Υπάρχουν όρια στην καλλιτεχνική δημιουργία;

Της Αργύρως Γεωργίου

Υπάρχουν όρια στην καλλιτεχνική δημιουργία; Στο ερώτημα αυτό καλούμαστε να απαντήσουμε με αφορμή το σάλο που ξέσπασε μετά τη δημοσιοποίηση των έργων του καθηγητή – ζωγράφου Γιώργου Γαβριήλ. Μέχρι πού μπορεί να φτάσει ένας καλλιτέχνης όταν δημιουργεί; Μπαίνει φρένο στη φαντασία ενός ποιητή, μυθιστοριογράφου, ζωγράφου; Δικαιούται κάποιος να επιχειρήσει να φιμώσει ή να ασκήσει λογοκρισία στο έργο ενός ανθρώπου που επέλεξε με τον ένα ή τον άλλο τρόπο να εκφράσει αυτό που η εσωτερική του φωνή κραυγάζει σε όσα δίκαια ή άδικα βλέπει γύρω του; Σε όσα όμορφα ή άσχημα αντιλαμβάνεται;

Μπορεί το οποιοδήποτε υπουργείο να ερευνήσει και να βαθμολογήσει τον καλλιτεχνικό ψυχισμό και να βάλει σε καλούπια τα ερεθίσματα που δέχεται ένας άνθρωπος με τη δικαιολογία ότι θίγονται πρότυπα και καθωσπρεπισμοί; Ποια έρευνα μπορεί να διεξαχθεί για την καλλιτεχνική δημιουργία; Αν είναι αισθητικά σωστό ή όχι ένα καλλιτεχνικό δημιούργημα μπορούμε να το κρίνουμε και να το κατακρίνουμε αν θέλουμε. Ξυπνήστε όμως!!! Δεν είμαστε στον Μεσαίωνα! Δεν μπορούμε να ανάψουμε την πυρά της ιεράς εξέτασης και να ρίχνουμε σε αυτήν ό,τι και όποιον δεν μας αρέσει.

Νομιμοποιούμαστε να μη μας αρέσει ένα έργο, είτε είναι βιβλίο, είτε θεατρική παράσταση, είτε ένας πίνακας. Αυτό το δικαίωμα το έχει ο καθένας μας. Δεν νομιμοποιούμαστε όμως να ζητούμε το κεφάλι του δημιουργού επί πινάκι.

Το Υπουργείο Παιδείας διέταξε πειθαρχική έρευνα, καταδικάζοντας εκ των προτέρων τον δημιουργό και αναφέροντας ότι οι εν λόγω ζωγραφιές προκαλούν αλγεινή εντύπωση, υπογραμμίζοντας ότι ούτε η ελευθερία έκφρασης, ούτε η ελευθερία της καλλιτεχνικής δημιουργίας μπορούν όταν πρόκειται για αξιωματούχο στο χώρο της εκπαίδευσης να δικαιολογήσουν την προσβολή του δημόσιου αισθήματος. Δεν συζητώ το ότι ο Αρχιεπίσκοπος ζήτησε την παραίτηση του κυρίου Γαβριήλ. Δεν θα περίμενα κάτι λιγότερο! Αλλά η αλήθεια πάντα πονά να ξέρετε!

Ως κοινωνία οφείλουμε όμως να έχουμε ξεκάθαρη άποψη. Δικαιούται ένας καλλιτέχνης να προκαλεί με το έργο του ή οφείλει να πορεύεται μέσα σε κοινότοπα πρότυπα;

«Je suis Charlie» βροντοφωνάξαμε όταν έγινε η φονική επίθεση εναντίον των συντακτών του σατιρικού περιοδικού στη Γαλλία πριν από μερικά χρόνια. Οι εκτελεστές επικαλέστηκαν την προσβολή στον Μωάμεθ για να δολοφονήσουν. Εμείς οι ίδιοι τώρα θέλουμε να ρίξουμε στην πυρά έναν καλλιτέχνη επειδή τολμά να έχει άποψη και μάλιστα να την εκφράζει με τρόπο που κάποιοι θεωρούν ότι προκαλεί και «γίνεται διώκτης και όχι διωκόμενος» κατά τον Αρχιεπίσκοπο.

Πού ξεκινούν και πού σταματούν οι κοινωνικοί μας καθωσπρεπισμοί, η υποκρισία, ο συντηρητισμός και η έλλειψη ανοχής σε κάθε διαφορετικό; Μήπως να κάνουμε με αυτή την ευκαιρία μια ενδοσκόπηση;

Οι ειδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο και όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy. Ακολουθήστε μας και στο Google News