Οξύνεται το πρόβλημα της στέγης σε όλη την Κύπρο

Με αντίσκηνα, για άλλη μια φορά, έξω από το Διοικητήριο Λεμεσού

374

Με αντίσκηνα κατασκήνωσαν, χθες βράδυ, έξω από το Διοικητήριο Λεμεσού συμπολίτες μας, διαμαρτυρόμενοι για τα ψηλά ενοίκια και γενικότερα για το πρόβλημα της στέγης, με τον εκπρόσωπο της Κίνησης για το Δικαίωμα στη Στέγη να δηλώνει: «Κάποιοι επιχειρούν να κρύψουν το πρόβλημα κάτω από το χαλί… Κάποιοι θησαυρίζουν ενώ ο κόσμος είναι στο δρόμο». Με δηλώσεις του στον «Άστρα» και στην εκπομπή «Χωρίς Όρια», ο Λευτέρης Γεωργίου είπε πως μέχρι σήμερα η Κίνηση για το Δικαίωμα στη Στέγη έχει επιληφθεί 109 υποθέσεων αστέγων. Αυτή τη στιγμή, 27 άτομα, περιλαμβανομένων παιδιών, είναι άστεγα και φιλοξενούνται σε ξενοδοχείο στη Λεμεσό. Πρόβλημα υπάρχει επίσης στην Πάφο και στη Λευκωσία, όπου υπάρχουν άστεγοι στον κήπο πίσω από τη Βουλή, όπως είπε, ενώ και στη Λάρνακα θα ξεκινήσει το πρόβλημα. «Κάποιοι θησαυρίζουν ενώ ο κόσμος είναι στο δρόμο», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Καταλήξαμε σε χώρα αστέγων, δήλωσε με παρέμβασή του στον «Άστρα» ο Γιώργος Λουκαΐδης και σημείωσε ότι το ΑΚΕΛ ενέγραψε το θέμα για συζήτηση στην Επιτροπή Εσωτερικών. Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΑΚΕΛ έκανε λόγο για κυβερνητική αναλγησία, αφού δίνει εκατοντάδες εκατομμύρια στις τράπεζες, απαλλάσσει μεγαλοϊδιοκτήτες ακινήτων από φορολογίες, αλλά δεν φροντίζει για τη στέγαση των ευάλωτων ομάδων. Ο βουλευτής του ΔΗΚΟ Άγγελος Βότσης είπε, επίσης στον «Άστρα», ότι η κυβέρνηση εξήγγειλε διάφορα σχέδια, αλλά ακόμη δεν υπάρχει κάτι συγκεκριμένο. Θα μπορούσαν, σημείωσε, να γίνουν κινήσεις ώστε να υπάρξει αποσυμφόρηση του κέντρου της Λεμεσού, με στόχο τη μείωση των ενοικίων.

 

 

 

 

 

Δισεκατομμύρια για λίγους, ψίχουλα για τους πολλούς από τα «χρυσά» διαβατήρια

  • Το πρόγραμμα έφερε 6,6 δισ. ευρώ, αλλά οι μισθοί στις κατασκευές παραμένουν δέκα χρόνια πίσω

 

Του Κωνσταντίνου Ζαχαρίου

Δισεκατομμύρια για δικηγορικά και λογιστικά γραφεία, ντιβέλοπερ και τράπεζες έφερε το πρόγραμμα με τα «χρυσά» διαβατήρια, αφού, σύμφωνα με μελέτη του Υπουργείου Οικονομικών, τα τελευταία πέντε χρόνια πραγματοποιήθηκαν 6,6 δισ. ευρώ συναλλαγές, εκ των οποίων τα 3,7 δισ. ευρώ αφορούν τον τομέα των ακινήτων. Ωστόσο οι εργαζόμενοι στις κατασκευές πήραν ψίχουλα, ενώ ούτε η ευρύτερη κοινωνία  φαίνεται να έχει ιδιαίτερα οφέλη.

Σύμφωνα με τη μελέτη του Υπουργείου Οικονομικών, τα τελευταία πέντε χρόνια (2013 – 2018) δόθηκαν διαβατήρια σε 1.864 επενδυτές (δεν περιλαμβάνονται τα μέλη των οικογενειών τους). Μάλιστα οι μισές πολιτογραφήσεις συνδέονται με την αγορά ακινήτων (751), η οποία αυξάνει συνεχώς το μερίδιό της στο πρόγραμμα. Ενδεικτικά το 2013 από τις 37 πολιτογραφήσεις μόνο 11 συνδέονταν με επενδύσεις στον τομέα των ακινήτων (ποσοστό 29,7%), ενώ το 2018 από τις 352 πολιτογραφήσεις οι 322 συνδέονταν με την αγορά ακινήτων (ποσοστό 91,5%).

Το πρόγραμμα έφερε οφέλη για τα δικηγορικά και λογιστικά γραφεία, τα οποία υπέβαλαν τις αιτήσεις εκ μέρους των ξένων επενδυτών, καθώς και για ορισμένους ντιβέλοπερ. Μάλιστα με βάση τη μελέτη του Υπουργείου Οικονομικών τα τελευταία πέντε χρόνια οι ακαθάριστες κεφαλαιουχικές επενδύσεις σε κατοικίες ανήλθαν σε 7,3 δισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές (1,5 δισ. ευρώ το 2013, 1,3 δισ. ευρώ το 2014, 1,2 δισ. ευρώ το 2015, 1,5 δισ. ευρώ το 2016, και 1,8 δισ. ευρώ το 2017). Επίσης, σημαντικά οφέλη αποκόμισαν και οι τράπεζες, αφού, όπως αναφέρεται, «το πρόγραμμα έχει ευνοήσει το debt to asset swaps (σ.σ.: ανταλλαγή χρέους με ακίνητα)».

Ωστόσο τα οφέλη για τους εργαζόμενους είναι περιορισμένα, αφού με βάση τη μελέτη του Υπουργείου Οικονομικών μόνο 2.000 θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν τα τελευταία χρόνια στις κατασκευές φαίνεται να συνδέονται με το πρόγραμμα.

Επίσης, με βάση στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας ο δείκτης του ωριαίου εργατικού κόστους στις κατασκευές βρίσκεται στα ίδια επίπεδα με το 2008, δηλαδή δέκα χρόνια πίσω. Μάλιστα, σε σύγκριση με το 2013 που ξεκίνησε το πρόγραμμα για τα «χρυσά» διαβατήρια, ο δείκτης είναι 11,4% πιο κάτω. Πιο συγκεκριμένα, τον Δεκέμβριο του 2018 ο δείκτης ωριαίου εργατικού κόστους στις κατασκευές ανήλθε στις 116,3 μονάδες, σε σύγκριση με 131,2 μονάδες τον Ιανουάριο του 2013.

Ο δείκτης ωριαίου εργατικού κόστους στις κατασκευές βρίσκεται περίπου στα ίδια επίπεδα με τον Ιανουάριο του 2008 (115,6 μονάδες).

Σημειώνεται ότι στα χρόνια της κρίσης ο δείκτης ωριαίου εργατικού κόστους στις κατασκευές κατέγραψε απανωτές μειώσεις. Συγκεκριμένα, τον Ιανουάριο του 2013 ο δείκτης βρισκόταν στις 131,2 μονάδες, αλλά τον Φεβρουάριο του 2013 υποχώρησε στις 129,5 μονάδες, τον Μάιο του 2013 στις 128,2 μονάδες, τον Ιούνιο του 2013 στις 120,9 μονάδες και τον Δεκέμβριο του 2013 στις 112,6 μονάδες. Η κατάσταση άρχισε να ομαλοποιείται από τον Ιανουάριο του 2014 όταν δείκτης σταθεροποιήθηκε στις 113,5 μονάδες. Ωστόσο μέχρι σήμερα παραμένει 11,4% πιο κάτω σε σχέση με τις αρχές του 2013.

 

«Σημεία υπερθέρμανσης στη Λεμεσό», η οποία παρασύρει και τα ενοίκια

 

Εν τω μεταξύ το πρόγραμμα με τα «χρυσά» διαβατήρια οδήγησε στην αύξηση των τιμών των ακινήτων, προκαλώντας προβλήματα ιδιαίτερα στα νεαρά ζευγάρια, τα οποία, σε συνδυασμό με τους χαμηλούς μισθούς, αδυνατούν να αποκτήσουν στέγη. Μάλιστα η μελέτη του Υπουργείου Οικονομικών αναφέρει ότι «τα διαμερίσματα στη Λεμεσό έχουν σήμερα τιμή πάνω από το μέσο όρο και δείχνουν σημεία υπερθέρμανσης». Επίσης σε άλλο σημείο της έκθεσης αναφέρεται ότι «η διόρθωση στις τιμές των ακινήτων σε περιοχές με έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον όπως στη Λεμεσό είναι ταχύτερη και ξεπερνά το διπλάσιο από περιοχές με υποτονικό ενδιαφέρον όπως η Λευκωσία», προσθέτοντας ότι «πιθανόν το ίδιο αποτέλεσμα ισχύει και στα ενοίκια», αφού, «σύμφωνα με στοιχεία από τη Στατιστική Υπηρεσία, μέσω του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή η αύξηση στα ενοίκια στη Λεμεσό είναι πάνω από τον μέσο όρο».

 

Ποιοι παίρνουν διαβατήρια και πού αγοράζουν ακίνητα

 

Όσον αφορά τις εθνικότητες των ατόμων που έχει εγκριθεί η πολιτογράφησή τους, σύμφωνα με τη μελέτη του Υπουργείου Οικονομικών «πρώτη με διαφορά είναι η ρωσική, ακολουθεί η κινέζικη και με μικρότερο αριθμό επενδυτών η ουκρανική, η λιβανική και της Σαουδικής Αραβίας». Σημειώνεται επίσης ότι «οι επενδύσεις σε ακίνητα κατά την περίοδο 2017-2018 διενεργούνται κυρίως από Ρώσους και Κινέζους υπηκόους».

Σύμφωνα με στοιχεία από τις Επαρχιακές Διοικήσεις, για την απόκτηση ακίνητης ιδιοκτησίας οι αλλοδαποί πραγματοποιούν αγορές ακίνητης ιδιοκτησίας κυρίως στη Λεμεσό, Πάφο και Λάρνακα. Στη Λεμεσό κυρίως Ρώσοι αγοράζουν διαμερίσματα. Στη Λάρνακα κυρίως διαμερίσματα με αγοραστές λιβανικής καταγωγής. Στην Πάφο κατοικίες και διαμερίσματα από Ρώσους και Κινέζους υπηκόους, οι Κινέζοι κυρίως κατοικίες και οι Ρώσοι και από τα δύο. Στην Αμμόχωστο είναι Ρώσοι, Λιβάνιοι και Κινέζοι.

Όπως αναφέρεται στη μελέτη του Υπουργείου Οικονομικών, οι κύριες δύο εθνικότητες στο πρόγραμμα με τα «χρυσά» διαβατήρια είναι οι Ρώσοι με μεγάλη διαφορά και οι Κινέζοι. Αναφέρεται επίσης ότι η Λευκωσία έχει μικρό αριθμό συναλλαγών και η όποια αύξηση δεν οφείλεται στο πρόγραμμα. Επίσης η Αμμόχωστος έχει μικρό αριθμό συναλλαγών και η επίδραση του προγράμματος είναι στις κατοικίες. Ακόμη, στη Λάρνακα η αύξηση είναι μικρή και οφείλεται γενικά στην αυξημένη ζήτηση, οι αγοραστές είναι κυρίως Λιβάνιοι και η όποια αύξηση δεν φαίνεται να οφείλεται στο πρόγραμμα.