«Ανάπτυξη» επί καμένης γης

90

Του Γιάννη Κακαρή

Πρωτοφανείς χαρακτηρίζονται οι πυρκαγιές που μαίνονται εδώ και μέρες στον «πνεύμονα της γης», ενώ η τέφρα έφτασε περίπου 2.700 χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.

Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Διαστημικής Έρευνας της Βραζιλίας, από τον Ιανουάριο μέχρι τον Αύγουστο καταγράφηκαν 72.000 πυρκαγιές, σημειώνοντας αύξηση 82% από την αντίστοιχη περσινή περίοδο και η υψηλότερη καταγραφή από το 2013, οπότε ξεκίνησε η δορυφορική παρατήρηση του Αμαζονίου.

Επίσης τον περασμένο Μάιο σημειώθηκε η μεγαλύτερη αποψίλωση που καταγράφηκε ποτέ, αφού κάθε ένα λεπτό καιγόταν έκταση ανάλογη με δύο γήπεδα ποδοσφαίρου. Συγκεκριμένα, σε 31 ημέρες κάηκε έκταση 739 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Μεταξύ της Πέμπτης 15/8 και της Τρίτης 20/8 καταγράφηκαν 9.507 πυρκαγιές στο δάσος του Αμαζονίου.

Όλα τα πιο πάνω στοιχεία οδηγούν στο συμπέρασμα πως αυτή τη στιγμή συντελείται μια από τις μεγαλύτερες οικολογικές καταστροφές που γνώρισε η σύγχρονη ανθρωπότητα. Όπως συνήθως, έτσι και τώρα, δεν θα μπορούσε τέτοια καταστροφή να γίνει τυχαία ούτε χωρίς τη «βοήθεια» του ανθρώπου. Μάλιστα επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι δεν υπάρχει ασυνήθιστη ξηρασία ούτε κάποια ακραία καιρικά φαινόμενα στη χώρα.

Οι λέξεις «Μπολσονάρο» και «κεφάλαιο» θα μας βοηθήσουν να ξετυλίξουμε το κουβάρι. Δύο έννοιες τόσο όμοιες και τόσο επικίνδυνες για την ανθρωπότητα.
Ο ακροδεξιός πρόεδρος της Βραζιλίας, Ζαΐρ Μπολσονάρο, το 2018 στην προεκλογική του εκστρατεία είχε ταχθεί υπέρ της χαλάρωσης των ελέγχων για την αποψίλωση των δασών. Αφού εξελέγη πρόεδρος, η κυβέρνησή του κατάργησε 30 χρόνια νομοθεσίας για την προστασία του περιβάλλοντος. Κατάργησε πολλά μέτρα προστασίας του Αμαζόνιου, ζωτικής σημασίας.

Επίσης δεν είναι λίγες οι φορές που δέχτηκε κριτική ότι θέλει να παραδώσει το δάσος στην αγροτική εκμετάλλευση και στην κατασκευή μεταλλείων. Μάλιστα σε δηλώσεις του προέτρεπε μεγάλους αγρότες και κτηνοτρόφους να δημιουργούν ξέφωτα για τις καλλιέργειές τους, βάζοντας φωτιές στα δάση του Αμαζονίου.

Είναι φανερό πως αυτή τη στιγμή ο Μπολσονάρο προσπαθεί να εκπληρώσει τις προεκλογικές του υποσχέσεις προς τους βιομηχάνους για την κατασκευή ορυχείων, αλλά και τους μεγαλοϊδιοκτήτες γης για να μεγαλώσουν τις καλλιέργειές τους.
Το σίγουρο είναι πάντως, ότι η μεγάλη αυτή περιβαλλοντική καταστροφή δεν είναι άσχετη με τις επιδιώξεις του κεφαλαίου να αυγατίσει τα κέρδη του, εκμεταλλευόμενο τον πλούτο του Αμαζονίου. Είτε ορυκτό είτε δασικό πλούτο.