Γυναικοκτονίες και τροποποίηση του νόμου

Της
Φωτεινής Μιχαηλίδου – Χρίστου*

 

To παρόν άρθρο αποσκοπεί στην παράθεση εναλλακτικών νοµοθετικών προτάσεων, στον απόηχο της δηµόσιας συζήτησης που άνοιξε µε πρωτοβουλία της ΠΟΓΟ σε σχέση µε το θέµα των γυναικοκτονιών και µε την πρόταση Νόµου που εκκρεµεί και είναι υπό συζήτηση στη Βουλή των Αντιπροσώπων.


Η πρόταση Νόµου, την οποία είχε καταθέσει η Πρόεδρος της Βουλής, αφορά τη συµπερίληψη του όρου «γυναικοκτονία» σε νοµοθέτηµα, κατά τρόπο που να δηµιουργείται ξεχωριστό ποινικό αδίκηµα όταν το θύµα της ανθρωποκτονίας είναι γυναίκα.

Αποτελεί όµως εξόφθαλµη παρατήρηση ότι µια τέτοια τροποποίηση του Νόµου:

1. Κατά πρώτον δεν θα προσφέρει τίποτα περισσότερο από αυτό που ήδη ισχύει στην Κύπρο, αφού ήδη το αδίκηµα της ανθρωποκτονίας τιµωρείται µε µέγιστη ποινή τη διά βίου φυλάκιση.


2. Κατά δεύτερον ενδέχεται, στην πράξη, να οδηγήσει σε αντινοµικά και αντισυνταγµατικά αποτελέσµατα, αφού µε αυτή την τροποποίηση του Νόµου θα θεσµοθετηθεί η άνιση και ανοµοιόµορφη µεταχείριση των υποθέσεων των ανθρωποκτονιών και των εκάστοτε κατηγορουµένων, ως περισσότερο ή λιγότερο σοβαρές, ανάλογα µε το φύλο του θύµατος. Η εν λόγω πρόταση νόµου τείνει να δηµιουργήσει ανισότητες στην αξία που προσδίδεται στην ανθρώπινη ζωή, ανάλογα µε το φύλο του θύµατος. Τραγικό παράδειγµα η περίπτωση της διπλής δολοφονίας, πέρσι, σε χωριό της επαρχίας Λευκωσίας, όπου θανατώθηκαν η µητέρα και ο ενήλικος γιος από τον σύζυγο και πατέρα, ο οποίος τους κακοποιούσε συστηµατικά. Θα ήταν άραγε λογικό να επιβληθεί για το θάνατο της συζύγου πιο βαριά ποινή από αυτήν που θα επιβαλλόταν για το θάνατο του γιου, απλώς και µόνο επειδή αυτός ήταν άντρας;

3. Τρίτον, η πρόταση νόµου δεν καλύπτει τις υποθέσεις που η θανάτωση ενός προσώπου είναι αποτέλεσµα ή αποτελεί κορύφωση συστηµατικής ή και χρόνιας (συνήθως ενδοοικογενειακής) κακοποίησης και βίας.

Προς αντιµετώπιση αυτών των κενών αλλά και των κινδύνων που ελλοχεύουν σε περίπτωση έγκρισης της προτεινόµενης πρότασης Νόµου, παραθέτω εναλλακτικά τρεις ενδεχόµενες τροποποιήσεις στον Ποινικό Κώδικα, που καλύπτουν µεν τις ανησυχίες για την αυξητική τάση των γυναικοκτονιών, χωρίς όµως να δηµιουργούν αντινοµικά ή αντισυνταγµατικά αποτελέσµατα.


1. Προσθήκη άρθρου που να προνοεί ότι σε υποθέσεις που κάποιος επιφέρει το θάνατο άλλου προσώπου (σε περιστάσεις που θα συνιστούσαν ανθρωποκτονία), έχοντας όµως υποβάλει το θύµα σε συστηµατική ή χρόνια κακοποίηση, τότε το πρόσωπο που επέφερε το θάνατο να είναι ένοχο όχι για ανθρωποκτονία, αλλά για φόνο εκ προµελέτης. Με αυτόν τον τρόπο η συστηµατική κακοποίηση ενός θύµατος θα ισοδυναµεί στην ουσία µε «προµελέτη», αφού δεν θα µπορεί ο θύτης/ κακοποιητής να επωφεληθεί την επιείκεια στην επιβολή ποινής που µπορεί να συνεπάγεται η κατηγορία της ανθρωποκτονίας.

2. Προσθήκη άρθρου που να θέτει την απόδειξη «ειδικής σχέσης» µεταξύ θύµατος και θύτη ως πρόσθετου επιβαρυντικού για τη θέση του θύτη παράγοντα. Η ειδική αυτή σχέση µπορεί να είναι σχέση οικονοµικής ή στεγαστικής εξάρτησης, σχέση εξάρτησης λόγω ανηλικότητας, ή µειωµένης νοητικής ικανότητας, ή σωµατικής αναπηρίας, ή σχέση εµπιστοσύνης, όπως µεταξύ ενός ηλικιωµένου και του φροντιστή του. Στην πράξη αυτή η πρόνοια θα επιβαρύνει τη θέση του θύτη όταν αυτός επιφέρει το θάνατο ατόµου που ήταν εξαρτώµενό του ή που τον εµπιστευόταν, ή που υπό κανονικές συνθήκες θα έπρεπε να προστατεύει ή να προσέχει.

3. Προσθήκη άρθρου που να προνοεί ότι όταν το πρόσωπο που επιφέρει το θάνατο άλλου προσώπου είναι νυν ή πρώην ερωτικός σύντροφος, ή τα κίνητρα της θανάτωσης του ατόµου είναι σεξουαλικά, ή σχετίζονται µε το φύλο ή την ταυτότητα φύλου, ή τον σεξουαλικό προσανατολισµό του θύµατος, αυτό να λειτουργεί ως επιβαρυντικός για τη θέση του θύτη, παράγοντας που να επισύρει ακόµα πιο βαριά ποινή στις υποθέσεις ανθρωποκτονίας. Αυτή η πρόνοια θα καλύπτει και τις υποθέσεις γυναικοκτονιών αλλά και τις υποθέσεις στις οποίες το θύµα είναι σε οµοφυλόφιλη σχέση ή στοχοποιείται λόγω διαφορετικής ταυτότητας φύλου ή σεξουαλικού προσανατολισµού, όπως είχε ενδεχοµένως συµβεί στην Ελλάδα µε τη γνωστή υπόθεση του Ζακ Κωστόπουλου που είναι υπό εκδίκαση αυτή τη χρονική περίοδο.


Καταληκτικά και µε την κατάλληλη επεξεργασία των πιο πάνω εισηγήσεων, θα µπορούσε να επιτευχθεί ο σκοπός της απόδοσης της δέουσας νοµοθετικής σηµασίας στο ανησυχητικό φαινόµενο των γυναικοκτονιών, χωρίς όµως να δηµιουργούνται στο Νόµο ανισότητες και αντισυνταγµατικές ανισοµέρειες που να προκαλούν τελικά περισσότερα προβλήµατα από αυτά που είχαν σκοπό να επιλύσουν.

* ∆ικηγόρος – Λεµεσός

Ακολουθήστε το dialogos.com.cy, στο Google News

Οι τελευταίες ειδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο και όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.