Συναντήσεις/ Ορίζοντας

Ένα Τάβλι με αγαπησιάρικη, γλυκόπικρη γεύση

Ο Αντώνης Γεωργίου συζητά με τον  Γιώργο  Μουαΐµη  που σκηνοθετεί στον ΑντίΛογο το  πολυπαιγμένο έργο του Δημήτρη Κεχαΐδη Το τάβλι

Αφορά και αντιπροσωπεύει μια εποχή και μια νοοτροπία που ακόμα και σήμερα υπάρχει

 

Γιατί θεωρείτε πως το έργο αυτό του Κεχαΐδη, το «θρυλικό» πια Τάβλι είναι ένα από τα πιο πολυπαιγμένα θεατρικά κείμενα της νεοελληνικής δραματουργίας;

Γιατί Το τάβλι είναι ένα διαμάντι πραγματικά της νεοελληνικής θεατρογραφίας. Η σύλληψη της ιδέας από τον Κεχαΐδη, το μεγαλοφυούς αφέλειας σχέδιο που συλλαμβάνει ο κατ’ επανάληψιν επίδοξος κομπιναδόρος Φώντας, οι καθολικές, αλληγορικές διαστάσεις που προσλαμβάνει το έργο με την έννοια ότι δεν αφορά μόνο δυο συγκεκριμένους τύπους της ελληνικής κακομοιριάς αλλά αφορά και αντιπροσωπεύει μια ολόκληρη εποχή και μια συγκεκριμένη νοοτροπία που ακόμα και σήμερα αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ταυτότητας του Νεοέλληνα, οι ολοζώντανοι, αυθεντικοί, αληθινοί χαρακτήρες του έργου, η γλώσσα του έργου που εξακολουθεί να είναι γλώσσα σημερινή, ζωντανή, απολαυστική, παρόλο που το έργο γράφτηκε πενήντα χρόνια πριν, η σπαρταριστή, συναρπαστική πλοκή, οι κωμικοτραγικές καταστάσεις που περιγράφονται, κάνουν το έργο ελκυστικό και προκλητικό για κάθε ανέβασμα.

 

@Χρίστος Αβρααμίδης

Τι κάνει αυτό το έργο, που γράφτηκε το 1972, να παραμένει ακόμα «επίκαιρο»;

Μια συγκεκριμένη νοοτροπία του Έλληνα που φτάνει στο απόγειό της την εποχή που διαδραματίζεται το έργο και που πολύ εύστοχα περιγράφεται από τον Κεχαΐδη. Νοοτροπία που εξακολουθεί να υπάρχει ακόμα και σήμερα, παρόλο που ένα μεγάλο ποσοστό του ελληνικού πληθυσμού έχει «εξευρωπαϊστεί». Νοοτροπία που κατά τον σύγχρονο Έλληνα φιλόσοφο Στέλιο Ράμφο ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για το ελληνικό χρέος που οδήγησε την Ελλάδα στα μνημόνια. Νοοτροπία που κάνει τον σημερινό Έλληνα να χρησιμοποιεί την κομπίνα για να αυξήσει το κέρδος του ή για να αντεπεξέλθει στις οικονομικές δυσκολίες, νοοτροπία που τον κάνει να θεωρεί μαγκιά το να καταφέρει να ξεγελάσει το κράτος ως προς τις υποχρεώσεις του, φορολογικές και άλλες.

Και όλα αυτά να μην ισχύουν πια, θα πρόσθετα πως ένα αριστουργηματικό θεατρικό έργο όπως Το τάβλι έχει κερδίσει επάξια τη διαχρονικότητα και επομένως μπορεί να θεωρείται πάντα επίκαιρο και πρόσφορο για ανέβασμα στη θεατρική σκηνή.

 Από το «μεγάλο αμερικάνικο όνειρο» μέχρι το νεοελληνικό: «να πιάσουμε την καλή» οι άνθρωποι προσπαθούν καταβάθος να πετύχουν τι;

Η λέξη «καταβάθος» είναι το ζουμί της ερώτησης. Χωρίς αυτήν η απάντηση είναι αυτονόητη: Για να μπορέσει κάποιος να βγει από την οικονομική ανέχεια και δυσπραγία. Ει δυνατόν γρήγορα, ανέξοδα και χωρίς κόπο. Αυτό είναι το πρώτο επίπεδο. Για όποιον μπορεί να οραματίζεται κάτι περισσότερο στη ζωή του, θα πρόσθετα ένα δεύτερο επίπεδο: Την κοινωνική καταξίωση. Να αναγνωρίσει ο κόσμος το κατόρθωμά του. Να αποκτήσει κύρος και σέβας. Να βγει «μέγας στην κοινωνία» όπως λέει ο εμπνευστής του μεγαλοφυούς σχεδίου στο Τάβλι Φώντας. Στην περίπτωση όμως  του Φώντα υπάρχει και ένα τρίτο επίπεδο: Τι σχέδιο συνέλαβε ο νους του! Επεξεργάζεται συνέχεια σχέδια που στην εφαρμογή τους πάνε όλα στράφι και παρόλα αυτά συνεχίζει ακάθεκτος. Προχωρεί στο επόμενο. Και κάθε φορά αυτό που τον οπλίζει με τόση σιγουριά για να προχωρήσει στο «μεγαλοφυές» πλην «αφελές» σχέδιο είναι η αυτοεπιβεβαίωση του «τι συνέλαβε ο νους του!». Όταν περιγράφει το σχέδιό του στον κακόμοιρο γαμπρό του Κόλια, νιώθει ότι είναι Θεός.  Ζει περισσότερο για τη στιγμή της έκλαμψης, τη στιγμή της σύλληψης του σχεδίου, παρά για την πραγμάτωσή του. Η στιγμή αυτή τον οπλίζει για όλα. Ακόμα και για την αποτυχία. Αυτή την «αυτοεπιβεβαίωση» λοιπόν είναι που «καταβάθος» προσπαθεί να πετύχει. Μ’ αυτήν τρέφεται. Αυτή είναι το οξυγόνο του. Οικονομική και κοινωνική αναγνώριση και καταξίωση δεν θα βιώσει ποτέ. 

Ενα αριστουργηματικό θεατρικό έργο όπως Το τάβλι έχει κερδίσει επάξια τη διαχρονικότητα και επομένως μπορεί να θεωρείται πάντα επίκαιρο και πρόσφορο για ανέβασμα στη θεατρική σκηνή.

 Πως δουλέψατε μαζί με τους ηθοποιούς σας, ποιο είναι το ζητούμενο στη σκηνοθεσία σας;

Η συζήτηση με τους ηθοποιούς μου, σε κάθε σκηνοθεσία μου, είναι απαραίτητη. Και ΤΟ ΤΑΒΛΙ μας έδωσε την ευκαιρία για αρκετή συζήτηση. Πάνω στο έργο, την εποχή του, τη γλώσσα του, τους χαρακτήρες του, τις κωμικοτραγικές του καταστάσεις, το γλυκόπικρο χιούμορ του. Βασικό ζητούμενο στη σκηνοθεσία μου η ανάδειξη όλων των συστατικών του έργου. Κυρίως οι ζωντανοί, αυθεντικοί, αληθινοί χαρακτήρες του, οι σπαρακτικές έως σπαραξικάρδιες σχέσεις και στιγμές τους, κι αυτή η γλώσσα που μιλάνε, η υπέροχη γλώσσα με την οποία τους προίκισε ο Κεχαΐδης. Επιπλέον, θέλω πάντα οι ηθοποιοί μου να είναι πραγματικά συμμέτοχοι στην πραγμάτωση της παράστασης. Αυτό σημαίνει πως εγώ πρέπει να ξέρω κατ’ αρχήν τι θέλω, κι αφού σιγουρευτώ ότι έχω πείσει τους ηθοποιούς μου, τους αφήνω αέρα για τη δική τους συνεισφορά και συμμετοχή.

 Ο Κεχαΐδης αντικρίζει τους ήρωες του και τις αδυναμίες τους με αγάπη.  Έτσι είναι;

Με την ίδια αγάπη, πράγματι, με την οποία αντικρίζει τους ήρωές του και τις αδυναμίες τους ο Κεχαΐδης, θέλω να πιστεύω πως τους αντικρίζει και η σκηνοθεσία και κυρίως ο Βασίλης και ο Μάριος, αφού πρόκειται για τους ρόλους που ενσαρκώνουν.

 Τι γεύση πιστεύετε ότι αφήνει το έργο στον θεατή;

Μια αγαπησιάρικη, γλυκόπικρη γεύση.

@Χρίστος Αβρααμίδης
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Σκηνοθεσία: Γιώργος Μουαϊμης,Σκηνικά / κοστούμια: Μαρίζα Παρτζίλη
Επί σκηνής: Μάριος Στυλιανού και Βασίλης Παφίτης

 

Flea Theatre, Καϊμακλί

Παρασκευή: 28 Φεβρουαρίου στις 20:30 

Σάββατο 29 Φεβρουαρίου, 7, 14 Μαρτίου στις 20:30

Κυριακή 8 και 15 Μαρτίου στις 19:00

 

 

@Χρίστος Αβρααμίδης