Πόσο έτοιμη είναι η Κύπρος για νέο κύμα;



Του Κωνσταντίνου Ζαχαρίου

Η αύξηση των κρουσμάτων κορονοϊού το τελευταίο χρονικό διάστημα καθώς και η σταδιακή χαλάρωση των περιοριστικών μέτρων στις αερομεταφορές εγείρουν το εύλογο ερώτημα πόσο έτοιμη είναι η Κύπρος για ένα νέο κύμα κορoνοϊού.

Τον Μάρτιο, όταν εμφανίστηκε το πρώτο μεγάλο κύμα κορονοϊού, αποφασίστηκε η υιοθέτηση σκληρών περιοριστικών μέτρων στις μετακινήσεις πολιτών. Ο πιο σημαντικός λόγος για τον οποίο επιβλήθηκαν τα πιο πάνω μέτρα είναι ότι το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης δεν ήταν σε θέση να αντεπεξέλθει σε μια τόσο ισχυρή πρόκληση. Επίσης, κατά τη διάρκεια των περιοριστικών μέτρων διαπιστώθηκαν πολλά προβλήματα, αφού οι κρατικές υπηρεσίες κλήθηκαν να μεταπηδήσουν από τη μία μέρα στην άλλη, από τη χαρτούρα και τη γραφειοκρατία στην ψηφιακή διακυβέρνηση, ενώ και οι πολίτες κλήθηκαν να προσαρμοστούν σε πρωτόγνωρα δεδομένα.

Από τον Μάρτιο μέχρι σήμερα έχουν παρέλθει τέσσερις μήνες. Τι έπραξε το κράτος σ’ αυτό το διάστημα για να προετοιμαστεί η χώρα για πιθανό νέο κύμα κορονοϊού; Στελεχώθηκαν τα κρατικά νοσηλευτήρια; Εξοπλίστηκαν με τις αναγκαίες υποδομές; Προωθήθηκε ο ψηφιακός μετασχηματισμός του Κράτους; Αναπτύχθηκαν ψηφιακά προγράμματα πιο φιλικά προς τους χρήστες; Εντοπίστηκαν οι ομάδες του πληθυσμού οι οποίες αντιμετωπίζουν προβλήματα με τις ψηφιακές δεξιότητες; Έγινε προσπάθεια να προσαρμοστούν στο νέο περιβάλλον;

Πρόσφατα η Ελεγκτική Υπηρεσία επεσήμανε σε έκθεσή της ότι δεν υπάρχει πλαίσιο ευρύτερης στρατηγικής και ότι η υλοποίηση των έργων που αφορούν τον ψηφιακό μετασχηματισμό του Κράτους γίνεται με αποσπασματικό τρόπο. Επεσήμανε επίσης ότι «η πρόοδος υλοποίησης των έργων πληροφορικής παραμένει σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα». Δηλαδή όλα γίνονται του «κουτουρού». Ακόμη, η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία επεσήμανε ότι στην Κύπρο ένας στους πέντε νέους ηλικίας 16–24 ετών δεν διαθέτει βασικές ψηφιακές δεξιότητες για πρόσβαση σε υπηρεσίες διαδικτύου, ενώ στα άτομα μεγαλύτερη ηλικίας το ποσοστό είναι ακόμη πιο υψηλό. Επιπρόσθετα, στα δημόσια νοσηλευτήρια συνεχίζονται τα φαινόμενα της υποστελέχωσης και της έλλειψης υποδομών και εξοπλισμού. Επίσης, η Κύπρος είναι από τις ελάχιστες χώρες όπου δεν προωθήθηκε ο τομέας της έρευνας. Δεν ανακοινώθηκε καμιά πρωτοβουλία για τη δημιουργία εμβολίου ή/και φαρμακευτικής αγωγής, δεν ανακοινώθηκε καμιά έρευνα για εντοπισμό ενδεχόμενων ιδιαίτερων χαρακτηριστικών που παρουσιάζονται στην Κύπρο, όπως το υψηλό ποσοστό των ασθενών χωρίς συμπτώματα, δεν ανακοινώθηκε καμιά χρηματοδότηση από το κράτος, όπως έγινε σχεδόν σε όλες τις υπόλοιπες χώρες.

Ο κορονοϊός ενδεχομένως σε μερικούς μήνες να περάσει στην ιστορία. Ωστόσο ο κίνδυνος να παρουσιαστεί ξανά ένα παρόμοιο πρόβλημα θα συνεχιστεί για πολλά χρόνια ακόμη. Ίσως και για πάντα.

Τέσσερις μήνες μετά το πρώτο κύμα κορονοϊού δεν υπάρχει πλέον καμιά δικαιολογία. Τα νοσοκομεία έπρεπε ήδη να είναι πλήρως στελεχωμένα και πλήρως εξοπλισμένα. Το Κράτος έπρεπε ήδη να είχε ανακοινώσει τη διοχέτευση σημαντικά αυξημένων κονδυλίων για τον τομέα της έρευνας. Τα αρμόδια τμήματα έπρεπε ήδη να είχαν ετοιμάσει συγκεκριμένο οδικό χάρτη για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του Κράτους. Έστω για μια φορά ας είμαστε προμηθείς, αντί επιμηθείς. Έστω για μια φορά ας αναλάβει τις ευθύνες της η Κυβέρνηση, αντί να κατηγορεί τους πολίτες για δήθεν «απαράδεκτες συμπεριφορές». Το Κράτος οφείλει να σχεδιάζει και να υλοποιεί αποφάσεις με γνώμονα την εύρυθμη λειτουργία της κοινωνίας και την ευημερίας της οικονομίας και όλων των πολιτών. Τα αποσπασματικά μέτρα πάντα φέρνουν αποσπασματικά κέρδη για λίγους και ζημιές για τους πολλούς.