Συνεργατισμός: Ένα έγκλημα προσχεδιασμένο

306
Cyprus' Minister of Finance Harris Georgiades pauses during an interview with AFP at the Ministry of Finance on March 12, 2015 in the capital Nicosia. Cyprus will not need all of the 10-billion-euro bailout it received in 2013 as its economy recovers faster than expected, the country's finance minister has told AFP. "(The economy) is much better, but I'm not saying that it is good," Georgiades said ahead of the second anniversary of the "unprecedented crisis" that shook Eurozone and left the Mediterranean island teetering on the brink of bankruptcy. AFP PHOTO / MARIA CHRISTODOULOU (Photo credit should read MARIA CHRISTODOULOU/AFP/Getty Images)

«Στόχος του Υπουργού Οικονομικών ήταν η άντληση  πολιτικού οφέλους και όχι το συμφέρον της Συνεργατικής»

Του Κωνσταντίνου Ζαχαρίου

  • Τεκμήρια τα οποία επιβεβαιώνουν ότι το έγκλημα ήταν προσχεδιασμένο στο πόρισμα της Ερευνητικής Επιτροπής
  • Ο Χάρης Γεωργιάδης ήθελε εξαρχής τη διάσπαση του Συνεργατισμού και τη μεταφορά του καλού κομματιού σε άλλη τράπεζα

Τεκμήρια τα οποία επιβεβαιώνουν ότι το έγκλημα ήταν προσχεδιασμένο, αλλά και ότι ο στόχος του Υπουργού Οικονομικών Χάρη Γεωργιάδη ήταν εξαρχής η διάσπαση του Συνεργατισμού και η μεταφορά του καλού κομματιού σε άλλη τράπεζα, περιλαμβάνει το πόρισμα της Ερευνητικής Επιτροπής. Μάλιστα, το πόρισμα σχολιάζει τις προεκλογικές υποσχέσεις της κυβέρνησης για την επιστροφή του Συνεργατισμού στους πολίτες και την παραχώρηση δωρεάν μετοχών, επισημαίνοντας ότι: «Στόχος ήταν άντληση πολιτικού οφέλους και όχι το καλώς νοούμενον συμφέρον της Συνεργατικής».

Το πόρισμα της Ερευνητικής Επιτροπής, το οποίο είναι συνολικά 844 σελίδες, αναφέρει ρητά ότι ο Συνεργατισμός κρίθηκε «βιώσιμος κατά τις δύο ανακεφαλαιοποιήσεις, του 2013 και του 2015», επιρρίπτοντας «βαρύτατες ευθύνες» στον Υπουργό Οικονομικών για τη διαχείριση του Συνεργατισμού μετά το 2013, όταν πέρασε στα χέρια της κυβέρνησης. Σημειώνεται μάλιστα ότι «η τελική κατάρρευσή του το 2018 δεν μπορεί ν’ αναζητείται στα όσα συνέβησαν πριν το 2013», αλλά «σε λάθη, παραλείψεις, απραξία, ανικανότητα, εγκληματική αμέλεια και ίσως και παράνομες πρακτικές, τα οποία διαπράχθηκαν απ’ όσους ανάλαβαν να χειρισθούν τις υποθέσεις του ΣΠΤ από την ανακεφαλαιοποίηση και εντεύθεν».

Αντιφάσεις

Το πόρισμα της Ερευνητικής Επιτροπής επισημαίνει σειρά αντιφάσεων μεταξύ των δηλώσεων του Υπουργού Οικονομικών από το 2013 μέχρι το 2017, σε σχέση με τα όσα διαδραματίστηκαν στη συνέχεια αλλά και τα όσα δήλωσε ενώπιον της Ερευνητικής Επιτροπής.

Επισημαίνεται συγκεκριμένα ότι από το 2013 μέχρι το 2017 ο Χ. Γεωργιάδης διαβεβαίωνε για τη «σταθεροποίηση και πλήρη ανακεφαλαιοποίηση του Συνεργατισμού» (Φεβρουάριος 2014), ότι «ο ερασιτεχνισμός δίνει τη θέση του στον επαγγελματισμό και την αξιοπιστία» (Δεκέμβριος 2015), ότι ο Συνεργατισμός θα επέστρεφε στους πολίτες (Δεκέμβριος 2016), ότι «υπάρχει κεφαλαιουχική επάρκεια, υπάρχει σημαντική ρευστότητα και επιτάχυνση στη μείωση των ΜΕΔ» (Δεκέμβριος 2017).

Ωστόσο, προστίθεται, στην κατάθεσή του ενώπιον της Ερευνητικής Επιτροπή μετά την κατάρρευση του Συνεργατισμού, ο Χ. Γεωργιάδης ανέφερε ότι ακόμα και να πωλούνταν οι μετοχές της Τράπεζας «ο αγοραστής θα άλλαζε το όνομα και δεν θα υπήρχε πλέον ΣΚΤ».

Στην ίδια κατάθεση ο Υπουργός Οικονομικών ανέφερε ότι «η κίνηση ήταν εξαιρετικά θετική και μακάρι να μπορούσε να γίνει και με άλλες τράπεζες αποκόπτοντας τα τοξικά περιουσιακά τους στοιχεία».

«Στο δικό του μυαλό (του Υπουργού Οικονομικών) δεν υπήρχε η αντίληψη ότι η τράπεζα θα έπρεπε να μείνει ενιαία και θα έπρεπε να συνεχίζει να ονομάζεται ΣΚΤ, με το ένα ή το άλλο σενάριο κάτι τέτοιο έπρεπε να γίνει», όπως αναφέρεται στο πόρισμα της Ερευνητικής Επιτροπής. Σημειώνεται ακόμη ότι: «Λυπούμαστε να παρατηρήσουμε ότι δεν ήταν αυτή η αντίληψη την οποία ο Υπουργός δημόσια προέβαλλε και θα θυμίσουμε κάποιες από τις δηλώσεις του: Στην πρώτη του δήλωση που έχουμε εντοπίσει, αυτή ενώπιον της Βουλής των Αντιπροσώπων, τονίζει ότι επιβάλλεται το συντομότερο δυνατό η επιστροφή του Συνεργατισμού στους πολίτες, αναφέροντας μάλιστα την επιστροφή του “στους συμπολίτες μας που έχουν υποστεί ζημιά από το κούρεμα”. Πραγματικά αδυνατούμε να αντιληφθούμε τη σύνδεση την οποία κάνει ο Υπουργός με πολίτες που υπέστησαν κούρεμα ένεκα της κατάρρευσης άλλων τραπεζών, όπως είναι για παράδειγμα η Λαϊκή Τράπεζα. Πάνω σε ποια βάση θα μπορούσαν να προσφερθούν μετοχές που ανήκουν στο κράτος και είναι μετοχές της ΣΚΤ σε πρόσωπα που υπέστησαν ζημιά ένεκα της κατάρρευσης μιας άλλης Τράπεζας;»

Επίσης, σε άλλο σημείο του πορίσματός της η Ερευνητική Επιτροπή αναφέρει ότι: «Πιστεύουμε ότι δεν χρειάζεται να κάνουμε ιδιαίτερο σχολιασμό των αντιφατικών θέσεων του Χ. Γεωργιάδη όσον αφορά την αντίληψή του για το πώς έπρεπε να γίνει η αποκρατικοποίηση. Σε επανειλημμένες δηλώσεις του, πριν διαφανεί η λανθασμένη προσπάθειά του για δωρεάν παραχώρηση μετοχών, δήλωνε ότι η ΣΚΤ έπρεπε να διατηρηθεί ως έχει και ο Συνεργατισμός να επιστρέψει στους πολίτες στη βάση μάλιστα των αρχών του Συνεργατισμού. Όταν ένεκα των λανθασμένων χειρισμών του αυτό απέτυχε, δείχνει ενθουσιασμένος διότι η αποκρατικοποίηση επιτεύχθηκε με την πώληση της Τράπεζας και την εξαφάνισή της».

Ακόμη, σχολιάζοντας τις υποσχέσεις του Υπουργού Οικονομικών για την επιστροφή του Συνεργατισμού στους πολίτες, η Ερευνητική Επιτροπή αναφέρει ότι «στόχος ήταν άντληση πολιτικού οφέλους και όχι το καλώς νοούμενον συμφέρον της ΣΚΤ».

«Δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος, καμιά ανησυχία»

Εν τω μεταξύ, το πόρισμα της Ερευνητικής Επιτροπής αποκαλύπτει, μεταξύ άλλων, απόσπασμα από την κεκλεισμένων των θυρών συνεδρία της Επιτροπής Ελέγχου της Βουλής, η οποία πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο του 2017, λίγους μήνες πριν την κατάρρευση του Συνεργατισμού.

Όπως αναφέρεται, στην πιο πάνω συνεδρία ο Χ. Γεωργιάδης διαβεβαίωσε τα κόμματα ότι: «Η Συνεργατική Τράπεζα έχει σταθεροποιηθεί, έχει ενδυναμωθεί παρά τις συνεχώς μεταβαλλόμενες εποπτικές απαιτήσεις, σήμερα έχει ικανοποιητική κεφαλαιουχική επάρκεια, την πιο ψηλή κατ’ ακρίβειαν από τις μεγάλες κυπριακές τράπεζες, οι καταθέσεις του κόσμου έχουν διασφαλιστεί, δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος, καμιά ανησυχία, έχει γίνει μια σειρά από πολύ αναγκαίες κινήσεις, όπως η συγχώνευση σε έναν οργανισμό που διασφαλίζει την ευελιξία και την καλύτερη λήψη αποφάσεων».

Μάλιστα, παρά το γεγονός ότι γνώριζε αρκετούς μήνες προηγουμένως σχετικά με τις ενστάσεις των εποπτικών αρχών για την παραχώρηση δωρεάν μετοχών, στην υπό αναφορά συνεδρία της Επιτροπής Ελέγχου ο Χ. Γεωργιάδης διαβεβαίωσε τα κόμματα ότι: «Το σύνολο (των μετοχών του Συνεργατισμού) θα πρέπει να επιστρέψει στους Κύπριους πολίτες, πιθανότατα χωρίς τίμημα, χωρίς να τις πληρώσουν επειδή τις έχουν πληρώσει μια φορά, άρα δεν χρειάζεται να τις πληρώσουν δεύτερη φορά».

Σχολιάζοντας τα πιο πάνω, η Ερευνητική Επιτροπή επισημαίνει ότι: «Μας έχει κάνει εντύπωση η δήλωση του Υπουργού Οικονομικών όταν κατέθετε ενώπιόν μας και του υποδείξαμε ότι οι εποπτικές αρχές είχαν ένσταση στην δωρεάν παραχώρηση μετοχών. Ρωτήθηκε μάλιστα αν ενημέρωσε το Υπουργικό Συμβούλιο για τις εντάσεις των εποπτών, αλλά αντί άλλης απάντησης μάς είπε επί λέξει “… μία εποπτική αρχή, μία Κεντρική Τράπεζα, ή μία Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν έχει το δικαίωμα να καθορίσει σε ένα μέτοχο τι θα κάνει τις μετοχές του”. Διερωτόμαστε αν ο Υπουργός είχε πλήρη αντίληψη του γεγονότος ότι η ΣΚΤ ήταν κάτω από εποπτεία με βάση δεσμεύσεις που το κράτος ανέλαβε. Φαίνεται ότι ο Υπουργός Οικονομικών ούτε και μετά την έγκριση της πρότασής του στις 31/05/2017 ενημέρωσε το Υπουργικό Συμβούλιο για τη σωρεία ενστάσεων οι οποίες συνέχισαν να προβάλλονται, όχι μόνο από τους Ευρωπαίους επόπτες αλλά και από διάφορα θεσμικά όργανα στην Κύπρο, ενστάσεις στις οποίες έχουμε ήδη αναφερθεί. Όταν κατά την ενώπιόν μας κατάθεσή του ο Υπουργός ερωτήθηκε αν μετά τις 31/05/2017 ενημέρωσε το Υπουργικό Συμβούλιο ή και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για τις ενστάσεις αυτές, μας απάντησε καταφατικά. Όταν όμως ερωτήθηκε να μας παραπέμψει σε πρακτικά του Υπουργικού Συμβουλίου, από τα οποία φαίνεται αυτή η ενημέρωσή του, απλά μας υπέδειξε ότι η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου ήταν τόσο ευρεία που του έδινε την ευχέρεια να χειρισθεί ο ίδιος το θέμα. Χρειάζεται εδώ να υπογραμμίσουμε ότι εκτός από αυτή την αμφιλεγόμενη δήλωση του Υπουργού περί ενημέρωσης του Προέδρου της Δημοκρατίας και του Υπουργικού Συμβουλίου, δεν έχουμε άλλη μαρτυρία, ούτε προφορική αλλά πολύ περισσότερο ούτε γραπτή, που να δείχνει ότι υπήρξε τέτοια ενημέρωση. Εξετάσαμε με προσοχή τα πρακτικά του Υπουργικού Συμβουλίου που μας παραδόθηκαν και δεν εντοπίσαμε πρακτικό στο οποίο να συζητείται ή να επανεξετάζεται η απόφασή του στις 31/05/2017 μέχρι και το τέλος του 2017».