Μπαχάμες, Σεϊχέλες, Κύπρος…

203

της Ελένης Μαύρου

Ο τίτλος του άρθρου δεν παραπέμπει σε εξωτικούς προορισμούς που θα ήταν ωραίο να επισκεφτούμε. Παραπέμπει στην (πολύ μεγαλύτερη) «μαύρη λίστα» που δημοσιοποίησε πριν λίγες μέρες ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ).

21 χώρες οι οποίες διαθέτουν σχέδια «χρυσών διαβατηρίων», απειλούν, κατά την έκφραση του ΟΟΣΑ, τις διεθνείς προσπάθειες για καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Στη λίστα περιλαμβάνονται γνωστοί εξωτικοί προορισμοί, αλλά και 3 ευρωπαϊκές χώρες, η Κύπρος, η Μάλτα και το Μονακό (είναι τις «χρυσές βίζες» της Μάλτας που ερευνούσε η δημοσιογράφος Δάφνη Καρουάνα όταν δολοφονήθηκε τον Οκτώβριο του 2017). Οι τρεις τελευταίες δεν είναι βέβαια τα μοναδικά κράτη-μέλη της Ε.Ε. με προγράμματα «χρυσής βίζας» για πλούσιους ξένους.

Τα τελευταία 10 χρόνια η παραχώρηση ιθαγένειας ή άδειας διαμονής σε μια χώρα της Ε.Ε. εξελίχθηκε σε ένα ιδιαίτερα κερδοφόρο εμπόρευμα για λίγους. Πρόσφατη έκθεση της ΜΚΟ Διεθνής Διαφάνεια (Transparency International) αποκάλυψε ότι την τελευταία δεκαετία μέσω αυτών των προγραμμάτων η Ε.Ε. απέκτησε περισσότερους από 6.000 νέους πολίτες και περί τους 100.000 νέους κατοίκους ενώ η συνολική άμεση επένδυση εκτιμάται στα 25 δισ. ευρώ.

Μόνο η Κύπρος, από το 2013 μέχρι σήμερα, παραχώρησε υπηκοότητα με το σχετικό σχέδιο σε περισσότερα από 1.850 άτομα (άλλα τόσα περίπου είναι μέλη των οικογενειών τους) με έσοδα από την πώληση διαβατηρίων ύψους 4,8 δισ. ευρώ, ποσό δυσανάλογα μεγάλο σε σχέση με το μέγεθος της χώρας και το δεύτερο μεγαλύτερο ετησίως (914 εκατ. ευρώ το χρόνο) μετά την Ισπανία.

Πρόκειται για το τρίτο κατά σειρά χαστούκι που δέχεται η Κύπρος από διεθνείς οργανισμούς τον τελευταίο καιρό αφού προηγήθηκε έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας όπου σημειώνεται η διολίσθηση της Κυπριακής Δημοκρατίας στον έλεγχο της διαφθοράς. Στην έκθεση μάλιστα της οργάνωσης Διεθνής Διαφάνεια αναφέρεται ότι η Κύπρος προσφέρει «την πιο γρήγορη διαδρομή για την απόκτηση ευρωπαϊκής υπηκοότητας» ενώ ζητείται από τις Βρυξέλλες να κινηθεί «δικαστική διαδικασία εναντίον κρατών μελών, τα συστήματα των οποίων θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τη συλλογική ασφάλεια των εθνών της ΕΕ».

Και ενώ οι εκθέσεις διαδέχονται η μια την άλλη και τα δημοσιεύματα στον διεθνή Τύπο πολλαπλασιάζονται, οι κυβερνώντες σιωπούν ή… διαρρέουν σενάρια για διεθνή συνωμοσία! Όποτε καλέστηκαν να δώσουν στοιχεία σχετικά με την πολιτική παραχώρησης ιθαγένειας αποφεύγουν να το πράξουν. Η διαδικασία δεν είναι βέβαια καινούργια.

Μέχρι και τις αρχές του 2013 όμως ίσχυαν συγκεκριμένα αυστηρά κριτήρια όπως υποδεικνύουν και οι αριθμοί: από 3040 πολιτογραφήσεις πριν το 2013 βρεθήκαμε τα τελευταία χρόνια στις 500-700. Η βιομηχανία «χρυσή βίζα» από την οποία θησαυρίζουν συγκεκριμένα μεγάλα δικηγορικά γραφεία και κατασκευαστικές εταιρείες έχει και… παράπλευρες απώλειες. Έχει οδηγήσει στη δημιουργία φούσκας στις τιμές των ακινήτων και στα ενοίκια, στη Λεμεσό και αλλού, όπως διαπιστώνει σε προχθεσινή της έκθεση και η Κεντρική Τράπεζα Κύπρου. Ως αποτέλεσμα, οι πολίτες δεν μπορούν πλέον ούτε να αγοράσουν, ούτε να ενοικιάσουν σπίτι ή διαμέρισμα.

Ταυτόχρονα, εξαρτά την κυπριακή οικονομία από μια συγκυριακή κατάσταση. Δεν προβληματίζει όμως τους κυβερνώντες τι θα γίνει όταν σκάσει και αυτή η φούσκα των ακινήτων. Είναι πολύ απασχολημένοι ξεπουλώντας ό,τι απέμεινε από το δημόσιο πλούτο. Υστερόγραφο: Το εμπόριο της«χρυσής βίζας» στην Ευρώπη διανύει την καλύτερή του περίοδο. Την ίδια ώρα, χιλιάδες πρόσφυγες, είναι στοιβαγμένοι σε άθλιους καταυλισμούς, περιμένοντας για μήνες απάντηση στο αίτημά τους για παροχή ασύλου και άδεια παραμονής. Αυτοί όμως δεν είναι «επενδυτές»…