Μυρίζει τώραο… κρατισμός



Της Νίκης Κουλέρμου

Είναι νωπή στις μνήμες μας η σκανδαλώδης μεθόδευση για το κλείσιμο των Κυπριακών Αερογραμμών. Τη μνημονεύουν άλλωστε οι ίδιοι οι κυβερνώντες, όταν διά του υπουργού Μεταφορών δηλώνουν πρόθυμοι να δώσουν κίνητρα σε αεροπορικές εταιρείες για να ξεκινήσουν τα ταξίδια επειδή «παίρνουν ρίσκο» αλλά «δεν χρειάζεται το κράτος να είναι συνέταιρος σε αεροπορική» για να επανακτήσει η Κύπρος κρατικό αερομεταφορέα! Με τέτοιες παρεμβάσεις τους μνημονεύουν ότι έκλεισαν τον κρατικό αερομεταφορέα για να δώσουν χώρο σε κάποιες άλλες εταιρείες στις οποίες εμφανίστηκε ως δικηγόρος τους το δικηγορικό γραφείο του Προέδρου.

Από την άλλη, η ανάγκη για κρατικό αερομεταφορέα υπογραμμίστηκε με την πανδημία του κορονοϊού, όταν το κράτος χρειάστηκε να επαναπατρίσει χιλιάδες κόσμου με ναυλωμένες πτήσεις. Η Κύπρος ήταν και παραμένει απομονωμένη και η ανάγκη ύπαρξης κρατικού αερομεταφορέα υπογραμμίζεται σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης όπως ήταν η ανάγκη επαναπατρισμού. Μάλιστα κάποιες από τις εταιρείες που επωφελήθηκαν από το κλείσιμο της κρατικής Cyprus Airways εμφανίστηκαν ως «από μηχανής Θεός» για να φθάσει στην Κύπρο προστατευτικός εξοπλισμός. Παρουσιάστηκαν μάλιστα ως μεγάλοι δωρητές! Καθόλου τυχαίο! Μια από αυτές τις εταιρείες που ήταν ανταγωνιστής του κρατικού αερομεταφορέα και αδημονούσε για το κλείσιμό του και παρουσιάστηκε και ενώπιον της Βουλής πλειοδοτώντας για το αδύνατο της κρατικής ενίσχυσής του, τώρα εμφανίζεται να ζητά κρατική ενίσχυση για να επιβιώσει! Καθόλου τυχαίο. Τωρά εν της παπαθκιάς τα ξύλα, θα έλεγε κάποιος.

Δεν είναι όμως μοναδικό το φαινόμενο. Λόγω της κρίσης της πανδημίας η μια περίπτωση κρατικοποίησης αεροπορικών εταιρειών διαδέχεται την άλλη.

Μόλις χθες ανακοινώθηκε ότι ο γερμανικός αεροπορικός όμιλος Lufthansa κατέληξε σε κατ’ αρχήν συμφωνία διάσωσης, ύψους εννέα δισεκατομμυρίων ευρώ. Η γερμανική κυβέρνηση αποκτά μερίδιο στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας! Κρατική ενίσχυση πρόσφερε και η ιταλική κυβέρνηση στην πολύπαθη Alitalia, με αντάλλαγμα να αναλάβει τον έλεγχό της. Η Norwegian Air ανακοίνωσε ότι ο αερομεταφορέας βρίσκεται στο χείλος του γκρεμού, ζητώντας τη βοήθεια του κράτους. Και η λίστα δεν σταματά εδώ. Οι τέσσερις μεγαλύτερες αεροπορικές εταιρείες των ΗΠΑ, μετά από συζητήσεις με τους αρμοδίους, κατέληξαν σε πακέτα διάσωσης με κυβερνητική στήριξη.

Η ίδια η ΕΕ έκανε εκπτώσεις στους δημοσιονομικούς περιορισμούς για να αντιμετωπιστεί η κρίση.

Άρα; Είναι φανερό ότι δεν υπάρχει λογική όλοι να απαιτούν στήριξη από το κράτος σε περιόδους κρίσης και το κράτος να αποδυναμώνεται σε περιόδους οικονομικής ευφορίας. Δεν εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον το επίπεδο του κρατισμού να συρρικνώνεται απλά και μόνο για να εξυπηρετούνται κάποια ιδιοτελή συμφέροντα και οι φιλοσοφικές αγκυλώσεις των κυβερνώντων. Από την άλλη, εκεί και όπου έγιναν ιδιωτικοποιήσεις, όπως π.χ. σε πλείστες τόσες υπηρεσίες του λιμανιού Λεμεσού, αποδείχθηκε ότι δυστυχώς ο μεγάλος κερδισμένος μόνο το κράτος δεν ήταν. Ακόμα και το ίδιο το ΚΕΒΕ διαμαρτυρήθηκε για τα υψηλά τέλη που επέβαλαν οι ιδιώτες διαχειριστές. Πού κατέληξαν τα κέρδη αν όχι στην τσέπη των ιδιωτών διαχειριστών; Πού κατέληξαν οι ζημιές αν όχι στους ώμους των πολιτών; Η κρατικοποίηση των ζημιών και η ιδιωτικοποίηση των κερδών πήρε σάρκα και οστά στην πρώτη κρίση του 2013. Το στοίχημα θα είναι τώρα να μην επαναληφθεί!