό μας αν το ξεχάσουμε, θα έχω 10 τραγούδια απ’ εδώ και πέρα τα οποία θα μας θυμίζουν τις συνθήκες κάτω από τις οποίες πάθαμε αυτό που πάθαμε. Οποιος δεν έχει μνήμη δεν έχει μέλλον.

Ακολουθήστε το dialogos.com.cy, στο Google News

Οι τελευταίες ειδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο και όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.