Φτάνοντας τα όρια που θέτει η Ιστορία

43

Σαν σήμερα πριν από εκατόν και ένα χρόνια πραγματοποιήθηκε η μεγαλύτερη των επαναστάσεων. Η Μεγάλη Οκτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση συγκλονίζει τον κόσμο και στιγματίζει τον 20ό αιώνα, καθώς εξαπλώνει την επαναστατική ιδέα. Για τις επόμενες δεκαετίες η πρόοδος της ανθρωπότητας θα καθορίζεται σε σχέση με το γεγονός αυτό.

Ακόμα και η καπιταλιστική ανάπτυξη στις χρυσές της δεκαετίες θα δανειστεί από αυτήν την παρεμβατικότητα, το σχεδιασμό και την πρόνοια. Καθώς όμως περνούν τα χρόνια πολλοί ξεχνάνε την προσφορά της ΕΣΣΔ, ενώ οι εχθροί της αναπαράγουν τους μύθους περί του κόκκινου μπαμπούλα. Αλλά οι μύθοι πάντα ήταν κακό πράγμα. Είτε ως καθαρές φαντασιώσεις είτε ως στρεβλώσεις της πραγματικότητας.

Οι μύθοι έχουν την τάση να είναι αντιστορικοί: Τα “κακά” της ΕΣΣΔ πηγάζουν, σύμφωνα με τους αντικομμουνιστικούς μύθους, από τη “φύση” του σοσιαλισμού και όχι από δεδομένες ιστορικές συνθήκες. Από την άλλη και κάποιοι φίλοι της ΕΣΣΔ κάνουν το λάθος να υποτιμούν σημαντικές προσπάθειες της πρώτης σοσιαλιστικής οικοδόμησης, ακριβώς γιατί δεν θέλουν να έρθουν σε αντιπαράθεση με τους αστικούς μύθους.

Για παράδειγμα ενώ εξυμνούνται οι κοινωνικές παροχές στην ΕΣΣΔ, πολλές φορές δεν θίγεται το θέμα της δημοκρατίας στη χώρα. Όμως πέρα από τον τρόπο που ιστορικά διαμορφώθηκε η πολιτική εξουσία στην πρώην τσαρική και αγροτική χώρα, ξεχνάμε πως για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία, έστω συζητήθηκαν προς υλοποίηση, τρόποι για πραγματική άσκηση συλλογικής λαϊκής εξουσίας. Παρά την εξέλιξη των πραγμάτων, η οποία διαμορφώθηκε ιστορικά στη συγκεκριμένη χώρα υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες, αυτές οι απόπειρες αποτυπώθηκαν σε διάφορες λειτουργίες της Ένωσης ακόμη και στο Σύνταγμά της.

Οι αστικοί μύθοι περί δημοκρατίας μπορεί να βασίζονται σε πραγματικά ιστορικά προβλήματα που αντιμετώπισε η ΕΣΣΔ, όμως ούτε στα πιο τρελά τους όνειρα δεν επεξεργάστηκαν τρόπους να ασκεί την εξουσία η κοινωνία (ως συλλογική ενότητα), αντί να νομιμοποιεί κάθε πέντε χρόνια με την ψήφο της κάποιους άλλους να λειτουργούν στο όνομά της. Ψήφο που η ΕΣΣΔ έδωσε καθολική σε άντρες και γυναίκες ήδη το 1917 χωρίς αυτό να ανατρέψει τα προβλήματα. Ή μήπως ανέτρεψε τις δομές της κοινωνικής εξουσίας η καθολική ψήφος στον καπιταλιστικό κόσμο;

101 χρόνια λοιπόν από την “έφοδο στον ουρανό” και η πολιτική εργαλειοποίηση της ιστορίας φιμώνει τη συζήτηση. Όμως οι μπολσεβίκοι έκαναν το καθήκον τους. Έθεσαν το ζήτημα της εξουσίας στο προσκήνιο της ιστορίας και η ιστορία τους έθεσε τα όρια της εξουσίας τους. Στην παρούσα ιστορική φάση οφείλουμε να ανακαλύψουμε τα δικά της όρια.