Στο κενό η προειδοποίηση Μπορέλ

Turkish Foreign Minister Mevlut Cavusoglu and Josep Borrell Fontelles, High Representative of the European Union for Foreign Affairs and Security Policy, both wearing protective face masks, pose before their meeting in Ankara, Turkey, July 6, 2020. Turkish Foreign Ministry/Handout via REUTERS ATTENTION EDITORS - THIS PICTURE WAS PROVIDED BY A THIRD PARTY. NO RESALES. NO ARCHIVE

Η προειδοποίηση του Ύπατου Εκπροσώπου της ΕΕ, Ζοζέπ Μπορέλ, δεν ήταν στο κενό… Προφανώς και γνώριζε ο κ. Μπορέλ τις επερχόμενες κινήσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο ως αντίδραση στη συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου.

Η Τουρκία είχε δείξει τα δόντια της με την αντίδραση του τουρκικού ΥΠΕΞ αλλά και τις απειλές Ερντογάν ότι θα απαντήσει σ’ αυτή τη συμφωνία, η οποία «δεν έχει ισχύ» για την Τουρκία. Το ζήτημα τώρα είναι τι θα γίνει. Η ΕΕ θα αφήσει τα πράγματα να εξελιχθούν σε θερμό επεισόδιο; Θα επιτρέψει στην Τουρκία να προχωρήσει στις προκλητικές και παράνομες ενέργειές της κλείνοντας τα μάτια και τα αυτιά; Ή θα της τραβήξει τα αυτιά υποδεικνύοντάς της ότι αυτά που κάνει απωθούν την προοπτική ενός ευρωτουρκικού ή ενός ελληνοτουρκικού διαλόγου για να βρεθούν λύσεις μέσω διαπραγματεύσεων;

Η Τουρκία πρέπει να αναγνωρίζει ότι από πλευράς Ελλάδας και Αιγύπτου έγινε αυτό που επιβάλλει το διεθνές δίκαιο. Μετά από διαπραγματεύσεις κατέληξαν σε μια συμφωνία που βάζει κάτω το πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορεί και η Τουρκία να διαπραγματευτεί με την Ελλάδα και να λύσει τη διαφορά της σε ό,τι αφορά στην υφαλοκρηπίδα.

Καταγράφοντας κάποια «μαθήματα» από τη συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου, ο διεθνολόγος Θόδωρος Τσίκας σημείωσε στην «Κυριακάτικη Χαραυγή» (https://dialogos.com.cy/analysimathimata-apo-ti-symfonia-me-tin-aigypto/) βασικές αρχές του δικαίου της θάλασσας που πρέπει να καθοδηγούν όλες τις χώρες: * Όπου δεν υπάρχει συμφωνία μεταξύ των χωρών ή σχετική απόφαση διεθνούς δικαστικού ή δικαιοδοτικού οργάνου, δεν υπάρχει ΑΟΖ.

Παραμένουν διεθνή ύδατα, με το καθεστώς που έχουν μέχρι εκείνη τη στιγμή. *Σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, το μήκος των ακτών παίζει μεγάλο ρόλο στη χάραξη της γραμμής. Ειδικά αν τα νησιά είναι κοντά σε μεγάλες ηπειρωτικές ακτές, όπως της Τουρκίας ή της Αφρικής (Αίγυπτος, Λιβύη), δεν μπορούν να ακυρώσουν τα δικαιώματα τής απέναντι μεγάλης ακτής. *Μετά τη συμφωνία με την Αίγυπτο παραμένει πρόβλημα με τη Λιβύη η περίπτωση της Γαύδου, της οποίας την πλήρη «επήρεια» η Λιβύη αρνείται.

Αυτό υπάρχει εδώ και πολλά χρόνια. Είναι το ίδιο θέμα που εμποδίζει και αντίστοιχη συμφωνία και με την Τουρκία, με αιχμή την επήρεια του Καστελόριζου. Αν αυτές οι αλήθειες αναγνωριστούν από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, τότε τι πιο λογικό και σοφό να ακολουθηθεί η σύσταση για να προχωρήσουν στη διαπραγμάτευση και οριοθέτηση της ΑΟΖ; «Χωρίς οριοθέτηση με συμφωνία όλων των κρατών της περιοχής ή με απόφαση Διεθνούς Δικαστηρίου, το θέμα θα “σέρνεται” και δεν θα ξέρουμε αν και πότε θα συμβεί κάποιο θερμό επεισόδιο», κατέληγε ο κ. Τσίκας στην ανάλυσή του.

24 ώρες μετά είμαστε ενώπιον τέτοιου ενδεχομένου! Γιατί; Μήπως η ΕΕ ολιγωρεί; Μήπως οι προειδοποιήσεις της δεν αρκούν; Μήπως πρέπει να αναλάβει ενεργό ρόλο η ΕΕ σε επίπεδο κορυφής; Τώρα πριν είναι αργά; Προληπτικά και όχι πυροσβεστικά; Αν η προειδοποίηση Μπορέλ δεν έπιασε τόπο, μήπως η ΕΕ θα ‘πρεπε να αντιδράσει σε επίπεδο ηγετών όλων των θεσμικών της οργάνων; Να εξαντλήσει όλη την πειθώ της προς την Τουρκία;