Μετά τη συμφωνία με την Αίγυπτο, τι;

Του Μιχάλη Μιχαήλ 

Εξέπληξε ευχάριστα η ελληνική κυβέρνηση με την κίνησή της να ανακοινώσει τη μερική οριοθέτηση ΑΟΖ με την Αίγυπτο.

Μια αιφνιδιαστική κίνηση η οποία χαροποίησε τον κόσμο σε Ελλάδα και Κύπρο, αλλά το ίδιο δεν συνέβη με την Τουρκία, η οποία διέκοψε τις προγραμματισμένες επαφές της με την Ελλάδα και ξεκίνησε τις απειλές. Βέβαια είμαστε σε αναμονή για τις λεπτομέρειες, για να οδηγηθούμε σε ασφαλή συμπεράσματα σε σχέση με τη συμφωνία μεταξύ της Ελλάδας και της Αιγύπτου.

Η οριοθέτηση ΑΟΖ είναι ξεκάθαρο κυριαρχικό δικαίωμα κάθε αναγνωρισμένου κράτους και ορθά οι δύο χώρες προχώρησαν στη συμφωνία. Το ζητούμενο που αναμένουμε να μάθουμε είναι το ακριβές περιεχόμενο της συμφωνίας αυτής. Διότι, όπως έχει ήδη ανακοινωθεί, πρόκειται για μερική οριοθέτηση. Και ως τέτοια δεν επηρεάζει άμεσα την Κύπρο.

Δεν υπάρχει αμφιβολία, επίσης, ότι η προχθεσινή συμφωνία επηρεάζει τη συμφωνία Τουρκίας – Λιβύης, παρά το ότι η Τουρκία παραγνώρισε μια σειρά από δεδομένα όταν συνομολογούσε τη συμφωνία με την Τρίπολη.

Θεωρούμε όμως ως υπερβολικές τις δηλώσεις του Έλληνα ΥΠΕΞ, Νίκου Δένδια, ότι εκείνη η συμφωνία πετάχτηκε στα σκουπίδια. Μακάρι να ήταν τόσο απλά τα πράγματα.

Όπως αναφέραμε, η συμφωνία είναι τμηματική και όχι ολική. Κι ως τέτοια παρουσιάζει προβλήματα, ενώ, σύμφωνα με ειδικούς αναλυτές που δημοσιοποίησαν τις θέσεις τους, η συμφωνία αφορά μόνο ένα κομμάτι της ΑΟΖ και δεν περιλαμβάνει την όποια επήρεια θα μπορούσε να έχει στη συμφωνία το Καστελόριζο.

Επίσης, με βάση το χάρτη που είδε το φως της δημοσιότητας, η τμηματική συμφωνία λαμβάνει υπόψη μερική επήρεια της υφαλοκρηπίδας της Κρήτης και της Ρόδου. Η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών ανατολικότερα αλλά και δυτικότερα της γραμμής που συμφωνήθηκε είναι ένα δύσκολο εγχείρημα που θα φανεί σε βάθος χρόνου αν η Ελλάδα και η Αίγυπτος καταφέρουν να ξεπεράσουν, αφού το Κάιρο εκφράζει αυξημένες απαιτήσεις και δεν αναγνωρίζει την επήρεια του Καστελορίζου.

Επιπλέον, δημιουργείται και μεγάλο πρόβλημα στο εγχείρημα για οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Κύπρου και Ελλάδος, αφού αν δεν υπάρξει κατάληξη στις διαπραγματεύσεις Ελλάδας-Αιγύπτου, δύσκολα Αθήνα και Λευκωσία θα προχωρήσουν σε συμφωνία. Μέχρι τότε οι θαλάσσιες ζώνες Κύπρου και Ελλάδας παραμένουν σε καθεστώς εκκρεμότητας, γεγονός που επιτρέπει στην Τουρκία να παραβιάζει την κυπριακή ΑΟΖ, να εκδίδει Νavtex και να πραγματοποιεί έρευνες στο θαλάσσιο χώρο όπου η Κύπρος έχει το δικαίωμα να ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα.

Πέραν από τους πανηγυρισμούς ή την καταδίκη της συμφωνίας (βλ. Τουρκία), πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας ότι τα πράγματα όχι μόνο δεν έχουν τελειώσει, αλλά τώρα αρχίζουν.

Και η οδός για την εξεύρεση λύσης και σε αυτά τα θέματα δεν είναι η πολιτική των κανονιοφόρων, αλλά ο διάλογος μεταξύ όλων όσοι επηρεάζονται. Και τυχόν διαφορές, αν είναι αγεφύρωτες, μπορούν να επιλυθούν στο Διεθνές Δικαστήριο.