Γιώργος Τσαγγάρης: Με λυρισμό και με αιχμηρό τρόπο

Συνέντευξη στον Αντώνη Γεωργίου
Το Διεθνές Φεστιβάλ του Σινεμά Animation στην Υπαιθρο «Oψεις του Κόσμου» που διεξάγεται για δέκατη πέμπτη χρόνια έχει αποκτήσει όλα αυτά τα χρόνια την αγάπη εκατοντάδων ανθρώπων αλλά και την αναγνώριση από διεθνείς οργανισμούς, όπως η ASIFA, ο διεθνής οργανισμός του σινεμά Animation της UNESCO. Μιλάμε με τον Γιώργο Τσαγγάρη, Καλλιτεχνικό Διευθυντή του Φεστιβάλ για το ανεξάρτητο σινεμά animation, «μια πολιτική και επαναστατική τέχνη», την πορεία του Φεστιβάλ, την πολιτιστική αποκέντρωση, χάρη στην οποία «μια ολόκληρη γενιά “ανακάλυψε” ξανά την κυπριακή ύπαιθρο» και φυσικά για το φετινό πλούσιο πρόγραμμα του Φεστιβάλ, το οποίο θα διεξαχθεί από τις 21 μέχρι και τις 23 Ιουλίου.


Κατεβάστε το  Dialogos App
Apple | Android | Huawei



ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΣΑΓΓΑΡΗΣ

Animation: Με λυρισμό και με αιχμηρό τρόπο
Χαρτογραφώντας όσα διαδραματίζονται με ευαισθησία και έγνοια για την κοινωνία

Γιατί πιστεύεις αυτό το Φεστιβάλ  κρατήθηκε τόσα χρόνια, πού οφείλεται αυτό;

Το Κυπριακό Φεστιβάλ Animation είναι ένα εξειδικευμένο κινηματογραφικό φεστιβάλ, που προβάλλει ανεξάρτητες ταινίες υψηλής καλλιτεχνικής αξίας, με εικαστικό ύφος κυρίως και όχι εμπορικές. Οι ταινίες που προβάλλονται είναι μια επιλογή από τις κορυφαίες του κόσμου. Πρέπει να πω παράλληλα όμως πως το έντεχνο animation είναι ένα δύσκολο είδος για το ευρύ κοινό, όπως η ποίηση για παράδειγμα. Παρόλ’ αυτά όμως το κοινό μαγεύεται και νιώθει την ανάγκη να βρίσκεται σε επαφή με τους σύγχρονους προβληματισμούς που εκφράζονται μέσα από τα έργα των κορυφαίων δημιουργών που φιλοξενούνται κάθε χρόνο. Eτσι νομίζω πως το Φεστιβάλ απέκτησε όλα αυτά τα χρόνια την αγάπη εκατοντάδων ανθρώπων από ένα ευρύ κοινωνικό φάσμα που το στηρίζουν ανελλιπώς. Συμβάλλει βέβαια στην εμπειρία αυτή και το ειδυλλιακό περιβάλλον της κυπριακής υπαίθρου, όπου γίνονται οι προβολές και τα τελευταία χρόνια η τοποθεσία στον αρχαιολογικό χώρο στην Παλαίπαφο.

Πώς νιώθεις φέρνοντας στο νου όλα αυτά τα χρόνια;

Νιώθω μεγάλη ευθύνη βέβαια. Ενώ το Φεστιβάλ ξεκίνησε έτσι απλά, στο μικρό αμφιθέατρο της αυλής της Σχολής Χαρακτικής Χαμπή το 2002, η διάθεση ήταν αγωνιστική και έτσι παραμένει μέχρι σήμερα. Στην πορεία όλων αυτών των χρόνων ζήσαμε όμορφες στιγμές και πολλές συγκινήσεις, με απλούς ανθρώπους της υπαίθρου, καθώς και μικρά παιδιά και νέους που έρχονταν από τις πόλεις να παρακολουθούσαν ποιοτικό σινεμά. Το Φεστιβάλ προσφέρει την ευκαιρία σε πολλούς να έρθουν σε επαφή με τον αυθεντικό κόσμο της υπαίθρου. Σήμερα τα μικρά παιδιά μεγάλωσαν με αυτές τις αναμνήσεις και κάποιοι συμμετέχουν στο Φεστιβάλ και ως εθελοντές ή και με ταινίες τους. Το γεγονός αυτό μας δίνει μεγάλη χαρά και ικανοποίηση.

Τι σας έκανε να ασχοληθείτε με αυτό το είδος σινεμά;

Θέλω εδώ να αναφερθώ στον πρώτο άνθρωπο που μου έμαθε τα πρώτα «γράμματα» στο ανεξάρτητο σινεμά. Τον Δημήτρη Εϊπίδη, μια διεθνώς αναγνωρισμένη προσωπικότητα στη διεθνή κινηματογραφική κοινότητα που πρόσφερε πολλά και στην Κύπρο μας. Ο Εϊπίδης, διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, εμβολίασε σε εμένα τις αξίες του ανεξάρτητου σινεμά και του ήθους που ένα φεστιβάλ έχει υποχρέωση να εφαρμόζει.

Προερχόμενος από τη Χαρακτική και τις Γραφικές Τέχνες γοητεύτηκα αργότερα από το ανεξάρτητο σινεμά του animation που φέρει όλες τις εικαστικές αξίες και την αγωνιστικότητα των δημιουργών του. Οι δημιουργοί δηλαδή του ανεξάρτητου σινεμά ανταποκρίνονται στις προκλήσεις των καιρών , χαρτογραφώντας όσα διαδραματίζονται γύρω τους με ιδιαίτερη ευαισθησία και έγνοια για την κοινωνία. Είναι, δηλαδή, το ανεξάρτητο σινεμά animation, μια πολιτική και επαναστατική τέχνη, με την ευρεία έννοια των όρων «πολιτική και επαναστατική», που εκφράζεται με λυρισμό αλλά και με αιχμηρό τρόπο πολλές φορές, συνδυάζοντας τον κινηματογράφο με τις εικαστικές τέχνες.

Υπήρξαν αρκετές δυσκολίες αυτή την 15ετή περίοδο; Πώς είναι σήμερα τα πράγματα; Και πώς οι ξένοι δημιουργοί αποτιμούν το Φεστιβάλ;

Οι δυσκολίες που συνάντησα ξεπεράστηκαν . Τα πράγματα έχουν πάρει το δρόμο τους και το Φεστιβάλ σήμερα συγκαταλέγεται στα 10 καλύτερα του κόσμου, ανάμεσα δηλαδή στα πιο δημοφιλή, ποιοτικά και αγαπημένα. Αυτό οφείλεται στο πολύ υψηλό επίπεδο διοργάνωσης και προγραμματισμού του, τον ιδιαίτερο του υπαίθριο χαρακτήρα και στις άριστες διεθνείς σχέσεις που δημιουργήθηκαν όλα αυτά τα χρόνια. Επιστέγασμα  όλων αυτών των προσπαθειών ήταν η αναγνώριση από διεθνείς οργανισμούς, όπως η ASIFA, ο διεθνής οργανισμός του σινεμά Animation της UNESCO που η Κύπρος είναι μέλος της με Κυπριακό Εθνικό Κέντρο από το 2013.

Θέλαμε να διαδώσουμε σε ένα ευρύ κοινωνικό φάσμα τις καλλιτεχνικές αξίες του ανεξάρτητου σινεμά και της τέχνης γενικότερα αλλά και να αναδείξουμε την κυπριακή ύπαιθρο, εκεί όπου ζει η ψυχή του πολιτισμού μας.

Υπάρχει αρκετή  στήριξη από την Πολιτεία;

Το Φεστιβάλ στηρίζεται από το κράτος από την πρώτη του διοργάνωση το 2002. Είναι το επίσημο κινηματογραφικό φεστιβάλ animation του κράτους που αναπτύσσει πολιτιστική πολιτική ανάπτυξης και διάδοσης του είδους στην Κύπρο και διεθνώς. Το Κυπριακό Φεστιβάλ Αnimation παρέχει επίσης διαχρονικά σημαντική στήριξη στους Κύπριους σκηνοθέτες, προβάλλοντας το έργο τους στην Κύπρο αλλά και σε πολλά άλλα σημαντικά φεστιβάλ διεθνώς. Για τον ίδιο λόγο ιδρύθηκε το 2013 το Κυπριακό Διαγωνιστικό Tμήμα. Ταυτόχρονα σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού αναπτύσσονται διάφορες άλλες δραστηριότητες κατα τη διάρκεια της χρονιάς, όπως εργαστήρια, ακαδημαϊκές ημερίδες, αφιερώματα κ.ο.κ.

Συνειδητά επιδιώκετε τη διεξαγωγή του Φεστιβάλ στην ύπαιθρο συμβάλλοντας στην πολιτιστική αποκέντρωση. Γιατί το θεωρείτε σημαντικό αυτό;

Η ίδρυση του Φεστιβάλ το 2002 στην ύπαιθρο ήταν εμπνευσμένη στιγμή που όμως βέβαια ξεκίνησε σε ένα χωριό, τα Πλατανίστεια, όπου από το 1995 λειτουργούσε ήδη η Σχολή Χαρακτικής Χαμπή. Ο Χαράκτης Χαμπής, ιδρυτής της Σχολής και αργότερα του Μουσείου Χαρακτικής, διοργάνωνε διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις κάθε Αύγουστο στο πλαίσιο των δωρεάν μαθημάτων Χαρακτικής στη μνήμη του δασκάλου του Α. Τάσσου. Το Φεστιβάλ σταδιακά ανέπτυξε τον δικό του σύγχρονο χαρακτήρα και προσέλκυσε πολλούς νέους που έσμιγαν με τους ανθρώπους της υπαίθρου διαφόρων ηλικιών . Και αυτό είναι που προσθέτει ομορφιά στο Φεστιβάλ, το πάντρεμα και η αλληλεπίδραση των δυο αυτών κόσμων . Θέλαμε να διαδώσουμε σε ένα ευρύ κοινωνικό φάσμα τις καλλιτεχνικές αξίες του ανεξάρτητου σινεμά και της τέχνης γενικότερα αλλά και να αναδείξουμε την κυπριακή ύπαιθρο, εκεί όπου ζει η ψυχή του πολιτισμού μας.

Τα τελευταία χρόνια αυτό έχει ακολουθηθεί και από αρκετούς άλλους, ποιο πιστεύετε είναι το όφελος, τόσο των οργανωτών αλλά και των κοινοτήτων όπου διεξάγονται αυτά τα φεστιβάλ;

Όταν ξεκινούσαμε το Φεστιβάλ το 2002 κανένας από εμάς αλλά ούτε και οι αρμόδιοι κρατικοί φορείς δεν μπορούσαν να προβλέψουν το ρεύμα της  πολιτιστικής αποκέντρωσης που θα γινόταν πολύ αργότερα. Το οικονομικό και πολιτισμικό όφελος είναι τεράστιο για τις κοινότητες της υπαίθρου, αφού κάθε καλοκαίρι δέχονται χιλιάδες επισκέπτες στα χωριά τους, κυρίως νέους. Για τους νέους από τις πόλεις το όφελος είναι επίσης μεγάλο: όπως είπες κι εσύ, μια ολόκληρη γενιά «ανακάλυψε» ξανά την κυπριακή ύπαιθρο, και, ελπίζω και πιστεύω, άρχισε να δημιουργεί μια ουσιαστική σχέση με τις ρίζες μας.

Η επιτυχία του δημιουργεί και περαιτέρω προσδοκίες. Τι να περιμένουμε στο φετινό φεστιβάλ;

Για ακόμα μια φορά παρουσιάζουμε μια επιλογή από τις κορυφαίες ταινίες του ανεξάρτητου σινεμά animation από όλο τον κόσμο στο διεθνές διαγωνιστικό πρόγραμμα, το οποίο έχει αποκτήσει μεγάλο κύρος διεθνώς -είναι ποιοτικό και πολύ επιλεκτικό! Συγκεκριμένα φέτος διαγωνίζονται 43 ταινίες στο διεθνές και εθνικό (κυπριακό) πρόγραμμα. Το κοινό θα μπορεί επίσης να απολαύσει μερικές από τις ωραιότερες παιδικές ταινίες των τελευταίων δύο χρόνων σε ξεχωριστό παιδικό πανόραμα. Μεταξύ άλλων φέτος συμμετέχουν κορυφαίοι δημιουργοί όπως ο Koji Yamamura, Phil Mulloy, Igor Kovalyov, Georges Schwizgebel, Vladimir Leschiov, Riho Unt, David Jansen, Lei Lei, Cordell Barker, Reka Bucsi, Steve Socki, Janice Nadeau κ.α.

Eχουμε στην Κύπρο σημαντική παραγωγή ταινιών animation;

Κάθε χρόνο οι κυπριακές συμμετοχές ταινιών στο Φεστιβάλ μας αυξάνονται. Πρέπει να πω πως το φετινό κυπριακό διαγωνιστικό πρόγραμμα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω του υψηλού επιπέδου των παραγωγών που υποβλήθηκαν. Αυτό είναι η μεγαλύτερη επιβράβευση για μας, γιατί πάντα είχαμε την ανάπτυξη της κυπριακής παραγωγής ως προτεραιότητα. Το γεγονός πως φέτος συμμετέχουν με ταινίες τους Κύπριοι δημιουργοί που πραγματοποίησαν διεθνείς συμπαραγωγές αποδεικνύει την πρόοδο που επιτεύχθηκε. Επιπλέον, μας δίνει πολλή χαρά το γεγονός ότι δύο ταινίες Κύπριων δημιουργών συμμετέχουν ταυτόχρονα και στο διεθνές διαγωνιστικό πρόγραμμα, ενώ μια κυπριακή ταινία συμμετέχει στο διεθνές πανόραμα παιδικών ταινιών.

Πείτε μας περισσότερα για τα εργαστήρια, τις διαλέξεις, τις παράλληλες εκδηλώσεις.

Από τις 18 μέχρι τις 20 Ιουλίου διοργανώνεται εργαστήρι στο Μουσείο Χαρακτικής Χαμπή με θέμα «Χαρακτική και το Animation», από τους σημαντικούς καλλιτέχνες Thomas Renoldner και Federica Pagnucco, βασισμένο στην υπέροχη ταινία τους l’ alfabeto delle cose piccole”. Θα έχουμε επίσης αφιερώματα στις ταινίες των σπουδαίων καλλιτεχνών , οι οποίοι συμμετέχουν και την κριτική επιτροπή, TheodorUshevκαι KasparJancis, που θα προβάλλονται όλη μέρα κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ στον εσωτερικό χώρο της Μεσαιωνικής Αγρέπαυλης. Στο ΤΕΠΑΚ την Παρασκευή 22 Ιουλίου θα διοργανωθεί Hμερίδα Animation με μια σειρά από διαλέξεις και παρουσιάσεις από Κύπριους και διεθνούς φήμης καλλιτέχνες, δημιουργούς και ακαδημαϊκούς του Animation. Το Σάββατο 23 Ιουλίου το βράδυ, μετά την τελετή βράβευσης, το Φεστιβάλ θα κλείσει με μια συναυλία του κυπριακού μουσικού σχήματος Sandy Brour.

Περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα του Φεστιβάλ: www.animafest. com.cy

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.