Υπερχρεώσεις 50 χιλιάδων ευρώ σε «κοινά» στεγαστικά

Λάθος ρήτρα σε πολλές εκατοντάδες δάνεια που έγιναν την περίοδο 2006-2009

Υπερχρεώσεις που φτάνουν μέχρι τις 50 χιλ. ευρώ εντοπίζει ο Χρηματοοικονομικός Επίτροπος, Παύλος Ιωάννου, σε «πολλές εκατοντάδες» συνήθη στεγαστικά δάνεια (των 200 χιλ. ευρώ), που παραχωρήθηκαν ευρέως την περίοδο 2006 – 2009 από συγκεκριμένο πιστωτικό ίδρυμα.

Οι υπερχρεώσεις σχετίζονται με μία λανθασμένη ρήτρα, η οποία προστέθηκε από το πιστωτικό ίδρυμα σε δάνεια της πιο πάνω περιόδου. Μάλιστα οι υπερχρεώσεις συνεχίζονται μέχρι σήμερα, που σημαίνει ότι αν δεν διορθωθεί έγκαιρα το λάθος, το ποσό θα γίνει ακόμη μεγαλύτερο.

Και δάνεια του Φορέα

Μεταξύ των δανείων που παρουσιάζουν πρόβλημα περιλαμβάνονται και δάνεια, τα οποία συνομολογήθηκαν μέσω του Φορέα Ισότιμης Κατανομής Βαρών.

Μάλιστα ειδικά για αυτά τα δάνεια ο Π. Ιωάννου επισημαίνει ότι εκτός από τους δανειολήπτες επιβαρύνονται και οι φορολογούμενοι από τις υπερχρεώσεις, αφού τα δάνεια του Φορέα επιδοτούνται από το κράτος.

Για το λόγο αυτό, όπως αναφέρει, ο Φορέας «οφείλει να ενημερώσει σχετικά τους δανειολήπτες και σίγουρα να απαιτήσει άμεσα σχετική αποζημίωση από την τράπεζα, στις περιπτώσεις που εντοπίζεται το λάθος».

Ο επίμαχος όρος

Ο επίμαχος όρος ο οποίος οδηγεί σε υπερχρεώσεις αφορά τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου. Ο όρος είναι ο εξής: «3. Το παραπάνω δάνειο θα χρεώνεται:

α) Με ετήσιο κυμαινόμενο επιτόκιο που από τώρα και στο εξής θα αναφέρεται ”το Συνολικό Επιτόκιο”, το οποίο θα αποτελείται από το Βασικό Επιτόκιο [του Ιδρύματος] και το οποίο θα καθορίζεται από [το Ιδρυμα] από καιρού εις καιρόν από το οποίο από τώρα και στο εξής θα αναφέρεται ως ”το Βασικό Επιτόκιο” και την προσαύξηση, η οποία επίσης θα καθορίζεται από [το Ιδρυμα] και η οποία από τώρα και στο εξής θα αναφέρεται ως ”το Περιθώριο”.

Ως Βασικό Επιτόκιο [του Ιδρύματος] ορίζεται το ελάχιστο επιτόκιο προσφοράς των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ που σήμερα είναι 4,00% ετησίως.

Με βάση τα πιο πάνω ο τόκος ανέρχεται σήμερα σε: Βασικό επιτόκιο: 4,00% (ΤΕΣΣΕΡΑ τοις εκατόν το χρόνο) Προσαύξηση: 1,50% (ΕΝΑ ΚΑΙ ΠΕΝΗΝΤΑ τοις εκατόν το χρόνο) Σύνολο: 5,50% (ΠΕΝΤΕ ΚΑΙ ΠΕΝΗΝΤΑ τοις εκατόν το χρόνο)».

Ο επίμαχος όρος είναι η διασύνδεση του επιτοκίου του δανείου με το επιτόκιο της ΕΚΤ. Σύμφωνα με τον Π. Ιωάννου ο όρος αναφέρει με σαφήνεια ότι «το Βασικό Επιτόκιο στη συγκεκριμένη Δανειακή Σύμβαση είναι το ελάχιστο επιτόκιο προσφοράς των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ».

Ως εκ τούτου, προσθέτει, το πιστωτικό ίδρυμα «δεν δικαιούται να χρησιμοποιεί οποιοδήποτε άλλο επιτόκιο εκτός από το εκάστοτε καθορισθέν από την ΕΚΤ», όπως έγινε σε πολλά από τα δάνεια τα οποία δόθηκαν.

Κυρίως στεγαστικά

Σε ερώτηση σε τι είδους δάνεια εντοπίζεται ο συγκεκριμένος όρος, ο Π. Ιωάννου είπε ότι «πρόκειται για στεγαστικά κυρίως δάνεια».

Σημείωσε ωστόσο ότι «δεν αποκλείεται να υπάρχει το ίδιο πρόβλημα και σε άλλου είδους δάνεια που παραχωρήθηκαν από τον συγκεκριμένο τραπεζικό όμιλο».

Σύμφωνα με τον Επίτροπο «για ένα δάνειο της τάξης των 200.000 ευρώ και χρονική περίοδο 8 χρόνων εσφαλμένου υπολογισμού του επιτοκίου (και κατά συνέπεια του τόκου), η υπερχρέωση μπορεί να ανέρχεται στις 50.000 ευρώ».

Η τράπεζα βρίσκεται στο στάδιο του εντοπισμού των συμβάσεων που επηρεάζονται

Ο Χρηματοοικονομικός Επίτροπος σημείωσε ότι το εμπλεκόμενο πιστωτικό ίδρυμα βρίσκεται στο στάδιο του εντοπισμού των συμβάσεων που επηρεάζονται από τον πιο πάνω όρο.

Οπως αναφέρει: «Υπάρχουν πολλά δάνεια με τον ίδιο όρο και προέρχονται από την ίδια ομάδα τραπεζών. Δεν μπορώ να πω ακριβή αριθμό, αλλά γνωρίζω με βεβαιότητα ότι είναι αρκετές εκατοντάδες».

Σύμφωνα με τον Π. Ιωάννου υπάρχει ανταπόκριση από το πιστωτικό ίδρυμα για διόρθωση του λάθους. Σημειώνει ωστόσο ότι το πιστωτικό ίδρυμα πρέπει «να ενεργήσει τάχιστα, ώστε να μη συνεχίζεται αδικαιολογήτως η επιβάρυνση των δανειοληπτών και η αγωνία τους».

Αναφέρει ακόμη ότι το Γραφείο του ετοιμάζει σχετική μελέτη για το θέμα, το οποίο θεωρείται εξαιρετικά σοβαρό.

Μεγάλη καθυστέρηση για τα κόκκινα δάνεια

Σε σχέση με τα κόκκινα δάνεια ο Π. Ιωάννου αναφέρει ότι «υπάρχει μεγάλη καθυστέρηση» στην αντιμετώπιση του προβλήματος.

Μάλιστα προειδοποιεί ότι αν δεν υπάρξει δραστική αντιμετώπιση των κόκκινων δανείων στα επόμενα ένα με δύο χρόνια, το πρόβλημα θα καταστεί χωρίς λύση.

Επιπρόσθετα, όπως αναφέρει, θα δημιουργηθεί «τεράστιο κοινωνικό πρόβλημα με πολύ αρνητικές επιπτώσεις, μέσα από τη μετατροπή των εγγυητών στα δάνεια αυτά σε εξ αποφάσεως οφειλέτες».

Ολόκληρη η συνέντευξη δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα www.dialogos.com.cy.

Κωνσταντίνος Ζαχαρίου


 

Αυτούσια η συνέντευξη με τον Χρηματοοικονομικό Επίτροπο Παύλο Ιωάννου

Πρόσφατα έχετε εκδώσει ένα σημείωμα προς τους δανειολήπτες για υπερχρεώσεις σε δάνεια από συγκεκριμένο πιστωτικό ίδρυμα. Εξηγήστε μας τι αφορά η υπόθεση.

Πρόκειται για τον όρο σε δανειακές συμβάσεις που ρυθμίζει τον τρόπο καθορισμού του εκάστοτε ισχύοντος κυμαινόμενου επιτοκίου. Ενός επιτοκίου το οποίο δεν είναι σταθερό, αλλά εφόσον συμφωνήθηκε να είναι κυμαινόμενο, μπορεί να μεταβάλλεται. Όχι βέβαια αυθαίρετα, αλλά στη βάση του τρόπου που καθορίζεται στη σύμβαση. Το επιτόκιο αυτό, όπως και κάθε άλλο επιτόκιο, καθορίζει την επιβάρυνση του δανειολήπτη για το δάνειό του. Να εξηγήσω όμως πρώτα ορισμένα απλά τεχνικά θέματα. Για να υπολογιστεί το κυμαινόμενο επιτόκιο που ισχύει σε κάθε χρονική περίοδο υπολογισμού του τόκου, προσθέτουμε δύο ποσότητες. Η μια είναι το ΒΑΣΙΚΟ ΕΠΙΤΟΚΙΟ που καθορίζεται στη σύμβαση και η άλλη ποσότητα είναι το ΠΕΡΙΘΩΡΙΟ ή η επαύξηση, όπως ορισμένες φορές αποκαλείται το περιθώριο. Το περιθώριο είναι ένα σταθερό ποσοστό που συμφωνείται μεταξύ δανειολήπτη και τράπεζας και καθορίζεται ρητώς στη δανειακή σύμβαση. Να τονίσουμε εδώ ότι από το 2014 και μετά, ύστερα από σχετική τροποποίηση του περί Ελευθεροποίησης του Επιτοκίου και Συναφών Θεμάτων Νόμου του 2014, ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ μονομερής αύξηση του περιθωρίου. Πάμε τώρα στο Βασικό Επιτόκιο. Αυτό και πάλι καθορίζεται στη δανειακή σύμβαση και μπορεί να διαφοροποιείται κατά διαστήματα. Ο τρόπος όμως διαφοροποίησής του θα πρέπει υποχρεωτικά να διασαφηνίζεται από την τράπεζα και να ενημερώνεται επακριβώς ο δανειολήπτης. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι τράπεζες καθορίζουν ως βασικό τους επιτόκιο κάποιο δείκτη επιτοκίου, όπως για παράδειγμα κάποια επιτόκια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), το libor, euribor, κλπ. Τα επιτόκια αυτά καθορίζονται αυτόνομα (σε σχέση με την τράπεζα) και επομένως βρίσκονται εκτός ελέγχου του τραπεζικού ιδρύματος που παραχώρησε το δάνειο.

Σε τέτοιες περιπτώσεις και εφόσον η δανειακή σύμβαση έχει ρητώς καθορίσει ως Βασικό Επιτόκιο ένα τέτοιο δείκτη επιτοκίου, η τράπεζα ΔΕΝ δικαιούται να χρησιμοποιεί οποιοδήποτε άλλο βασικό επιτόκιο. Μια τέτοια ενέργεια είναι αντισυμβατική, παραβιάζει καταφανώς τον Περί Συμβάσεων Νόμο Κεφ. 149 και είναι κατά συνέπεια παράνομη. Και σ’ αυτό αφορά το πρόσφατο ενημερωτικό σημείωμα που εκδώσαμε. Εξηγεί ακριβώς την εν λόγω παρανομία σε βάρος των δανειοληπτών. Η συγκεκριμένη τράπεζα ενώ καθόρισε ρητώς ως βασικό επιτόκιό της κάποιο επιτόκιο της ΕΚΤ και ορθά το χρησιμοποιούσε στον υπολογισμό του κυμαινόμενου επιτοκίου (και επομένως των τόκων) για μικρή χρονική περίοδο, στη συνέχεια αυθαίρετα άρχισε να χρησιμοποιεί άλλο βασικό επιτόκιο κατά πολύ μεγαλύτερο του ισχύοντος επιτοκίου της ΕΚΤ. Αυτή η διαφορά δημιουργεί και την παράνομη επιβάρυνση εις βάρος του δανειολήπτη.

Όπως επεξηγώ και στη σχετική δημοσιοποίηση του ζητήματος, σκοπός μου ήταν (και  είναι) να διευκολύνω τους δανειολήπτες να κατανοήσουν τα δικαιώματά τους στις περιπτώσεις για τις οποίες εντοπίστηκαν τα πιο πάνω προβλήματα, καθώς επίσης και σε άλλες παρόμοιες καταστάσεις.

Ποιος είναι ο επίμαχος όρος;

Όπως αναφέρεται και στο ενημερωτικό σημείωμά μου της 8ης Φεβρουαρίου, 2017, ο όρος τον οποίο το συγκεκριμένο τραπεζικό ίδρυμα εσφαλμένα εφάρμοζε ήταν ο εξής:

«3. Το παραπάνω δάνειο θα χρεώνεται:

α) Με ετήσιο κυμαινόμενο επιτόκιο που από τώρα και στο εξής θα αναφέρεται «το Συνολικό Επιτόκιο», το οποίο θα αποτελείται από το Βασικό Επιτόκιο  [του Ιδρύματος] και το οποίο θα καθορίζεται από [το Ίδρυμα] από καιρού εις καιρό από το οποίο από τώρα και στο εξής θα αναφέρεται ως «το Βασικό Επιτόκιο» και την προσαύξηση, η οποία επίσης θα καθορίζεται από [το Ίδρυμα] και η οποία από τώρα και στο εξής θα αναφέρεται ως «το Περιθώριο».

Ως Βασικό Επιτόκιο [του Ιδρύματος] ορίζεται το ελάχιστο επιτόκιο προσφοράς των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης της Ε.Κ.Τ. που σήμερα είναι 4,00% ετησίως.

Με βάση τα πιο πάνω ο τόκος ανέρχεται σήμερα σε:

  • Βασικό επιτόκιο: 4,00% (ΤΕΣΣΕΡΑ τοις εκατό το χρόνο)
  • Προσαύξηση: 1,50% (ΕΝΑ ΚΑΙ ΠΕΝΗΝΤΑ τοις εκατό το χρόνο)
  • Σύνολο: 5,50% (ΠΕΝΤΕ ΚΑΙ ΠΕΝΗΝΤΑ τοις εκατό το χρόνο)»

Προφανώς, εξαιτίας της σαφήνειας στη διατύπωση του ορισμού του Βασικού Επιτοκίου στον πιο πάνω όρο, είναι ξεκάθαρο, για τους λόγους που αναλυτικά εξήγησα και στο ενημερωτικό σημείωμά μου, ότι το Βασικό Επιτόκιο στην συγκεκριμένη Δανειακή Σύμβαση είναι «το ελάχιστο επιτόκιο προσφοράς των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ». Επομένως, ΔΕΝ δικαιούται η τράπεζα να χρησιμοποιεί οποιοδήποτε άλλο επιτόκιο εκτός από το εκάστοτε καθορισθέν  από την ΕΚΤ. Τέτοιας μορφής επιτόκιο είναι δείκτης επιτοκίου εκτός ελέγχου των τραπεζών.

Στο σημείωμα αναφέρεται ότι υπάρχουν και άλλα δάνεια με παρόμοιο όρο. Είναι δάνεια που συνομολογήθηκαν σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο;

Ναι, υπάρχουν πολλά άλλα δάνεια με τον ίδιο όρο και προέρχονται από την ίδια ομάδα τραπεζών. Δεν μπορώ να πω ακριβή αριθμό αλλά γνωρίζω με βεβαιότητα ότι είναι αρκετές εκατοντάδες. Όπως αντιλαμβάνομαι πρόκειται για δάνεια που έγιναν σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο, ενδεχομένως μεταξύ των ετών 2006-2009. Ωστόσο, αυτό μόνο ο τραπεζικός όμιλος στον οποίο εντοπίστηκε το πρόβλημα μπορεί να το επιβεβαιώσει. Ο εν λόγω αριθμός, μεταξύ άλλων, θα καθορίσει και το βαθμό στον οποίο το πρόβλημα έχει συστημικό χαρακτήρα.

Σε τι είδους δάνεια εντοπίζεται ο συγκεκριμένος όρος;

Όπως προκύπτει από τα ενώπιόν μου δεδομένα, πρόκειται για στεγαστικά κυρίως δάνεια. Δεν αποκλείεται όμως να υπάρχει το ίδιο πρόβλημα και σε άλλου είδους δάνεια που παραχωρήθηκαν από τον συγκεκριμένο τραπεζικό όμιλο. Και πάλιν εναπόκειται στην ίδια την τράπεζα που αφορά το όλο ζήτημα να προβεί στις σχετικές διευκρινήσεις.

Υπάρχουν δάνεια τα οποία συνομολογήθηκαν μέσω του Φορέα Ισότιμης Κατανομής Βαρών τα οποία περιέχουν τον επίμαχο όρο;

Δυστυχώς ναι. Έχω ενώπιόν μου τέτοια περίπτωση η οποία κατατέθηκε στο Γραφείο μου πολύ πρόσφατα. Είναι στεγαστικό δάνειο του οποίου το επιτόκιο επιχορηγείται από τον Φορέα. Όπως είναι γνωστό, ο Φορέας επιχορηγεί σε τέτοιες περιπτώσεις ένα ποσοστό του ετήσιου επιτοκίου μέχρι 3.5%. Στις περιπτώσεις αυτές το ποσό το οποίο καθίσταται επιστρεπτέο από το ΑΠΙ, για διόρθωση του λάθους που εντοπίσαμε, θα υπολογίζεται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο όπως στα συνήθη δάνεια.

Το σχετικό σχέδιο του Κεντρικού Φορέα Ισότιμης Κατανομής Βαρών (ΚΦΙΚΒ) προβλέπει επιδότηση του επιτοκίου «κατά μέγιστο ποσοστό ύψους 3.5 εκατοστιαίων μονάδων», για το δάνειο που συνάπτει δικαιούχος δανειολήπτης με οποιοδήποτε χρηματοπιστωτικό ίδρυμα. Σε κάθε περίπτωση, ο «αιτητής επιβαρύνεται με ελάχιστο επιτόκιο ύψους 2 εκατοστιαίων μονάδων». Επομένως, το λάθος που εντοπίστηκε στη σχετική απόφασή μου, επιβαρύνει όχι μόνο τους επιμέρους δανειολήπτες, αλλά και τον ΚΦΙΚΒ. Κατά συνέπεια, το λάθος αυτό επιβαρύνει το Κράτος και τους φορολογούμενους.

Ο ΚΦΙΚΒ έχει την ευχέρεια, κατά τη γνώμη μου, να προβεί σε έλεγχο όλων των συμβάσεων που διαχειρίζεται, για να ελέγξει κατά πόσο ενυπάρχει σ’ αυτές ο επίμαχος όρος. Σε κάθε περίπτωση, οφείλει ενδεχομένως, να ενημερώσει σχετικά τους δανειολήπτες και σίγουρα να απαιτήσει ΑΜΕΣΑ σχετική αποζημίωση από την τράπεζα, στις περιπτώσεις που εντοπίζεται το λάθος.

Από τα παράπονα που έχουν υποβληθεί στο Γραφείο σας, ποιο είναι το μέγιστο ποσό υπερχρέωσης που εντοπίσατε;

Το ποσό της υπερχρέωσης εξαρτάται από το ύψος του δανείου και τη χρονική διάρκεια για την οποία η τράπεζα υπολόγιζε εσφαλμένα το επιτόκιο. Εκτιμώ ότι για ένα δάνειο της τάξης των 200,000 ευρώ και χρονική περίοδο 8 χρόνων εσφαλμένου υπολογισμού του επιτοκίου (και κατά συνέπεια του τόκου), η υπερχρέωση μπορεί να ανέρχεται στις 50,000 ευρώ. Ετοιμάζουμε ήδη σχετική μελέτη στο Γραφείο και μόλις ολοκληρωθεί θα μπορούμε να δώσουμε πολύ ακριβή στοιχεία. Δυστυχώς, όπως γνωρίζετε, το Γραφείο του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου είναι υποστελεχωμένο και αυτό μας δημιουργεί ιδιαίτερα προβλήματα. Για να κατανοήσετε την έκταση των προβλημάτων επισημαίνω ότι:

  • Αυτή τη στιγμή, δεν υπάρχει προϋπολογισμός για το Γραφείο του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου, παρά τις πιέσεις της Κυβέρνησης και όλων σχεδόν των Κοινοβουλευτικών κομμάτων. Αυτό σημαίνει ότι μέρος του προσωπικού δεν έχει εισπράξει την αμοιβή του για τον μήνα Φεβρουάριο.
  • Επτά θέσεις Λειτουργών που έπρεπε να είχαν πληρωθεί από το 2016 παραμένουν κενές παρά το γεγονός ότι Κυβέρνηση και Βουλή ενέκριναν την πλήρωσή τους.

Όλα τα ανωτέρω παρεμποδίζουν την προσπάθεια του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου στην αποτελεσματική εκτέλεση των καθηκόντων του, με ξεκάθαρα αρνητικές επιπτώσεις.

Υπάρχουν δάνεια στα οποία συνεχίζονται οι υπερχρεώσεις, ή/και δάνεια τα οποία έχουν ήδη αποπληρωθεί;

Δυστυχώς ναι. Μόνο για την περίπτωση που εκδόθηκε η απόφασή μου φαίνεται να έγινε η διόρθωση. Εξ όσων γνωρίζω, ο συγκεκριμένος όμιλος βρίσκεται στο στάδιο του εντοπισμού των συμβάσεων για τις οποίες έγινε εσφαλμένη χρήση βασικού επιτοκίου. Δεν έχω ακόμη πλήρη ενημέρωση. Είναι απαραίτητο η τράπεζα στην οποία εντοπίστηκε το  πρόβλημα να ενεργήσει τάχιστα για διόρθωσή του και ενημέρωση των δανειοληπτών που επηρεάζονται και υπερχρεώνονται.

Υπάρχει ανταπόκριση από πλευράς του πιστωτικού ιδρύματος για διόρθωση του λάθους;

Ναι, φαίνεται να αντιδρά θετικά το πιστωτικό ίδρυμα στη διόρθωση του λάθους, βρίσκεται όμως στο στάδιο της προεργασίας, όπως ανέφερα ήδη. Υπενθυμίζω σχετικά τη δήλωση πολιτικής του συγκεκριμένου τραπεζικού ιδρύματος, όπως καταγράφηκε στο ενημερωτικό σημείωμα που εξέδωσα και η οποία διαλαμβάνει τα εξής:

α. Η τράπεζα αποδέχεται την ορθότητα της απόφασης του Επιτρόπου επί του ζητήματος και αναγνωρίζει ότι το πρόβλημα προέκυψε από λάθος.

β. Η τράπεζα αποδέχεται να προβεί σε επανόρθωση σε κάθε περίπτωση που εντοπίζεται το συγκεκριμένο λάθος.

Το ζητούμενο βέβαια είναι η τράπεζα να ενεργήσει τάχιστα, ώστε να μην συνεχίζεται αδικαιολογήτως η επιβάρυνση των δανειοληπτών και η αγωνία τους. Επιπρόσθετα, η τράπεζα στην οποία εντοπίστηκε το λάθος θα πρέπει να ενεργήσει άμεσα, ώστε να τερματιστεί ο θόρυβος για το ζήτημα, πράγμα το οποίο επιβαρύνει αρνητικά το σύστημα.

Πώς επηρεάζεται ένα κόκκινο δάνειο από τις επιπτώσεις του λάθους που εντοπίστηκε;

Πολύ αρνητικά. Η επιβάρυνση που ενδεχομένως να υπάρχει στο δάνειο, εξαιτίας του λάθους, μπορεί να είναι και ένας από τους λόγους (αν όχι ο λόγος) που εμποδίζει τη βιώσιμη αναδιάρθρωσή του.

Αυτή η διαπίστωση, από μόνη της, καθιστά επιβεβλημένη την άμεση αντιμετώπιση του προβλήματος από την τράπεζα στην οποία εντοπίστηκε. Εξάλλου κάτι τέτοιο θα συμβάλει και στην γενικότερη προσπάθεια αντιμετώπισης των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Μια και μιλούμε για μη εξυπηρετούμενα δάνεια πως βλέπετε να εξελίσσεται το πρόβλημα;

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι τράπεζες καταβάλλουν προσπάθειες για αντιμετώπιση του προβλήματος και σίγουρα αυτή η προσπάθεια φέρνει αποτελέσματα. Όμως, επίσης, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι ρυθμοί αντιμετώπισης του προβλήματος δεν είναι ικανοποιητικοί.

Υπάρχει μεγάλη καθυστέρηση στην ουσιαστική αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Αυτό δεν βοηθά, διότι ο χρόνος που παρέρχεται χωρίς να μετατρέπεται ένα κόκκινο δάνειο σε εξυπηρετούμενο, μειώνει δραστικά τη δυνατότητα αποθεραπείας του. Αν δεν έχουμε τα επόμενα ένα με δυο χρόνια δραστική αντιμετώπιση των κόκκινων δανείων, το πρόβλημα θα μεγαλώνει και θα καθίσταται σχεδόν χωρίς λύση. Επιπρόσθετα θα δημιουργηθεί, μέσα από την μετατροπή των εγγυητών στα δάνεια αυτά σε «εξ αποφάσεως» οφειλέτες, τεράστιο κοινωνικό πρόβλημα με πολύ αρνητικές επιπτώσεις.

Περισσότερα για το σημερινό θέμα, στην έντυπη έκδοση και ψηφιακή έκδοση της «Χ» στο pdf.dialogos.com.cy και τις υπόλοιπες μέρες διαθέσιμο δωρεάν στο αρχείο.