«Helicopter money»!

Του Σωτήρη Βλάχου

«Η παγκόσμια οικονομία ξαναπαίρνει στροφή προς τα κάτω», επεσήμανε σε πρόσφατο άρθρο του ο ευρωβουλευτής του ΑΚΕΛ, Τάκης Χατζηγεωργίου. Πολλοί αναλυτές σήμερα συμφωνούν μαζί του. Μετά το 2008 θα πει ο αρθρογράφος των Financial Times Clive Crook, «Ο κόσμος απέφυγε ακόμα μια Μεγάλη Κρίση (όπως δηλαδή αυτή του 1929). Ομως, ακόμα και στις ΗΠΑ, αυτό που υπάρχει είναι μια σοβαρά αναιμική (sub-par) ανάκαμψη. Η ανάκαμψη στην Ευρώπη και Ιαπωνία ήταν ακόμα χειρότερη…».

Σε αυτό το σκηνικό ο Τάκης Χατζηγεωργίου κάνει τολμηρές εισηγήσεις, αφού, όπως επιτυχημένα επισημαίνει, «Η οικονομία είναι πολύ μεγάλη υπόθεση για να την αφήσουμε στα χέρια των οικονομολόγων». Τον όρο «helicopter money» χρησιμοποίησε ο ευρωβουλευτής.

Η βασική ιδέα ήταν του Φρίτμαν και συμπυκνώνεται στο ότι «αν μια κεντρική τράπεζα θέλει να αυξήσει τον πληθωρισμό και την παραγωγή σε μια οικονομία που λειτουργεί σημαντικά κάτω από τις δυνατότητές της, ένα από τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία θα ήταν απλά να δώσεις σε όλους λεφτά».

Στο υποθετικό του παράδειγμα ο Φρίτμαν αναφέρεται σε «ελικόπτερο που πετά πάνω από την κοινότητα και ρίχνει επιπρόσθετα $1,000 σε χαρτονομίσματα από τον ουρανό…».

Η πολιτική της ποσοτικής χαλάρωσης που ακολουθούν στις ΗΠΑ δεν είναι αρκετή. Πρέπει να κινηθούμε, εισηγείται ο Χατζηγεωργίου, σε κάτι ανάλογο με τα «helicopter money», σε μια «μορφή λαϊκής ποσοτικής χαλάρωσης… Να τυπώνει δηλαδή χρήμα η ΕΚΤ και να το διανέμει στα νοικοκυριά αντί να το διοχετεύει στις τράπεζες αγοράζοντας ομόλογα από τα χαρτοφυλάκιά τους…

Ανάλογες όμως πολιτικές ακολουθήθηκαν στις ΗΠΑ. Δεν ήταν μόνο η ποσοτική χαλάρωση.

Κάτω από την εποπτεία του πρώην Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας των ΗΠΑ, Ben Bernanke, δόθηκαν χρήματα στον κόσμο για να ξοδέψει. Οχι διανέμοντάς τα με ελικόπτερο, αλλά με φοροαπαλλαγές. Και πριν το 2008 με μειώσεις φόρων σε εισοδήματα, κεφαλαιουχικά κέρδη, μερίσματα, αλλά και μετά, με μειώσεις κατά 400 δολάρια το χρόνο για κάθε άτομο και 800 για ζευγάρια.

Αυτές όμως οι πολιτικές ήταν τα τελευταία όπλα στη διάθεση του Bernanke και της Κεντρικής Τράπεζας. Αυτή την απίστευτη παραδοχή από τα σαλόνια της αστικής τάξης έκανε ο ίδιος το 2015: «Η ικανότητα της Ομοσπονδιακής Τράπεζας να επηρεάσει την πραγματική απόδοση (το κέρδος), ειδικά τη μακρόχρονη πραγματική απόδοση, είναι παροδική και περιορισμένη».

Εφτά σχεδόν χρόνια από το κραχ του 2008, ο Bernanke παραδέχτηκε ότι δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν την ανυπαρξία κερδών που βρίσκεται πίσω από την έλλειψη επενδύσεων…

Το μάθημα που τώρα μαθαίνει είναι ότι δεν μπορούν να κάνουν οτιδήποτε για να αντιμετωπίσουν αυτό που και ο Τάκης Χατζηγεωργίου εντοπίζει σαν το κύριο πρόβλημα: «Ο καπιταλισμός έχει τεράστια προβλήματα… το κυριότερο είναι η ανυπαρξία των επενδύσεων».

Η πρόταση Χατζηγεωργίου, «Η ΕΚΤ να αποπληρώνει τους τόκους των στεγαστικών δανείων των νοικοκυριών… εφ’ όσον ταυτόχρονα οι χρεώστες αποπληρώνουν έστω ένα κομμάτι του δανείου τους», αποτελεί ένα μεγάλο βήμα για ανακούφιση εκατομμυρίων ανθρώπων και πρέπει να αντιμετωπιστεί ανάλογα.

Δεν είναι όμως αρκετή για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της καπιταλιστικής κατάρρευσης.

Οπως «τα helicopter money» και η μείωση των φόρων, έτσι και η πιο πάνω πρόταση δεν μπορεί να αντιμετωπίσει την «πτωτική τάση των ποσοστών του κέρδους», που, σύμφωνα με τον Μαρξ, «αποτελεί τον πιο σημαντικό νόμο της Πολιτικής Οικονομίας» (Grundrisse σελ. 748) και που έχει παραλύσει τον παγκόσμιο καπιταλισμό.

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.