Πάντα γελαστοί και γελασμένοι



Του Κωστή Πιτσιλλούδη

 

«Ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της Ελλάδας και της Κύπρου», αλλά και την «επανενεργοποίηση του Δόγματος του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου (ΔΕΑΧ)» πρότεινε ο κ. Σιζόπουλος μετά το πέρας της σύσκεψης του συμβουλίου αρχηγών των πολιτικών κομμάτων.

Η ιδέα του για επιστροφή στο Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα, που είχε συσταθεί το 1993 από τις κυβερνήσεις του Γλαύκου Κληρίδη και του Ανδρέα Παπανδρέου, εκτός από αρκετά εκατομμύρια που κόστισε στους φορολογούμενους πολίτες, επέφερε τριγμούς και όξυνση στην Ανατολική Μεσόγειο.

Οι τότε αρχηγοί των κρατών Κύπρου και Ελλάδας ίσως να μην ανέμεναν την έκβαση που θα είχε. Η δημόσια εξαγγελία δέσμευσης και βούλησης της Ελλάδας ήταν να υπερασπιστεί την Κύπρο σε περίπτωση νέας τουρκικής επίθεσης, όπως θα υπερασπιζόταν κάθε ελληνικό χώρο.

Αυτό όμως ουσιαστικά προβλέπεται από τη συνθήκη εγγυήσεων, άρα λοιπόν απευθυνόταν περισσότερο στον μυθικό και ψυχολογικό τομέα και όχι στο ουσιώδες, τουλάχιστον για την Κύπρο. Για την Ελλάδα, της παρείχε ένα επίσημο στάτους για στήριξη των στρατηγικών της συμφερόντων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Από τη στιγμή μάλιστα που το ΔΕΑΧ έθετε ξεκάθαρο ότι κάθε σύρραξη, από τη Θράκη μέχρι το Καστελόριζο και την Κύπρο, θεωρείτο casus belli, έδινε στην τότε Πρωθυπουργό της Τουρκίας, Τανσού Τσιλέρ, την ευκαιρία να επεκτείνει την ένταση.

Ο τότε Υπουργός Άμυνας της Ελλάδας και θιασώτης του ΔΕΑΧ, Γεράσιμος Αρσένης, περιγράφει περήφανος τα «επιτεύγματα» του Δόγματος: «Τη 10η Οκτωβρίου του 1994 τρία F16 υπερίπτανται της παρελάσεως των ασκηθέντων τμημάτων της ΕΦ στη Λάρνακα, όπου μετείχε και το άγημα της φρεγάτας “ΑΔΡΙΑΣ”. Ο ενθουσιασμός των ΠΑΣΟΚων και της εδώ Δεξιάς κορυφώνεται έχοντας κατά νου, βεβαίως, τις εκλογές και όχι το συμφέρον των λαών τους».

Κορυφωνόταν παράλληλα και η ένταση στο Αιγαίο, το κλίμα εχθρότητας μεταξύ Ελλάδας – Τουρκίας πήγαινε από το κακό στο χειρότερο και φθάνοντας στο ζενίθ το 1996, με την κρίση των Ιμίων.

Οι μεγαλειώδεις στρατιωτικές ασκήσεις «Νικηφόρος» και «Τοξότης» δεν έβαλαν στο σκαμνί ούτε «πόνεσαν» την Τουρκία, αντίθετα την «ανάγκασαν» να καλύψει με περισσότερο πολεμικό υλικό το στρατό της και να χειρίζεται το Κυπριακό όπως της συνέφερε, επικαλούμενη τα δικαιώματά της ως εγγυήτρια, αυξάνοντας παράλληλα την κούρσα των διεκδικήσεων.

Το συμπέρασμα που μπορούμε να εξάγουμε από τη βραχεία περίοδο εφαρμογής του ΔΕΑΧ (1993-98) είναι ότι η στρατιωτικοποίηση της Μεσογείου και του Αιγαίου δεν είναι προς όφελος κανενός από τα κράτη που την απαρτίζουν, πόσω μάλλον της Κύπρου.

Αν κάποιοι σκέφτονται ότι σε μία σύρραξη θα νικήσουμε την Τουρκία, μάλλον αρέσκονται σε μύθους. Η μόνη ορθή οδός για την επίτευξη λύσης είναι οι συνομιλίες και ο ειλικρινής διάλογος μεταξύ των κρατών.