«Γυμνοί» απέναντι στις πυρκαγιές – Προβλήματα και ελλείψεις καθιστούν ευάλωτες πολλές περιοχές

ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ

 

 

Του Τάσου Περδίου

 

Στις 26 Απριλίου 2018 ξέσπασε πυρκαγιά στο Μονοπάτι της Φύσης στην Αλυκή Λάρνακας. Όπως αποδείχθηκε αργότερα, ήταν εμπρησμός και οι εγκληματίες που τον διέπραξαν φρόντισαν να πυρπολήσουν το χώρο από πέντε ξεχωριστά σημεία, προφανώς θεωρώντας ότι έτσι θα σκοτώσουν τα κουνούπια, τα οποία όντως ταλαιπωρούν αφάνταστα όσους κατοικούν γύρω από τον υδροβιότοπο. Η φωτιά κατέληξε να κατακαίει μισό χιλιόμετρο από το Μονοπάτι της Φύσης. Η πυρκαγιά εκείνη ήταν η δεύτερη στο συγκεκριμένο χώρο μέσα σε δύο εβδομάδες.

Το Σάββατο 23 Μαΐου 2020, ο ίδιος ακριβώς χώρος ήταν και πάλι τυλιγμένος στις φλόγες με πολύ χειρότερο απολογισμό, αφού η φωτιά μετέτρεψε σε στάχτη δέκα εκτάρια αγνής άγριας βλάστησης απειλώντας και πάλι σπίτια. Εκτός από τον εμπρησμό, κοινός παρονομαστής στις πυρκαγιές αυτές ήταν επίσης η αδυναμία της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας να δράσει αποτελεσματικά λόγω μεγάλης δυσκολίας στην πρόσβαση. Γιατί όμως δύο χρόνια μετά παρουσιάστηκε το ίδιο ακριβώς πρόβλημα με την ίδια κατάληξη; Ο λόγος είναι η αρνητική στάση του Τμήματος Περιβάλλοντος σε αιτήματα της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας και του Δήμου Λάρνακας για υλοποίηση έργων αντιπυρικής προστασίας στο σύμπλεγμα των αλυκών.

Τις τελευταίες μέρες, όμως, αναδείχθηκαν και άλλα κενά στην πυροπροστασία, ειδικά σε ό,τι αφορά στις δασικές πυρκαγιές μετά από τις πυρκαγιές στην Αγία Νάπα. Η «Χ» ανοίγει το φάκελο των προβλημάτων και των ελλείψεων στην πυρόσβεση, τα οποία καθιστούν πολλές περιοχές ευάλωτες.

PYRKAGIA ALYKH

Από το 2015 τα αιτήματα για μέτρα στην Αλυκή Λάρνακας

Τουλάχιστον από το 2015, η Πυροσβεστική Υπηρεσία έχει διαβιβάσει εισηγήσεις για λήψη μέτρων ενίσχυσης της πυροπροστασίας των παραλίμνιων περιοχών του συμπλέγματος των Αλυκών Λάρνακας. Τα μέτρα έχουν κύριο άξονα τη διαπλάτυνση του Μονοπατιού της Φύσης, όπου εκδηλώθηκαν οι πυρκαγιές τον Απρίλιο του 2018 και στις 23 Μαΐου του 2020, ούτως ώστε να διευρυνθεί η πρόσβαση των πυροσβεστικών οχημάτων.

Τα φοβερά κενά στην αντιπυρική προστασία του υδροβιότοπου ήρθαν δυστυχώς ξανά με τραγικό τρόπο στην επιφάνεια και το Τμήμα Περιβάλλοντος καλείται ν’ αναλάβει τις ευθύνες του. Στις 26 Μαΐου 2020 ο Δήμος Λάρνακας έδωσε στη δημοσιότητα τα τέσσερα συγκεκριμένα μέτρα για τα οποία ζητείται έγκριση από το Τμήμα Περιβάλλοντος, όπως καταγράφονται σε επιστολή του δημάρχου Ανδρέα Βύρα προς τον διευθυντή του Τμήματος Περιβάλλοντος.  Αυτά αφορούν:

  1. Να διαπλατυνθεί άμεσα το Μονοπάτι της Φύσης από την περιοχή του Παρατηρητηρίου Πουλιών μέχρι την κατοικημένη περιοχή της οδού Μίκη Θεοδωράκη, ώστε να διακινούνται και τα μεγάλα πυροσβεστικά οχήματα σε περίπτωση πυρκαγιάς. Η διαπλάτυνση του μονοπατιού προϋποθέτει την αποκοπή καλαμιών και ακακιών και την τοποθέτηση/συμπίεση κατάλληλου υλικού επίστρωσης.

 

  1. Σε ορισμένα σημεία χρειάζεται να δημιουργηθούν και χώροι για επαναστροφή των πυροσβεστικών οχημάτων.

 

  1. Να εξεταστεί το ενδεχόμενο για να αποκοπούν/ απομακρυνθούν όλα τα καλάμια που περιβάλλουν την κατοικημένη περιοχή, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος για καταστροφή περιουσιών και απώλειας ανθρωπίνων ζωών σε περίπτωση νέας πυρκαγιάς. Στην περιοχή αυτή περιλαμβάνεται και η καμένη έκταση, στην οποία προτείνεται να φυτευτούν δένδρα που ευδοκιμούν στο περιβάλλον των αλυκών, ώστε να αποτραπεί η εκ νέου φύτρωση των καλαμιών.

 

  1. Να εξεταστεί το ενδεχόμενο να δημιουργηθούν τέσσερις κάθετοι διάδρομοι προς το Μονοπάτι της Φύσης, οι οποίοι θα χρησιμοποιούνται τόσο από τα πυροσβεστικά οχήματα όσο και από τα οχήματα του Δήμου Λάρνακας που προβαίνουν σε ψεκασμούς για καταπολέμηση κουνουπιών.

ΑΓΙΑ ΝΑΠΑ 1

Απροστάτευτη ελλείψει Δασικού Σταθμού η ελεύθερη περιοχή Αμμοχώστου

Οι πυρκαγιές στην ελεύθερη περιοχή Αμμόχωστο την Κυριακή 17 Μαΐου ανέδειξαν το τεράστιο κενό που υπάρχει κυρίως στη δασοπυρόσβεση, το οποίο οφείλεται στον τραγικό επιχειρησιακό σχεδιασμό από το Τμήμα Δασών.  Αρκεί μόνο να σημειώσει κάποιος ότι ολόκληρη η περιοχή δεν διαθέτει Δασικό Σταθμό, αλλά εξυπηρετείται από το Δασικό Σταθμό Δεκέλειας, ο οποίος βρίσκεται σε απόσταση 35 χιλιομέτρων από το νοτιοανατολικό άκρο της περιοχής όπου βρίσκονται μεταξύ άλλων το Εθνικό Δασικό Πάρκο Κάβο Γκρέκο και το Κρατικό Δάσος Σωτήρας. Η μεγάλη απόσταση και ο ανάλογος απαιτούμενος χρόνος ανταπόκρισης όμως είναι μόνο το ένα πρόβλημα. Το δεύτερο είναι ότι ο Δασικός Σταθμός της Δεκέλειας είναι εξοπλισμένος μόνο με ένα μικρό πυροσβεστικό όχημα ταχείας επέμβασης, το οποίο μπορεί να κουβαλήσει μόλις 800 λίτρα νερού! Λιγότερο νερό δηλαδή από το ντεπόζιτο ενός σπιτιού! Ο επόμενος πλησιέστερος Δασικός Σταθμός ο οποίος διαθέτει μεγάλα πυροσβεστικά οχήματα είναι ο σταθμός της Ριζοελιάς, ο οποίος όμως απέχει από το Κάβο Γκρέκο 45 χιλιόμετρα.

Το πρόβλημα έγκειται αποκλειστικά στη δασοπυρόσβεση, αφού η περιοχή καλύπτεται από επαρχιακό Πυροσβεστικό Σταθμό. Η Πυροσβεστική Υπηρεσία όμως δεν είναι υπεύθυνη για κατάσβεση δασικών πυρκαγιών, αφού την ευθύνη αυτή την έχει το Τμήμα Δασών με βάση το θεσμικό του πλαίσιο.  Κατά τη διάρκεια της καλοκαιρινής περιόδου, οι δασικοί σταθμοί χρησιμοποιούνται και ως δασοπυροσβεστικά κέντρα, λειτουργούν δηλαδή ως χώροι στους οποίους φιλοξενούνται οι δασικοί υπάλληλοι και οι δασοπυροσβέστες που βρίσκονται σε καθήκον επιφυλακής. Κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου εφαρμόζεται πρόγραμμα επιφυλακής των δασικών υπαλλήλων, σύμφωνα με το οποίο σε κάθε δασικό σταθμό και όλες τις ημέρες της εβδομάδας δασικοί υπάλληλοι παραμένουν σε επιφυλακή και βρίσκονται σε συνεχή ετοιμότητα για άμεση επέμβαση και καταστολή κάθε επεισοδίου δασικής πυρκαγιάς.

Όλα αυτά όμως δεν ισχύουν για την ελεύθερη περιοχή Αμμοχώστου, στην οποία δεν υπάρχει Δασικός Σταθμός.

Ενδεικτικά, όπως σχολίασε η Ομάδα Πρωτοβουλίας για τη Διάσωση του Κρατικού Δάσους Σωτήρας, όπου είχε ξεσπάσει η μια από τις πυρκαγιές, ενώ η πρώτη κλήση στο 1407 για αναφορά δασικής πυρκαγιάς στις 17 Μαΐου έγινε στη 1.50 μ.μ. το υδροφόρο όχημα από το Δασικό Σταθμό Δεκέλειας έφτασε στις 2.30 μ.μ. Το δε μεγάλο όχημα της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας έφτασε στις 2.20 μ.μ., κάτι που φέρνει στην επιφάνεια και ένα άλλο ζήτημα. Το αίτημα για δημιουργία σταθμού της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας στην Αγία Νάπα.

Το θέμα αυτό ήταν ανάμεσα στα ζητήματα που ανέδειξε η επαρχιακή οργάνωση του ΑΚΕΛ Αμμοχώστου μετά τις τελευταίες πυρκαγιές μαζί με την ανάγκη δημιουργίας επαρχιακού Δασικού Σταθμού. Το ΑΚΕΛ Αμμοχώστου κάλεσε την Πυροσβεστική Υπηρεσία Κύπρου να επανεξετάσει σοβαρά το πάγιο αίτημα του Δήμου Αγίας Νάπας για δημιουργία ενός Πυροσβεστικού Σταθμού σε χώρο που είναι διαθέσιμος πλησίον του Αστυνομικού Σταθμού Αγίας Νάπας.

ΑΓΙΑ ΝΑΠΑ 2

Πέραν τούτων, σύμφωνα με την Ομάδα Πρωτοβουλίας για Διάσωση του Κρατικού Δάσους Σωτήρας, το Τμήμα Δασών αμέλησε και τον καθαρισμό της αντιπυρικής ζώνης μεταξύ του κύριου κρατικού δάσους Σωτήρας και της οικιστικής ζώνης στη βόρεια πλευρά της Οδού Κατασπήλων στην Αγία Νάπα, η οποία καθαρίστηκε για τελευταία φορά την άνοιξη του 2019.

Επίσης, σύμφωνα με την Ομάδα Πρωτοβουλίας για τη Διάσωση του Κρατικού Δάσους Σωτήρας:

  • Το κύριο κρατικό δάσος Σωτήρας δεν διαθέτει διαχειριστικό σχέδιο, παρότι αποτελεί το τελευταίο ψηλό δάσος της επαρχίας Αμμοχώστου και παρότι χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερη οικολογική, γεωμορφολογική και υδρολογική αξία.
  • Μεταξύ Οκτωβρίου και Δεκεμβρίου 2019, η Ομάδα Πρωτοβουλίας για τη Διάσωση του Κύριου Κρατικού Δάσους Σωτήρας έχει ζητήσει γραπτώς επίσημα και δημόσια από το Τμήμα Δασών όπως προχωρήσει άμεσα στην:

– Κήρυξη του κύριου κρατικού δάσους Σωτήρας από Προστατευτικό Δάσος σε Εθνικό Δασικό Πάρκο, με βάση το άρθρο 15(β) του περί Δασών Νόμου του 2012 έως 2018 και

  • Εκπόνηση Δασικού Διαχειριστικού Σχεδίου, με βάση τα άρθρα 18 και 19 του περί Δασών Νόμου του 2012 έως 2018.

ΑΓΙΑ ΝΑΠΑ 3

Καινούργιος πυροσβεστικός σταθμός σε αχρησία εδώ και ένα χρόνο!

Ένα άλλο θέμα που αναδείχθηκε μέσα από τις αλλεπάλληλες πυρκαγιές των τελευταίων ημερών είναι η τραγελαφική αμέλεια σχετικά με τη λειτουργία του καινούργιου αγροτικού Πυροσβεστικού Σταθμού Αθηένου. Ο Σταθμός αυτός είναι ολοκληρωμένος εδώ και πάνω από ένα χρόνο, αλλά δεν έχει ακόμα τεθεί σε λειτουργία λόγω του ότι δεν έχουν ασφαλτοστρωθεί οι εξωτερικοί χώροι. Το θέμα ήρθε στην επιφάνεια μέσω επιστολής του δημάρχου Αθηένου στον Διευθυντή της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, με τον κ. Καρεκλά να τονίζει ότι μπορεί να ξεκινήσει να λειτουργεί ο Σταθμός και χωρίς ασφάλτινες επιφάνειες στο εξωτερικό. Η Πυροσβεστική Υπηρεσία έριξε την ευθύνη στο Δήμο Αθηένου, που είναι υπεύθυνη αναθέτουσα Αρχή, για το γεγονός ότι δεν έχει παραδοθεί επίσημα ο σταθμός ώστε να εξοπλιστεί και να λειτουργήσει. Η δημοσιοποίηση του προβλήματος έφερε επιτέλους κινητοποίηση και την ερχόμενη Πέμπτη 4 Ιουνίου έχει προγραμματιστεί σύσκεψη επιτόπου, ώστε να διευθετηθεί η λειτουργία του νέου σταθμού, ο οποίος έχει τη δική του σημασία λόγω της απόστασης από τη Λάρνακα.