Συναντήσεις/Ορίζοντας

Γιώργος Γαβριήλ: Η τέχνη δεν υπήρξε ποτέ μια πράξη εσωστρέφειας, μια ιδιωτική υπόθεση του καλλιτέχνη.

 Ο Αντώνης Γεωργίου συζητεί με τον εικαστικό και εκπαιδευτικό Γιώργο Γαβριήλ που εκθέτει Προσχέδια μέχρι τις 5 Νοεμβρίου στη Γκαλερί Γκλόρια 

 Το ευτύχημα είναι ότι η κοινωνία αντέδρασε και δεν δέχθηκε τη λογοκρισία

ΑΝΤΙΚΑΤΟΠΤΡΙΣΜΟΙ 11 scaled

Πως αποφασίσατε να σπουδάσετε ζωγραφική; Πόσο εύκολη ήταν μια τέτοια απόφαση;

Από μικρή ηλικία έλεγα ότι θα γίνω ζωγράφος και από ότι θυμάμαι πάντοτε  ζωγράφιζα. Για μένα ήταν το όνειρο μου να σπουδάσω ζωγράφος και όταν πραγματοποιήθηκε αυτό το όνειρο για μένα ήταν η πιο ευτυχισμένη μέρα.

Τι θυμάστε από τις σπουδές σας;

Η περίοδος των σπουδών μου στη Μόσχα ήταν από τις πιο ευτυχισμένες της ζωής μου. Ζούσα ένα όνειρο. Εργαζόμουν πάρα πολύ, δεν ήθελα να χάσω ούτε μια στιγμή ανεκμετάλλευτη. Προσπαθούσα να μάθω όσο το δυνατό περισσότερα. Η Μόσχα είναι ένας πολιτιστικός παράδεισος  με πολλά αξιόλογα μουσεία, με γκαλερί και  με εκθεσιακούς χώρους. Η Ακαδημία Καλών Τεχνών «Σούρικωφ» ήταν το σπίτι μου για επτά (7) χρόνια και οι καθηγητές/συμφοιτητές  μου η οικογένεια μου. Μου έδωσαν πάρα πολλά και πάντοτε θα τους είμαι ευγνώμων.

Ξεχωρίζετε/αγαπάτε κάποιους ζωγράφους στην Κύπρο και παγκόσμια;

Όπως όλοι οι ζωγράφοι έχω και εγώ κάποια πρότυπα, όπως είναι η Καίτε Κόλβιτς, Ότο Ντίξ, Τζορτζ Γκρος, Ριβέρα, Ορόσκο, Σικέιρος και άλλοι πολλοί σύγχρονοι. Στην Κύπρο επίσης μου αρέσουν και θαυμάζω αρκετούς ζωγράφους αλλά πιστεύω κατάφερα να βρω το δικό μου ύφος έκφρασης κάτι πολύ σημαντικό για ένα ζωγράφο.

Εκείνο που κρατώ από το σάλο που δημιούργησαν τα έργα μου, είναι η διαπίστωση ότι οι τέχνες και η εικόνα γενικότερα κρύβουν μέσα τους πάρα πολύ δύναμη, μια δύναμη που οι προοδευτικές δυνάμεις θα πρέπει να αξιοποιήσουν σωστά για το καλό της κοινωνίας μας.

Πιστεύετε πως υπάρχουν επιρροές στο έργο σας και από που; Τι σας απασχολεί περισσότερο στη τέχνη σας;

Προσπάθησα να δημιουργήσω μια τέχνη που να ξεχωρίζει ως Κυπριακή. Έχω εντάξει στη δουλειά μου στοιχεία τόσο από την αρχαιοελληνική τέχνη όσο και από τη Βυζαντινή τέχνη. Η θεματογραφία του έργου μου έχει επίκεντρο της το τόπο μας, τους ανθρώπους μας, το περιβάλλον μας, τα προβλήματα μας, την κοινωνία μας γενικότερα. Θέλω να εκφράσω μέσα από τη δουλειά μου τον τόπο μας το οποίο αγαπώ πάρα πολύ.

ΓΙΩΡΓΟΣ6

Τι κρατάτε από όλη αυτή την περίοδο που εσείς και τα έργα σας «anti- systemic art» βρέθηκαν στο επίκεντρο της δημοσίας συζήτησης;

Εκείνο που κρατώ από το σάλο που δημιούργησαν τα έργα μου, είναι η διαπίστωση ότι οι τέχνες και η εικόνα γενικότερα κρύβουν μέσα τους πάρα πολύ δύναμη, μια δύναμη που οι προοδευτικές δυνάμεις θα πρέπει να αξιοποιήσουν σωστά για το καλό της κοινωνίας μας. Επίσης κρατώ και την υποκρισία της κοινωνίας μας  ή μερίδας της κοινωνίας μας. Πιστεύω επίσης ότι έγινε μία προσπάθεια  αποπροσανατολισμού της κοινής γνώμης από την πίεση που δέχεται η κυβέρνηση τη δεδομένη στιγμή με τα διαβατήρια, το κυπριακό, τον κορονοϊό  και τις αδυναμίες της στον τομέα της παιδείας. Εκ μέρους της κυβέρνησης έγινε μία προσπάθεια να φιμώσουν την ελεύθερη έκφραση και τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ευρύτερη διάσταση τους. Δεν ανέχονται καμία κριτική στο αφήγημα τους για τον Γρίβα και τον ρόλο του Αρχιεπισκόπου/εκκλησίας  στη σύγχρονη κυπριακή κοινωνία.

Το ευτύχημα είναι ότι η κοινωνία αντέδρασε και δεν δέχθηκε τη λογοκρισία στις τέχνες και αλίμονο αν οι ανθρώπινες κοινωνίες – οι ευρωπαϊκές (πολιτισμένες) επιτρέψουν την αναβίωση του μεσαιωνικού σκοταδισμού, της μισαλλοδοξίας και της απόρριψης του διαφορετικού, είτε αφορά τις ανθρώπινες σχέσεις και τα ανθρώπινα δικαιώματα, είτε τις τέχνες. Καμία έκπτωση ή υπόσκαψη  και παραβίαση δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή.

Τι περιλαμβάνει η έκθεση σας στη Γκλόρια;

Η έκθεση στη Γκαλερί Γκλόρια ήταν προγραμματισμένη εδώ και ένα χρόνο και έχει συμπέσει την περίοδο που δημιουργήθηκε αυτός όλος ο σάλος. Εκθέτω βασικά προσχέδια σε χαρτί συνοδευόμενα από μερικά έργα/λάδια/ακρυλικά. Βασικά  ανοίγω τα sketch book μου, κοινοποιώ τα προσχέδιά μου, τις ιδέες μου, τους προβληματισμούς μου, τον τρόπο που σκέφτομαι και τη διαδικασία με την οποία δημιουργώ τα  έργα μου.

Στη δημιουργική διαδικασία στις Εικαστικές Τέχνες, και όχι μόνο, το προσχέδιο ή τα προσχέδια που γίνονται, πριν το τελικό έργο, αποτελούν το θεμέλιο λίθο ενός έργου. Η καταγραφή, το τι φαντάζεται ένας  καλλιτέχνης, οι ιδέες του, οι σκέψεις και οι προβληματισμοί του μέσα από τα προσχέδια αποτελούν το αρχικό στάδιο της σύλληψης ενός έργου. Γι’ αυτό και πολλές φορές  εμπερικλείουν μέσα τους μια  δυναμική μεγαλύτερη από το τελικό έργο.

Το μάθημα της τέχνης είναι το κατεξοχήν μάθημα που καλλιεργεί τη δημιουργικότητα και την κριτική σκέψη. Δύο στοιχεία πολύ σημαντικά για τη σταδιοδρομία των μαθητών/αυριανών πολιτών ανεξάρτητα της κατεύθυνσης  που θα ακολουθούσαν, τόσο για τους ίδιους όσο και για την κοινωνία γενικότερα.

Υπερασπιστήκατε το δικαίωμα έκφρασης στη τέχνη χωρίς όρια. Κάποιοι όμως υποδεικνύουν ότι ίσως κάποτε να υπάρχουν κάποια όρια στο δικαίωμα αυτό, όπως για παράδειγμα είναι ο σεβασμός δικαιωμάτων μειονοτήτων, ανήλικών ή η αποφυγή ρητορικής μίσους.

Τα όρια στα οποία αναφέρεστε, πράγματι  υπάρχουν στα έργα μου και είναι αυτονόητο να υπάρχουν, πάνω από όλα είμαστε άνθρωποι. Μέσα από τα έργα μου παλεύω για μια δίκαιη κοινωνία, επικρίνω και δάκτυλοδείχνω τη διεφθαρμένη άρχουσα τάξη,  καυτηριάζω καταστάσεις και προβληματίζω και ναι έχω τον δικό μου Χριστό, ένα Χριστό που είναι όπως όλοι οι άνθρωποι, που είναι μαζί με τους κατατρεγμένους, με τους πρόσφυγες, με τους διαδηλωτές μπροστά από τα ΜΑΤ, με τους οπαδούς στην κερκίδα, με τους νέους, μέσα στην καθημερινότητα μας.  Ο δικός μου Χριστός δεν φορεί αυτοκρατορικές επίχρυσες ενδυμασίες, ούτε κρατά αυτοκρατορικά σκήπτρα στα χέρια ούτε και έχει κορώνες στο κεφάλι, ούτε παίρνει μίζες από εγκληματίες, ούτε διακινείται με λιμουζίνες και ούτε ζει στη χλιδή. Ο δικός μου Χριστός δεν ταξιδεύει με τζετ δισεκατομμυριούχων Σαουδαράβων, ούτε κάνει διακοπές στις Σεϋχέλλες.

Τα όρια μου τα καθορίζουν τα βιώματα μου, οι εμπειρίες μου οι προβληματισμοί μου, η κοσμοθεωρία μου και η ματιά με την οποία βλέπω τον κόσμο.

 

Τα μαθήματα τέχνης έχουν περιοριστεί στα νέα αναλυτικά προγράμματα των σχολείων. Γιατί θεωρείτε πως είναι σημαντικό το μάθημα της Τέχνης στα σχολεία;

Όταν εργαζόμασταν πριν μια δεκαετία πάνω στα νέα αναλυτικά προγράμματα για το μάθημα της τέχνης μέσα στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, ο επικεφαλής τότε ακαδημαϊκός κύριος Γιώργος Τσιάκαλος, θεωρούσε το μάθημα της τέχνης ως την προμετωπίδα της   εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης. Ο λόγος ήταν γιατί το μάθημα της τέχνης είναι το κατεξοχήν μάθημα που καλλιεργεί τη δημιουργικότητα και την κριτική σκέψη. Δύο στοιχεία πολύ σημαντικά για τη σταδιοδρομία των μαθητών/αυριανών πολιτών ανεξάρτητα της κατεύθυνσης  που θα ακολουθούσαν, τόσο για τους ίδιους όσο και για την κοινωνία γενικότερα.

Πως το στηρίξατε ως επιθεωρητής Τέχνης, ως εκπαιδευτικός;

Ως επιθεωρητής μα και ως εκπαιδευτικός αγωνιστήκαμε και παλέψαμε το μάθημα της τέχνης να μην είναι κενού περιεχομένου. Η ουσία όλη ευρίσκεται στην πορεία δημιουργίας ενός έργου. Η δημιουργία ενός έργου είναι όπως όταν έχεις ένα πρόβλημα/ θέμα και προσπαθείς να το επιλύσεις. Στη περίπτωση μας να το επιλύσεις εικαστικά. Διερευνάς το θέμα, μαζεύεις υλικό, καταγράφεις πιθανές λύσεις, εντάσσεις και την ιστορία (τέχνης) για εμπλουτισμό των πιθανών λύσεων και από όλες τις πιθανές λύσεις που βρήκες (προσχέδια) επιλέγεις την καλύτερη. Αυτή είναι η πορεία που ακολουθείται από όλους τους οργανισμούς για την επίλυση ενός προβλήματος και για αυτό το μάθημα της τέχνης είναι σημαντικό να διδάσκεται στα σχολεία, είναι μάθημα ζωής.

Τι είναι για σένα οι τέχνες; Ποιος ο ρόλος των καλλιτεχνών στον κόσμο που ζούμε;

Οι τέχνες  είναι αναπόσπαστο μέρος της κοινωνίας, είναι η έκφραση του κοινωνικοπολιτικού γίγνεσθαι της κάθε εποχής. Η αναγκαιότητα των τεχνών στη ζωή μας είναι αναμφισβήτητη και αυτό διαφαίνεται μέσα από την  μακραίωνη ιστορία της ανθρωπότητας. Μπορεί οι καλλιτέχνες να μην κινούν τα νήματα της ιστορίας,  αλλά η συμβολή τους στην ανάπτυξη της δημιουργικότητας, της κριτικής σκέψης και της καινοτομίας, συνεισφέρει στην πρόοδο και ανάπτυξη της ανθρωπότητας. Μέσα από τις Τέχνες ο άνθρωπος επικοινωνεί, δημιουργεί και διατηρεί τον πολιτισμό και το περιβάλλον του και ταυτόχρονα καλλιεργεί τον σεβασμό και την κατανόηση. Η τέχνη δεν υπήρξε ποτέ μια πράξη εσωστρέφειας, μια ιδιωτική υπόθεση του καλλιτέχνη. Το αντίθετο. Οι τέχνες  είναι ο πιο σύντομος δρόμος επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων. Οι άνθρωποι  επικοινωνούν μέσα από τις Τέχνες  εδώ και χιλιάδες χρόνια.

Προσχέδια του Γιώργου Γαβριήλ

Γκαλερί Γκλόρια, Λευκωσία

Μέχρι 5 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ

20200526 222958 scaled

 

Οι ειδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο και όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy. Ακολουθήστε μας και στο Google News