Δεν αφήνεις ατιμώρητα τραύματα που ακολουθούν μια ζωή τα θύματα

43

Της

Ανθής Ερμογένους

Θύματα σεξουαλικής παραβίασης, βιασμού, δεν συναντάμε καθημερινά. Ψέμα. Θύματα πολλά. Το κλίμα εδώ τ’ αναγκάζει να τ’ αποσιωπούν. Γιατί θα βρεθούν σε θέση φταίχτη.

Σ’ αυτόν τον τόπο, που όσο δικάζει βιασμό ψάχνει «γιατί» στη συμπεριφορά του θύτη… αν είχαν σχέσεις, τι φορούσε, αν προκαλούσε. Ψάχνει την αναξιοπιστία του θύματος, αν το τράβαγε ο κώλος του. Τοποθετώντας το από καταγγέλλοντα, σε κατηγορούμενο. Βιώνοντας την εξευτελιστική εμπειρία της αμφισβήτησης. Που κρίνεται η αξιοπιστία, στο τι σεξουαλικό παρελθόν ή προσανατολισμό είχε, αν είχε πιει, αν δεν ήταν και πολύ ξεκάθαρο ότι δεν γούσταρε. Υποβάλλοντάς του να «επαναπροσδιορίσει» το περιστατικό.

Αν δηλαδή μια ανύπαντρη, sexy, όμορφη, ξένη, αμόρφωτη, ελεύθερων σεξουαλικών σχέσεων, πέσει θύμα, είναι σχεδόν αδύνατον να γίνει πιστευτή.

Κι αν μιλάμε για παιδιά; Η διαδικασία, η επανάληψη της περιγραφής σε δεκάδες επαγγελματίες τα επανατραυματίζει. Η ιδιότητα της ανηλικότητας υποχωρεί έναντι εκείνης του μάρτυρα.

Ή ομοφυλόφιλους, ταυτισμένους στη δημόσια αντίληψη με το εκ φύσεως προκλητικό. Ή transgenders, που η μαρτυρία εύκολα υπονομεύεται. Το σεξουαλικό παρελθόν του θύματος χρησιμοποιείται για την υπεράσπιση του θύτη.

Αν δεν καταγγείλει αμέσως; Ύποπτο. Αν δε βρεθεί κυτταρικό υλικό (επειδή το θύμα έκανε μπάνιο από απέχθεια); Ανεπαρκής η μαρτυρία. Όλη η διαδικασία, ένα αμφίστομο μαχαίρι. Αν πει ένα ξεψυχισμένο, φοβισμένο «όχι», στο μεγάλο μέρος της κοινωνίας δεν αρκεί. Αν δε βρεθούν τραύματα, αν από φόβο δεν αντιστάθηκε, δεν στοιχειοθετεί.

Και θα πουν πως έπρεπε να πάρει τα μέτρα του, μην προκαλέσει. Εμβαθύνοντας στις συμβολικές διαστάσεις και προεκτάσεις. Εχθρικός, θεσμοποιημένος σεξισμός. Η κοινωνία αντιδρά αρνητικά στο θύμα, στην αποκάλυψη, στην εκδίκαση, μετά την (αν υπάρξει) καταδίκη, σε όλη την έπειτα ζωή του.

Ομοίως η διαδικασία. Χωρίς ψυχολόγους για στήριξη. Θα αναπαραστήσει το περιστατικό εκατοντάδες φορές σε εκατοντάδες ανθρώπους, αναβιώνοντας το τραύμα. Δίκες «Καφκικές». Χρειάζεται να εξεταστεί σωματικά σε μια χρονική στιγμή τόσο επώδυνη. Αν κλαίει, αν δε μπορεί; Άρνηση συνεργασίας. Καταγγελία στα συρτάρια.

Αν καταγγείλει, υποβάλλεται στο: «Ξέρεις πως η ψευδής κατάθεση ποινικοποιείται»; Ξεκινώντας με καχυποψία στραμμένη εναντίον του θύματος. Πώς ν’ αποτολμήσει αν ξέρει πως απ’ τη διαδικασία θα βγει μόνο ζημιωμένο, αυτοενοχοποιημένο; Χρειάζεται να παλέψει σκληρά να τ’ αποδείξει.

Ο θύτης δεν εγκλωβίζεται ούτε καταδικάζεται εύκολα. Αν ονοματιστεί «Τέρας», «Δράκος», είναι για να φανεί αποκλίνουσα κατάσταση. Μα μαντέψτε, δεν ισχύει. Ο θύτης συνήθως φέρει τα δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά μέσου ανθρώπου. Ούτε είναι συνήθως αμόρφωτος, μετανάστης, άνεργος, από υποδεέστερες κοινωνικές μάζες (εύκολο να τους ταυτίσουμε με το κακό). Απλά η εγκληματικότητα αυτών είναι «ορατή» σε όλους. Ταυτίστηκαν με «το έγκλημα».

Ο μορφωμένος/ντόπιος/πλούσιος δράστης έχει δεινότερη διαπραγματευτική ικανότητα, κύκλο, οικονομική δυνατότητα για δικηγόρο, εξώδικο συμβιβασμό, εξαγορά του θύματος. Άρα σπανιότερη εμπλοκή σε δικαστικές διαδικασίες.

Όχι, το θύμα δεν ήταν πουτάνα, δεν τα ’θελε ο κώλος της. Όχι, το παιδί δεν είναι σπάνια που θωπεύεται. Όχι, δεν άξιζε του πούστη ο βιασμός. Όχι, αν είχαν σχέσεις πριν, δικαιούται μεταγενέστερο «όχι». Όχι, αν ήταν γέρος, το θύμα αλλοδαπή, δεν την τρέχεις στο σπίτι με το πουλί έξω. Όχι, δεν αφήνεις ατιμώρητα τραύματα που ακολουθούν μια ζωή τα θύματα. Όχι, δεν κιτρινίζεις την ιστορία. Όχι, δεν αμφισβητείς. Όχι, δεν εξευτελίζεις, δεν επαναθυματοποιείς το θύμα. Όχι, δεν αποφυλακίζεις εκθέτοντάς το.

Προστατεύστε μας. Προστατεύστε μας.