Είναι εφικτή η προσφυγή της Κύπρου στη Χάγη;

34

Του
Μιχάλη Μιχαήλ

 

Ορθά η κυπριακή κυβέρνηση επιχειρεί να χρησιμοποιήσει κάθε έννομο μέσο και κάθε διεθνές φόρουμ, κάθε διεθνή οργανισμό για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Την Πέμπτη 5 Δεκεμβρίου ο Πρόεδρος Αναστασιάδης εξήγγειλε την προσφυγή της Κύπρου στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης (Δ.Δ.Χ.) εναντίον της Τουρκίας. Σε παρατήρηση ότι η προσφυγή προϋποθέτει αποδοχή και των δύο πλευρών, ο Πρόεδρος είπε ότι «υπάρχει μια διαδικασία διά της οποίας γνωστοποιείται η πρόθεση μιας χώρας να προσφύγει στο δικαστήριο της Χάγης». Όπως είπε, η κυβέρνηση προχώρησε στην «επίδοση σχετικής ειδοποίησης προς την τουρκική πρεσβεία στην Αθήνα, δεν έγινε αποδεκτή, εστάλη διά άλλου μέσου, υπάρχει απόδειξη ότι παρελήφθη και αυτό δίδει το δικαίωμα της προσφυγής». Παράλληλα πρόσθεσε και το εξής σημαντικό: «Βεβαίως, υπάρχουν και ενδεχόμενα να προκύψουν δυσκολίες». Ποιες είναι αυτές οι δυσκολίες που ενδέχεται να προκύψουν;

Μάλλον αυτές αφορούν τη διαδικασία, αφού δεν μπορεί να γίνει μονομερής προσφυγή στο Δ.Δ.Χ. αλλά απαιτείται η σύμφωνη γνώμη όλων των εμπλεκομένων. «Η προσφυγή δεν μπορεί να στρέφεται κατά κράτους που δεν έχει κυρώσει την σύμβαση αλλά ούτε και κατά ιδιώτη…» (Γιαννούλη Κωνσταντίνα, «Συγκριτικό και Ευρωπαϊκό Δημόσιο Δίκαιο, η δυνατότητα πρόσβασης, μεταπτυχιακή εργασία», Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών). Επίσης «Για να εισέλθει ένα θέμα στο Διεθνές Δικαστήριο πρέπει όλα τα ενδιαφερόμενα κράτη να συμφωνούν για την παραπομπή της διαφοράς τους σ’ αυτό» (https://el.wikipedia.org). Συνεπώς υπάρχει πρόβλημα από το ότι η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στο Δ.Δ.Χ. Αυτό επιβεβαίωσε και ο Υπουργός Εξωτερικών Νίκος Χριστοδουλίδης στην Πρωινή Έκδοση του Άστρα (6 Δεκ.). Ωστόσο ο υπουργός ισχυρίστηκε ότι υπάρχουν χώρες που προσέφυγαν μεμονωμένα, κάτι που ισχυρίστηκε και ο τέως Υπ. Εξωτερικών Γιαννάκης Κασουλίδης στο κεντρικό δελτίο του Sigma στις 5 Δεκεμβρίου, φέροντας ως παράδειγμα την προσφυγή των Φιλιππίνων εναντίον της Κίνας. Πρόκειται όμως για διαφορετική περίπτωση, αφού η Κίνα δεν είναι μεν συμβαλλόμενο μέρος στο Δ.Δ.Χ. αλλά είναι συμβαλλόμενο μέρος της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Η Τουρκία δεν είναι ούτε σε αυτό συμβαλλόμενο μέρος. Θα θυμίσουμε επίσης ότι για τους ίδιους λόγους το 1975 η Ελλάδα έχασε την υπόθεση στο Δ.Δ.Χ. Η κυβέρνηση τα γνωρίζει αυτά γι’ αυτό και ο Ν. Χριστοδουλίδης ανέφερε στον Άστρα ότι ενδέχεται και να μην κερδίσουμε τίποτε ως Κύπρος από αυτή την προσφυγή. Συνεπώς, αν η κυβέρνηση θα προχωρήσει προς αυτή την κατεύθυνση, πρέπει να κάνει καλή προετοιμασία. Υπάρχει ωστόσο κι άλλη, πιο ασφαλής επιλογή, που είναι να ζητήσει η Κύπρος γνωμοδότηση από το Δ.Δ.Χ. Ωστόσο αυτό προϋποθέτει έγκριση από τη Γ.Σ. ή το Σ.Α. του ΟΗΕ.